Sinds deze week is het mogelijk om online een abortuspil aan te vragen. Dit gebeurt zonder direct contact met een arts. Dit roept vragen op over de zorgvuldigheid en begeleiding. Huisarts en hoogleraar huisartsgeneeskunde Henk Gers is kritisch: “Ik vind het geen goed idee; zonder artsencontact zou ik het ook geen zorg noemen maar eerder OTC medicatie.”

Via thuisabortus.nl kunnen vrouwen een vragenlijst invullen over hun gezondheid en zwangerschap. Die wordt beoordeeld door een team van bevoegde huisartsen en gynaecologen. Bij twijfel nemen zij contact op. Als alles in orde is, wordt de abortuspil per post verstuurd, zodat vrouwen de behandeling thuis kunnen uitvoeren.

De drempel wordt daarmee een stuk lager en dat is precies waar de discussie begint. Want wat betekent het als een ingrijpende keuze steeds meer op afstand plaatsvindt?

Meer dan alleen medicatie

Volgens Gers vraagt een ongewenste zwangerschap vaak om meer dan alleen medicatie. “Ongewenste zwangerschap verdient meer zorg en soms nazorg dan dit.” Juist het ontbreken van direct contact baart hem zorgen. “Onder verkeerde besluiten kunnen mensen levenslang gebukt gaan. Ik vind begeleiding dus belangrijk.’’

Autonomie voorop

Alina Chakh, voorzitter van stichting AVA (Nederlandse belangenorganisatie voor anticonceptie en abortus), ziet die zorgen minder. “We gaan nog meer richting het vertrouwen van vrouwen en uitgaan van de autonomie van vrouwen.” Volgens haar is online abortuszorg internationaal al langer gebruikelijk en veilig. “Sommige vrouwen hebben geen behoefte aan een gesprek met een arts.”

Ook het idee dat vrouwen sneller spijt zouden krijgen, herkent zij niet. “Bijna niemand heeft spijt van een abortus, dat is al heel vaak onderzocht. En de meeste vrouwen weten al snel of ze een abortus willen of niet.” Volgens Chakh verschilt de nazorg bovendien niet wezenlijk van die in een kliniek. “Daar heb je ook alleen een controle gesprek wat bij veel klinieken telefonisch gebeurt en vaak kort is en wordt er ook doorverwezen naar Fiom voor mentale ondersteuning.”

Niet voor iedereen geschikt

Toch ziet Gers duidelijke grenzen aan zorg op afstand. Vooral kwetsbare groepen kunnen volgens hem tussen wal en schip vallen. “Jonge mensen, lage sociaal economische positie, taalproblemen”, noemt hij. Daarnaast mist hij iets wat volgens hem moeilijk online te vervangen is: “De huisarts kent vaak wél de context en het woonverband waar de vrouw vandaan komt.”

Ook praktisch plaatst hij vraagtekens. “Als er echter toch problemen optreden (bijwerkingen, noodzaak verder onderzoek), heb je niks aan de organisatie thuisabortus zelf, dan kom je dus tóch weer bij de eigen huisarts terecht. Ik vind het gewoon niet handig.”