BREDA – In het Frontier-gebouw van Breda University of Applied Sciences (BUas) staat sinds deze week een opvallende grijpmachine. Studenten kunnen er hun vape inleveren en in ruil daarvoor een fluit grijpen. Met de campagne ‘Fluitend door het leven’ willen BUas en de gemeente Breda jongeren helpen om te stoppen met vapen.

Een fluit voor gezonde longen

De campagne is opgezet in samenwerking met de gemeente Breda, GGD West-Brabant, verslavingszorginstelling NovadicKentron en ziekenhuis Amphia. Het creatieve concept komt van bureau Goedzooi.

Volgens creatief strateeg Evi Reijerse slaan veel traditionele campagnes de plank mis. “Ze wijzen met het vingertje of maken jongeren juist bewuster van vapen, waardoor ze sneller hun vape erbij pakken. Jongeren weten zelf al dat het slecht is, maar we willen benadrukken dat ze het helemaal niet nodig hebben. Er zit veel meer in je dan je denkt.”

De fluit staat daarom symbool voor gezonde longen en energie. “Eerder hadden we het idee om fruit over de vapes te plakken, waarbij we bewustwording van de vapes wilden creëren.” “Dat werd later de fluit: iets speels dat je bij je kunt houden en dat je herinnert aan wat je wél kunt,” aldus Reijerse.

Waarom een grijpmachine?

Het idee voor de grijpmachine ontstond tijdens een brainstormsessie met kunstenaars Loes en Ludolfs, vertelt Sander Hoogvliet van Goedzooi. “We wilden het speels maken, iets wat studenten leuk vinden en wat nieuwsgierigheid wekt. Niet zomaar iets uitdelen, maar een ervaring. Met de grijpmachine heb je letterlijk iets in handen dat energie geeft in plaats van afneemt.”

Tijdens het introfeest in Valkenberg konden studenten een eigen muziek-track opnemen met de fluit. “We kregen zelfs de vraag of we nog meer fluitjes hadden.” Vertelt Reijerse.

Waarom Breda dit belangrijk vindt

De campagne is geïnitieerd door de gemeente Breda. In de Gezondheidsvisie 2024 is vastgelegd dat vapen onder jongeren actief moet worden teruggedrongen. “Breda zet in op een gezonde samenleving waarin de gezonde keuze de gemakkelijkste is,” zegt woordvoerder Jennifer da Graça. “Vapen lijkt misschien onschuldig, maar de risico’s zijn groot: extreem veel nicotine, zware metalen zoals lood en cadmium, en soms zelfs synthetische drugs zoals Spice. Met deze campagne grijpen we in voordat vapen genormaliseerd raakt.”

Daarbij sluit de campagne aan bij het landelijke actieplan tegen vapen. Breda neemt hierin lokaal verantwoordelijkheid en kiest bewust voor een creatieve, positieve insteek.

De risico’s van vapen

Volgens de gemeente Breda is vapen een groeiend probleem, ook onder jongeren in de stad. Uit landelijke cijfers blijkt dat ruim één op de vijf jongeren tussen de 12 en 25 jaar weleens vapet. De gevolgen zijn volgens de gemeente ernstig en vaak onderschat. “Jongeren kunnen al snel klachten krijgen zoals keelpijn, benauwdheid, hartkloppingen en zelfs nicotinevergiftiging.”

Daarnaast zijn de langetermijneffecten groot: wie jong begint met vapen, heeft later vaker gezondheidsproblemen. Dat raakt niet alleen de jongeren zelf, maar ook de samenleving door hogere zorgkosten. Breda wil voorkomen dat vapen genormaliseerd raakt en grijpt daarom nu in met de campagne. “We zetten in op een gezonde samenleving waarin de gezonde keuze de makkelijkste is,” aldus Jennifer da Graça.

Studenten reageren

Onder studenten zorgt de grijpmachine voor nieuwsgierigheid en discussie. “Ik vind het een grappige actie, maar of mensen hierdoor echt stoppen, weet ik niet.” Een andere student vindt het een goede actie vanuit school: “Er lopen veel jongeren rond die moeten stoppen en je krijgt er daarnaast ook nog iets voor terug.” 

Volgens Goedzooi draait het vooral om bewustwording. “We kunnen niet één op één meten of iemand echt stopt,” zegt Reijerse. “Maar als een student met zijn vrienden of ouders in gesprek gaat, breng je al een andere gedachtegang op gang. Als je jezelf ziet als sporter of muzikant, past vapen daar niet bij. Het gaat allemaal om de identiteit.”

Van BUas naar de stad

De grijpmachine blijft de komende dagen bij BUas en verhuist daarna naar andere plekken in Breda, zoals De Rooi Pannen, Avans en de KMA. De campagne sluit bovendien aan bij Stoptober, zodat studenten direct mee kunnen doen aan de landelijke stopmaand.

Het doel van de gemeente: jongeren op een positieve manier bewust maken van de risico’s van vapen. Niet door te veroordelen, maar door te verleiden tot een gezondere keuze!