Het aantal mensen met mazelen is het afgelopen jaar meer dan verdubbeld. Het RIVM verwacht dat er weer een grotere mazelenuitbraak aankomt. “De hoeveelheid mensen die zich vaccineert, neemt af.”
In 2024 zijn er in Nederland 205 mensen geweest met de mazelen. Afgelopen jaar stond de teller op 539. Om er een beter beeld van te geven: van het jaar 2015 tot en met 2023 zijn er in totaal maar 151 meldingen gemaakt van mazelen. Er is echter nog geen sprake van een landelijke uitbraak, laat het RIVM weten.
Volgens het RIVM wordt er elke 10 tot 15 jaar een grotere uitbraak in Nederland verwacht. De laatste grote uitbraak vond plaats in 2013-2014. In deze jaren waren er in Nederland 2.828 meldingen van de mazelen. Dus we kunnen volgens deze schatting inderdaad in de nabije toekomst een grotere uitbraak verwachten. De oplopende cijfers van het afgelopen jaar wijzen hier dan ook op.
Mazelenuitbraak
De verwachting dat er iedere 10 tot 15 jaar een grotere uitbraak plaatsvindt, komt volgens het RIVM doordat er groepen zijn die niet gevaccineerd willen worden. Frits Rosendaal, epidemioloog, bevestigt dit: “De hoeveelheid mensen die zich vaccineert, neemt af.” Volgens Rosendaal heeft elk virus een percentage aan mensen dat gevaccineerd moet zijn om uitbraken te voorkomen. Hoe hoog dit percentage is, hangt af van hoe besmettelijk het virus is.
‘Een mazelenuitbraak kan ontstaan op plekken of in groepen waar minder dan 90% van de mensen beschermd is tegen de ziekte’, volgens het RIVM. Mazelen is namelijk een van de meest besmettelijke ziekten die er bestaan. “Als je een huis hebt met drie verdiepingen en op de bovenste verdieping heeft iemand de mazelen, dan worden de mensen op de onderste verdieping alsnog aangestoken”, aldus Frits Rosendaal. Er zijn veel plekken in Nederland die onder de 90% vaccinatiegraad zitten voor de mazelen. Hiervoor heeft het RIVM een kaart gemaakt.
De afnemende hoeveelheid vaccinaties
Er zijn verschillende groepen mensen die er bewust voor kiezen niet gevaccineerd te worden. Volgens Frits Rosendaal zijn dat de volgende groepen: de protestantse gelovigen, complotdenkers en mensen die het lichaam de ziekten zelf wilt laten oplossen. “Een deel van de Biblebelt vindt dat God bepaalt of je een virus krijgt”, zegt Rosendaal. Om deze reden vaccineren deze mensen niet. De uitbraak in 2014 vond dan ook voornamelijk plaats in de Biblebelt.
“Er is ook een groep bijgekomen die meent dat een vaccin niet nodig is, omdat het beter is om een ziekte te krijgen en dan daarvan te genezen. Maar dan word je wel gewoon ziek”, aldus Rosendaal. En hiermee groeit dus ook de kans op een grotere uitbraak.
Volgens het RIVM schreef de Engelse arts Andrew Wakefield in 1998 over een verband tussen mazelenvaccinatie en autisme. Dit was een klein onderzoek, dat al snel als onjuist werd bewezen. De arts bleek ook betaald te zijn door de ouders van de geteste kinderen met mazelen. Een gefraudeerd onderzoek.
Volgens Frits Rosendaal zijn er toch nog steeds mensen die in deze ‘theorie’ geloven. “Dat complot blijft terugkomen. Zo steunt de nieuwe minister van Volksgezondheid in Amerika dit complot. Er zijn mensen die daarvan schrikken.” Deze groepen samen zorgen volgens Rosendaal voor een afnemende hoeveelheid mazelenvaccinaties.
