De bereidheid van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk om na een eventueel staakt-het-vuren troepen naar Oekraïne te sturen, verandert voorlopig weinig aan de veiligheidssituatie in het land. Dat zegt defensiespecialist Patrick Bolder. Volgens hem ontbreekt het aan concrete plannen en blijft het bij politieke intenties.

Tijdens overleg in Parijs ondertekenden Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Oekraïne afgelopen dinsdag een intentieverklaring. In een toelichting aan journalisten na afloop sprak de Franse president Emmanuel Macron over de mogelijke inzet van “enkele duizenden” militairen. Hij benadrukt dat het gaat om een vredesmacht. “Het is onduidelijk waar die troepen zouden moeten komen en wat precies hun rol is,” zegt Patrick Bolder.

Een daadwerkelijke inzet is bovendien afhankelijk van een staakt-het-vuren, benadrukt Bolder. “Daar zijn twee partijen voor nodig en Rusland lijkt daar op dit moment niet voor open te staan.” Zolang dat niet verandert, heeft de aankondiging volgens hem op dit moment geen invloed op het verloop van de oorlog. Op langere termijn zou de toezegging mogelijk kunnen dienen als een kader voor toekomstige afspraken.

Politiek signaal

De verklaring van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk moet daarom vooral worden gezien als een politiek signaal, stelt Bolder. “Het is een boodschap richting Rusland dat Oekraïne tot het einde wordt gesteund.” Daarnaast ziet hij het ook als een signaal richting de Verenigde Staten, om te laten zien dat Europese landen bereid zijn zelf verantwoordelijkheid te nemen.
 

Russische reactie

President Vladimir Poetin liet in september weten dat westerse militairen in Oekraïne voor Rusland legitieme doelwitten zouden zijn. De stilte na de top betekent volgens buitenlandexpert Laurien Crump van de Radboud Universiteit Nijmegen niet dat Moskou onder de indruk is. “Moskou zal dit niet leuk vinden, maar het zal de strategie niet concreet beïnvloeden.” De aankondiging van een mogelijke Frans-Britse militaire aanwezigheid na een staakt-het-vuren is volgens haar dan ook vooral symbolisch en kan zelfs averechts werken.

Tegelijkertijd spreken NAVO-landen hun steun uit voor Oekraïne, al blijft onduidelijk hoe die steun er precies uit zal zien. Zij willen Oekraïne beschermen zodra er een staakt-het-vuren is bereikt, maar concrete toezeggingen doen zij niet. Ook demissionair premier Dick Schoof benadrukte dat Nederland achter de veiligheidsgaranties staat, maar deed, in tegenstelling tot Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, nog geen belofte om militairen te sturen.

Onzeker vooruitzicht 

Voor de komende maanden verwacht Crump geen grote doorbraak. “In het beste geval blijft het conflict bevroren rond de huidige frontlinie.” Daarbij speelt niet alleen Rusland een rol, maar ook de onvoorspelbaarheid van de Verenigde Staten. “Hoe schrik je Poetin af én houd je Trump aan boord? In werkelijkheid lukt dat nauwelijks.”