In het Caribische deel van ons koninkrijk ervaren bewoners dat Nederlandse journalisten met onvoldoende kennis nieuwsberichten over ze schrijven. “Als je hier niet woont weet je niet hoe het hier is, zo simpel is het,’’ zegt Marc Verkade van het Antilliaans Dagblad.
Wat speelt er?
In een recent opiniebericht van Villamedia, zegt journalist en documentairemaker Wensly Fransico dat de recente gebeurtenissen in Venezuela het verschil tussen de Nederlandse en Caribische Nederlandse journalistiek goed aantonen. Curaçaose media delen dit idee. Marc Verkade zegt: “Persoonlijk vind ik dat de Nederlandse media de nieuwsverhalen over Curaçao veel teveel opblazen.” Nederlandse correspondent op Curaçao, Dick Drayer, ziet ook de verschillen. In een gesprek vertelt hij dat de meeste Nederlandse journalisten zich niet goed genoeg verdiepen in de koninkrijkrelaties tussen Nederland en Curaçao, en dat daar echt anders naar dingen word gekeken. ‘‘Ik ben hier nu zo’n twintig jaar correspondent, en ik begin het nu een beetje te begrijpen.”
Cultuurverschillen
De reden dat Nederlandse journalisten niet goed zijn in berichtgeving over het Caribisch gebied is grotendeels door de cultuurverschillen tussen de twee delen van ons koninkrijk. Drayer: “Als je hier loopt heb je het gevoel alsof je in Nederland bent.” Door dat gevoel vergeten journalisten soms dat in de Cariben anders naar onderwerpen word gekeken. “Het probleem met observeren is: je kijkt altijd op een manier hoe jij hebt geleerd te kijken, en dat is niet per se de manier die Curaçaoënaar aanhangt, of een Sint-Maartenaar, of een Bonairiaan. Die kijkt soms heel anders naar de zaken om hem heen. Dat maakt journalistiek toch een verdomd moeilijk vak wat dat betreft,’’ aldus Drayer. Andere cultuurverschillen zijn dat Nederlanders vaker meer van de regel zijn en bijvoorbeeld Curaçaoënaars meer van de relatie tussen mensen. Drayer geeft hier een recenter voorbeeld van met de gebeurtenissen in Venezuela. Op Curaçao vinden ze dat de Nederlanders zeuren over mogelijke regels die zijn geschonden, terwijl de Curaçaoënaars simpelweg blij zijn dat Maduro weg is.
Naast de cultuurverschillen vertelt Drayer dat er ook simpelweg te weinig kennis is van; Nederlanders over Curaçao. De focus van het Caribische gebied is heel erg op Nederland mensen lezen en kijken de Nederlandse kranten en journaals. Andersom is dit helemaal niet.
Mogelijke oplossing
Een goede oplossing voor het probleem is lastig. Het simpele antwoord zou zijn: zoek Curaçaose journalisten om verslag over het Caribisch gebied te doen. Maar volgens Drayer heeft dit zowel voor- als nadelen. Een Nederlandse journalist als correspondent of een Curaçaose journalist de berichtgeving laat doen. Zo heeft een Nederlandse journalist meer afstand op de onderwerpen om er verslag over te doen maar dus ook mogelijk minder kennis over het onderwerp. Een Curaçaose journalist heeft dan juist meer kennis over de onderwerpen en de omgangsnormen van het gebied, maar zit mogelijk wel weer vast aan familiebanden, omdat het zo’n klein eiland is. Daardoor zou deze niet altijd goede onafhankelijke berichtgeving kunnen doen.
Het beste wat je als Nederlandse journalist kan doen als je berichtgeving doet over het Caribisch gebied is het goed inlezen in de cultuur en geschiedenis om zo beter te begrijpen hoe mensen daar anders naar onderwerpen kijken. Blijf je ook als Nederlander bewust dat je altijd met een ander kader naar dingen kijkt. Drayer: “Probeer je als journalist, maar ook als ambtenaar of politieman of in welke hoedanigheid je dan ook naar het eiland komt, probeer je bewust te zijn dat jouw manier van kijken gekaderd is door jouw opvoeding, door jouw opleiding, door jouw plaats in de maatschappij en dat kaderen is heel sterk.”
