Nu de geopolitieke aandacht voor Groenland en het Arctisch gebied toeneemt, duikt ook het beeld op dat Europese legers, met name Scandinavische, technologisch beter voorbereid zouden zijn op oorlog bij extreme kou dan de Verenigde Staten. “In beginsel is het Amerikaanse materieel niet anders dan waar wij in Europa mee opereren” zegt hoogleraar militaire strategie Frans Osinga. Maar niet het wapen zelf, de voorbereidingen op de kou blijkt het verschil te maken.

Training en routine bepalen inzetbaarheid

Waar vooral Noord-Europese landen zich onderscheiden, is in hun structurele voorbereiding op koude omstandigheden. “Je kunt je voorstellen dat de Scandinavische landen daarin wat meer ervaring hebben” aldus Osinga. Die ervaring vertaalt zich vooral in routine, niet in exclusieve wapentechnologie. Arctische inzet vraagt om specifieke keuzes: aangepaste training, andere logistieke planning en materieel dat niet alleen technisch geschikt is, maar ook praktisch inzetbaar blijft onder extreme omstandigheden.

Mens en organisatie onder druk

Naast techniek speelt de menselijke factor een grote rol. “Alle operaties in arctisch gebied, op de grond, in de lucht, op zee, vergen gewoon meer energie en aangepaste omstandigheden, aangepaste onderhoudsprocessen. Daar zit het eigenlijk in.” Zegt Osinga. Ook wordt het uithoudingsvermogen verlaagt en vergroot het de kans op fouten. Eenvoudige handelingen worden complexer, wat directe gevolgen heeft voor tempo en effectiviteit van militaire operaties.

Materieel geen doorslaggevende factor

Binnen de NAVO maken Europese en Amerikaanse strijdkrachten grotendeels gebruik van dezelfde wapensystemen. Gevechtsvliegtuigen, voertuigen en wapens worden ontworpen om onder uiteenlopende omstandigheden te functioneren, waaronder lage temperaturen. Extreme kou vraagt wel om aanpassingen: “Als het extreme koude temperaturen zijn, moet je eens gaan kijken naar het smeermiddel van de motoren. Het vergt echt aangepast materiaal, onderhoud en logistieke processen” zegt Osinga. Die beperkingen zijn echter universeel en geen teken van inferieur materieel aan één kant van de Atlantische Oceaan.