Let op: het gaat in dit artikel over werknemers met een nul-urencontract.  

Je staat ingepland, houdt je avond vrij en rekent op je loon. Totdat je een paar uur van tevoren een appje van je baas krijgt: ‘je hoeft toch niet te komen’. Voor veel werknemers in de horeca is dit de realiteit. “Ik had een periode waarin ik wel één keer in de twee weken werd afgebeld”, vertelt student Merel Poels. Toch mag dit volgens de wet niet. Werkgevers zijn namelijk verplicht om een dienst minimaal 24 uur van tevoren te annuleren. 

Vooral in de wintermaanden na de feestdagen is het een stuk rustiger bij veel horecagelegenheden, zeker bij restaurants en cafés die in de zomer een groot terras hebben. Hierdoor zijn er in deze tijd van het jaar een stuk minder diensten te verdelen onder de werknemers. De diensten die ze krijgen zijn dus schaars en willen ze vaak niet kwijt. 

Tijd reserveren

“Volgens de wet moet een dienst minimaal vier dagen van tevoren worden afgezegd. Doordat de horeca erg onvoorspelbaar is, hebben we dat in de cao teruggebracht tot minimaal 24 uur”, vertelt de voorzitter van de horecabond Edwin Vlek. “Wordt iemand alsnog binnen 24 uur afgebeld, dan betekent het dat de dienst zoals die oorspronkelijk gepland stond, in zijn volledigheid moet worden uitbetaald.” 

Ook als je eerder moet stoppen dan de eindtijd die op het rooster stond, heb je recht op de uren die je mist. Volgens Vlek is dat logisch: “De werkgever reserveert een stukje van jouw tijd, en daar hoort een vergoeding tegenover te staan.” 

‘Huh, ik ben dus nu ontslagen?’ 

“Als werknemer moet je altijd op de hoogte zijn van je rechten en plichten”, vertelt Vlek. Student Merel Poels wist waar ze recht op had en besloot haar baas daar, nadat ze voor de zoveelste keer werd afgebeld, erop te wijzen. “Hij zei toen dat ik niet meer hoefde te komen, waarop ik vroeg: ‘helemaal niet meer?’. Daarop reageerde hij dat ik inderdaad ook mijn nog geplande diensten niet meer hoefde uit te werken. Toen dacht ik bij mezelf: ‘huh, ik ben dus nu ontslagen?’” 

Stappen ondernemen 

“Toen het gesprek met mijn baas voorbij was, realiseerde ik me dat er heel oneerlijk werd gehandeld”, vertelt Poels. Ze besloot naar het Juridisch Loket te gaan om advies op te vragen. Volgens hen stond de zaak te wankel, omdat het belgesprek niet genoeg bewijs zou zijn. Poels besloot daarom geen actie te ondernemen. “Ik heb gewoon niet gedurfd om daadwerkelijk stappen te ondernemen. Ik ben totaal niet bekend met de juridische wereld en vond het een te eng proces om aan te gaan.” 

Volgens Vlek is de kans om zo’n rechtszaak te winnen er wel. “Als je kunt aantonen dat je op het rooster hebt gestaan, je te laat bent afgebeld en je geen geld hebt ontvangen, dan is de kans dat de rechter je gelijk geeft heel groot.” Dat het een lang proces kan worden, ontkent hij niet. Ook kan het tot ontslag leiden. “Wij zien vaak dat jongeren zich afvragen of het waard is om hun baantje op het spel te zetten voor misschien maar 50 euro. Dat is een afweging die je dan maakt.” 

Bepaal de maatstaf 

Volgens Vlek is het belangrijk dat je altijd voor jezelf opkomt; “Op het moment dat jij je mond niet opentrekt, houd je mogelijk een systeem in stand waar de werkgever mee wegkomt. Samen met je collega’s bepaal je de maatstaf. Hoe groter de groep is die het er niet mee eens is, hoe groter de kans dat een werkgever dit niet flikt. Dan denkt hij er wel drie keer over na. Maar als jij één van de honderd bent, dan is uiteindelijk iedereen te missen.”