Nepalese jongeren trekken massaal de straat op, protesteren, vernielen huizen en steken het parlementsgebouw in brand. Allemaal gevolgen van het verbieden van 26 sociale media op 4 september. Vijf dagen na het verbod stapt de Nepalese premier Khadga Prasad Sharma Oli per direct op door de aanhoudende onrust.

Van monarchie naar democratie

In 2008 werd de monarchie in Nepal afgeschaft en maakte het land de overgang naar een parlementaire democratie. “In de praktijk is deze democratie echter zo ingericht dat de macht grotendeels in handen blijft van een kleine elite. Deze machtsgroep is sterk verbonden aan het kastensysteem, waardoor invloed en privileges vaak erfelijk worden doorgegeven. Dat zorgt voor een hardnekkige maatschappelijke structuur waarin sociale mobiliteit beperkt is en ongelijkheid in stand blijft.” Dit legt Erik de Maaker uit, universitair hoofddocent Culturele Antropologie, gespecialiseerd in Zuid-Azië.

Armoede en sociale media 

De Maaker vertelt dat Nepal een land is waar historisch gezien veel sprake is van armoede. Dit in combinatie met sociale ongelijkheid, heeft in het verleden vaker tot politieke spanningen geleid.

Ook zorgde die armoede voor een lange geschiedenis van migratie. Zo vertelt hij: “Ruim tien procent van de Nepalese bevolking werkt in het buitenland. Als gevolg van het enorme aantal emigranten, is er in Nepal een enorme afhankelijkheid van sociale media. Want dat is de manier waarop je communiceert met mensen die in het buitenland zitten. Op het moment dat je dit af gaat sluiten, heeft dit enorme gevolgen voor de communicatie van die groepen.”

Het verbod dat de vlam in de pan deed slaan

Voor veel Nepalezen was het afsluiten van sociale media het moment waarop de opgekropte woede tot uitbarsting kwam. 

“Mensen die buitengesloten worden door structuren van corruptie en armoede, kunnen daar heel boos van worden. Dit is iets wat je een machteloos gevoel geeft. Dit is moeilijk om te veranderen. Wat er gebeurt op het moment dat zij protesteren en zich niet gehoord voelen, dan ontstaat er pure wanhoop en woede waardoor mensen dit soort dingen doen” verklaart de Maaker.

Vooral jongeren gingen de straat op om te demonstreren, wat uiteindelijk resulteerde in beschadigde kantoren van politieke partijen, getroffen huizen van politici en zelfs het in de brand steken van het parlementsgebouw. Het dodenaantal is nu opgelopen tot 25, daarnaast zijn er 633 mensen gewond geraakt.

Toekomst 

“De parlementaire democratie staat onder druk. Het democratische experiment begon na het beëindigen van de monarchie, maar dit is natuurlijk nog een relatief jong experiment en hierdoor dus ook héél kwetsbaar. Het is natuurlijk zeker niet vanzelfsprekend dat dat zal blijven bestaan.”