De Tweede Kamer wil dat het kabinet de voorgenomen bezuinigingen op de gehandicaptenzorg schrapt. Een motie van de ChristenUnie werd vorige maand met de kleinst mogelijke meerderheid aangenomen. Toch kijkt de coalitie naar andere mogelijkheden om te bezuinigen in de gehandicaptenzorg. Voor Caroll Sastro, voorzitter van Platform Gehandicapten Zuidoost, voelt het niet als een overwinning. Zij ziet dat de positie van mensen met een beperking steeds verder onder druk komt te staan. “Het klopt niet, het is niet eerlijk en het sluit ons uit.”
De nipte meerderheid in de Tweede Kamer is een signaal aan het kabinet dat de oppositie de bezuinigingen niet steunt. Het is echter nog onzeker of de bezuinigingen definitief van tafel zijn. Mogelijk probeert het kabinet ze in aangepaste vorm alsnog door de Kamer te krijgen. Sastro benadrukt dat de positie van mensen met een beperking al onder druk staat. “De achterstand die wij hebben in de maatschappij is enorm. Dat maak je niet zomaar ongedaan”, stelt ze. “Het gaat mij erom dat wij het recht hebben deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Dat recht mag ons niet ontnomen worden. In die zin knabbelt het kabinet aan onze rechten. Niet dat het ooit op een gelijkwaardig niveau is geweest, en dát maakt het juist zo zuur. Ze gaan het nog erger maken dan het al is!”
Gevangen in een uitzonderingspositie
Volgens Sastro ervaren mensen met een handicap te veel fysieke barrières. Ze benadrukt dat veel essentiële gebouwen, zoals buurthuizen, scholen en overheidsinstanties, nog steeds niet aan de toegankelijkheidseisen voldoen. Deze uitsluiting begint volgens Sastro al op jonge leeftijd, waardoor kinderen met een beperking opgroeien met het idee dat zij er niet bij horen. “Het begint al in je kindertijd: niet samen kunnen spelen met andere kinderen in de speeltuin. Zo leren kinderen van jongs af aan dat ze apart behandeld mogen worden en dat dat normaal is. Op die manier wordt het genormaliseerd. Sommige kinderen die dit hebben meegemaakt, zijn inmiddels volwassen. In hun kindertijd konden ze niet meespelen en keken ze vaak alleen toe hoe anderen samen speelden, terwijl zij met een busje werden opgehaald en weer naar huis gebracht. Ze konden niet het schoolgebouw uitrennen om daarna in de buurt te gaan ravotten in de speeltuin. Dat zat er voor hen niet in.” Als de bezuinigingen niet doorgaan, bied dat misschien kansen om de maatschappij zo aan te passen dat ook zij eindelijk volwaardig kunnen meedoen.
Beroep op de omgeving
Het kabinet wil een beroep doen op de samenleving: burgers die hulp nodig hebben, moeten vaker kunnen rekenen op hun directe omgeving, zoals buren of kennissen. Dit beleid is een direct gevolg van de voorgenomen bezuinigingen. Volgens Sastro is dit echter onrealistisch: “Ook al zijn er één of twee mensen om iemand heen, dan nog kun je dat niet van hen verwachten. Die mensen hebben een eigen leven en raken overbelast. Je wordt afhankelijk gemaakt van iemand, en dat zou niet nodig moeten zijn.” Sastro ziet in de plannen een bredere trend die botsen met internationale afspraken. “Het druist in tegen het doel van het VN-verdrag, namelijk dat wij op voet van gelijkheid aan de maatschappij kunnen deelnemen.”
‘Geen punt!’
Als Sastro aan tafel zou zitten met het kabinet, zou haar boodschap aan de bewindspersonen helder zijn. “Ik zou zeggen: durf in te leveren. Jullie mogen best een stap terug doen om meer ruimte voor ons te maken. Al die tijd is er ruimt van ons afgepakt. Durf een stap terug te doen en geef ons de middelen om die ruimte te benutten.”
De strijd voor erkenning en gelijke rechten is volgens haar nog lang niet gestreden. “Wij strijden hier dagelijks voor, niet alleen ik, maar de hele gemeenschap. Je voelt je altijd minder. Niet omdat je dat bent, maar omdat de maatschappij heeft geleerd dat het normaal is dat je in zo’n positie zit. Je bent gehandicapt, dus je moet maar accepteren dat dingen voor jou anders werken. Punt. Nou, helemaal geen punt!”
