In de Verenigde Staten loopt het aantal onverzekerden opnieuw op nu Obamacare worden afgebouwd. De zorgwet, die in 2010 werd ingevoerd om zorg betaalbaarder en toegankelijker te maken, Dit bleek nooit echt gewerkt te hebben. “Vooral lage inkomens en chronisch zieken gaan dit voelen”, zegt Guus Valk, ex-correspondent Amerika.
In de VS konden Amerikanen zich nog inschrijven voor Obamacare tot 16 januari. Voordat Obamacare werd ingezet was groot deel van de Amerikaanse bevolking was onverzekerd. Met de Affordable Care Act (ACA), ook wel Obamacare genoemd, wilde Obama in 2010 verzekeringen betaalbaar maken. Wie zich niet inschreef, moest jaarlijks alsnog 95 dollar betalen, om zo mensen aan te moedigen zichzelf te verzekeren. Volgens Valk was Obamacare wel goedkoper dan een reguliere verzekering, maar het bleef duur, vooral voor Amerikanen die niet veel geld hadden. Uiteindelijk moest de VS bezuinigen. Republikeinen in het Congres stelden toen voor om de subsidies voor betaalbare zorg af te schaffen, en dat is nu gelukt.
Mensen stellen zorg uit
Door het afbouwen van Obamacare neemt het aantal onverzekerden in de Verenigde Staten opnieuw toe. Volgens Valk zijn het vooral mensen met lage inkomens en chronische ziektes die hier het meest onder gaan lijden: “Daar gaan de grote klappen vallen”, zegt hij. Hij vertelt dat hij zelf bij gemeenschappen is geweest waar mensen niet verzekerd waren; dit waren twee groepen: “Het zijn hele arme mensen, of het zijn juist hele rijke mensen die denken: ach, als ik een keer naar het ziekenhuis moet, dan betaal ik het zo wel”, aldus Valk.
Alhoewel spoedeisende hulp toegankelijk blijft en daar ook betaalplannen voor zijn, volgen daarna vaak hoge rekeningen en is vervolgzorg moeilijk te betalen, zegt Valk. Zijn verwachting is dat mensen hierdoor medische zorg gaan uitstellen. Zorg gericht op het voorkomen van ziektes en langdurige behandelingen raakt hierdoor verder op de achtergrond, waardoor de gezondheidsverschillen toenemen.
Obamacare was nooit realistisch
Volgens Valk geeft de VS vijf biljoen dollar per jaar uit aan zorg. Omgerekend naar een bevolking van 350 miljoen is dat ongeveer 14.300 dollar per persoon per jaar aan zorguitgaven. “Hierdoor was het eigenlijk veel te duur om een basiszorgverzekering voor iedereen in te voeren”, zegt Valk. Als gevolg hiervan kwamen er voorwaarden aan Obamacare; “een slap aftreksel”, noemt Valk het. Een van die voorwaardes waren dat de premies relatief hoog bleven en verzekeraars hoeven niet zo transparant te zijn als in Nederland, om het aantrekkelijk te houden voor de verzekeraars. In de VS mogen zorgverzekeraars afspraken maken met de doctoren over een prijs. “Hierdoor weten mensen gewoon niet waar ze aan toe zijn”, zegt Valk. Ook zijn medicijnen in de VS duur: “De farmaceutische industrie, die de medicijnen maakt, heeft nog heel veel macht; ze houden het duur. En zo is dat systeem nooit helemaal lekker van de grond gekomen”, zegt Valk.
Republikeins beleid zet druk op Amerikaanse zorg
Volgens Valk past het afbouwen van Obamacare ook binnen de bredere Republikeinse visie op de rol van de overheid. Als Republikeinse president gelooft Trump dat gezondheidszorg geen taak van de staat is, maar een individuele verantwoordelijkheid. “Republikeinen willen de overheid zo klein mogelijk maken en zien collectieve zorgregelingen als ongewenste staatsinmenging,” zegt Valk. In die ideologische traditie is het terugdringen van Obamacare voor Trump niet alleen een bezuinigingsmaatregel, maar ook een principiële politieke keuze, volgens Valk.
