De NAVO en met name Polen zijn in paraatheid door het overschrijden van het Poolse luchtruim door Russische drones afgelopen dinsdagnacht. Er is door de Polen een beroep gedaan op Artikel 4, een spoedoverleg met alle lidstaten. Dat is slechts acht keer eerder gebeurd sinds de oprichting van de alliantie in 1949. Wat wil Rusland hiermee bereiken en kunnen wij in Nederland repercussies verwachten vanuit de Russen door inmenging met onze F35’s?

Patrick Bolder, defensie analist bij het Haags centrum voor Strategische Studies, ziet het als een duidelijke provocatie vanuit Russische kant. ,,Het kan een keer een incident zijn, maar dit is een patroon en daarmee een provocatie. Het is ook een manier om de NAVO te testen. Hoe resoluut zijn ze nou daadwerkelijk en hoe ziet hun alarmprocedure eruit bijvoorbeeld.”

Volgens Bolder wacht Poetin nu af hoe de NAVO reageert. “Er is tot nu toe nooit echt opgetreden tegen schendingen van het luchtruim of de bombardementen op Europese overheidsgebouwen in Kiev. Rusland gaat nu rustig kijken wat de gevolgen zijn, kijken hoe Amerika reageert en zich dan beraden op volgende stappen.”

Signaal naar het Europese volk

De Russen willen volgens Bolder de volkeren van democratische landen die Oekraïne steunen afschrikken en in beweging krijgen om de steun aan Oekraïne te doen stoppen. Onder het mom van: dit wordt nu wel heel onveilig.

De oorlog gaat tot nu niet goed en de Russen lijden grote verliezen. Volgens Bolder vallen er momenteel negenhonderd Russen per dag uit de strijd. De steun vanuit het westen moet dus stoppen zodat Poetin de oorlog makkelijker kan winnen.

Een kreupele NAVO

Momenteel blijft de NAVO het antwoord schuldig op deze én vorige provocaties. Toen er een drone in Duitsland terecht kwam, gebeurde er niks. Twee weken geleden werden er Britse en Europese overheidsgebouwen beschadigd in Kiev, ook toen gebeurde er niks vanuit de NAVO. ‘’We weten simpelweg niet hoe we iets terug moeten doen. Dat is ook ingewikkeld omdat de NAVO een verdedigende alliantie is en geen offensieve. Daarnaast willen ze niet escaleren, zodoende hebben ze weinig middelen om er iets tegenover te zetten.”

Naast dat we geen draaiboek hebben voor deze, volgens Bolder, unieke situatie. Weten we ook niet hoe de Verenigde Staten naar deze schending kijkt. “Daardoor staat de afschrikking onder druk, niemand weet wat de VS nou echt vindt. Zolang dat is voelt Poetin dat hij de vrije hand heeft, omdat hij weet dat alleen de Amerikanen hem echt iets kunnen maken. Dat maakt de NAVO kreupel.”

Daarnaast zegt Bolder ook dat je het kan uittekenen dat Trump zich voorlopig niet gaat bezighouden met geopolitiek door de moord op Charlie Kirk. “Ik verwacht weinig van de Amerikanen. Zij zullen zich nu niet uitspreken over wat er in Polen is gebeurd. Daarmee verlies je de politieke overtuiging, dat het sterkste land van de NAVO zich uitspreekt tegen deze acties. Tot dat wel gebeurt kan Poetin zijn gang gaan.”

Hybride oorlogsvoering

Doordat het middel van afschrikking meer in het voordeel van de Russen dan van de NAVO is komen te liggen, zullen NAVO-landen volgens Bolder nadrukkelijker te maken krijgen met hybride oorlogsvoering. Dat is het ondermijnen van een land zonder direct militair in te grijpen. Zoals cyberaanvallen of het saboteren van energiecentrales. Met name in Nederland zullen we een verhoging zien omdat we hebben geholpen met het neerhalen van de drones in Polen.

Angstig voor een totale escalatie is Bolder echter niet: “Ze zullen proberen met hybride oorlogsvoering en dit soort provocaties de steun aan Oekraïne te verminderen. Maar een NAVO-land militair aanvallen, dat verwacht ik niet.”