Zelfstandige behandelcentra, beter bekend als privéklinieken, spelen een steeds grotere rol in de Nederlandse gezondheidszorg. “In de afgelopen vijf jaar is de omzet van deze centra met 70% gestegen, terwijl de rest van de zorg slechts met 15% is gegroeid”, meldt de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Deze ontwikkeling leidt tot spanningen met ziekenhuizen, die de inkomsten van de ‘makkelijkere’ ingrepen nodig zouden hebben om er zo voor te zorgen dat ziekenhuizen kunnen blijven bestaan. De privéklinieken zijn verbaasd over de beslissing om deze brandbrief te sturen naar minister Bruijn. “De groei van privéklinieken is juist goed. In bijna de helft van de gevallen moeten mensen te lang wachten op zorg, met de inzet van klinieken verkorten we de wachttijden voor patiënten”, geeft Saskia Deerenberg van Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN) aan.
Noodplan NVZ
Als plan om de snelle groei van privéklinieken te beperken, heeft de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen een brief met een noodplan verstuurd naar minister Bruijn. Dit met oproep tot acute veranderingen. Volgens de NVZ is de groei van privéklinieken geen goede ontwikkeling en willen ze dat er snel iets veranderd.
In deze brief wordt gevraagd om het verbod op winstuitkering opnieuw te bekijken en dit snel door te voeren. Dit zodat het geld in de zorg blijft in plaats van naar eigenaren gaat. Ook willen ze stoppen met ongecontracteerde zorg en de groei van privéklinieken stoppen die niet meedoen aan afspraken over passende zorg. Verder moet de betaling eerlijker worden verdeeld tussen ziekenhuizen en privéklinieken, waarbij wordt gekeken naar hoe ingewikkeld de zorg is en dat ziekenhuizen dag en nacht open zijn. Tot slot moet duidelijk worden waar het geld van privéklinieken naartoe gaat en moeten er duidelijke regels komen voor investeerders.
Focus zorg met minder complicaties
Privéklinieken hebben geen intensive care en dat betekent dat zij alleen patiënten behandelen met een kleine kans op complicaties. Denk hierbij aan een nieuwe knie of heup, dermatologische behandelingen en oogbehandelingen. ”Onze faciliteiten zijn de reden dat wij patiënten behandelen met een kleine kans op problemen en de wachtlijsten worden daardoor korter. Omdat wij zo efficiënt werken, zijn wij in staat om meer patiënten op een dag te behandelen”, geeft Saskia aan. Ziekenhuizen daarentegen blijven verantwoordelijk voor zorg met meer kans op complicaties, zoals intensive care, spoedeisende hulp en verloskunde.
Probleem volgens NVZ
Volgens de NVZ is het verlies van deze behandelingen met kleine complicaties uit het ziekenhuis een probleem, omdat de inkomsten uit deze makkelijkere ingrepen nodig zouden zijn om de ziekenhuizen in stand te houden. De privéklinieken denken hier heel anders over: “Wij behandelen jaarlijks ruim 1.3 miljoen patiënten. Als klinieken deze zorg niet meer kunnen bieden moeten deze patiënten naar ziekenhuizen, terwijl de wachtlijsten hiermee juist langer worden.” Volgens de cijfers zijn de 1.3 miljoen patiënten goed voor ongeveer zes procent van het totale budget voor medisch-specialistische zorg. De zelfstandige klinieken hebben op deze manier een aanvullende rol in het zorgstelsel.
Mening privéklinieken
“Wij begrijpen de zorg die ziekenhuizen geven aan patiënten: waaronder de spoedeisende hulp, IC-zorg en hoog complexe zorg. Tegelijkertijd vinden wij dat planbare behandelingen juist super efficiënt gedaan worden door klinieken waarmee we meer mensen kunnen helpen met minder inzet van personeel”, vertelt Deerenberg, “Het zou onlogisch zijn dit anders te organiseren, want dan moeten patiënten nog langer wachten en wordt de toegankelijkheid van deze zorg minder.” Een kliniek levert focuszorg: ze richten zich vaak op een of een beperkt aantal aandoeningen en behandelen ook alleen maar die aandoeningen. “Veel klinieken zijn juist opgestart door medische specialisten vanuit de gedachte: dit moet toch beter kunnen voor de patiënt”, aldus Saskia. Klinieken leveren bijna 25% van de planbare zorg.
Veranderingen?
Saskia vindt dat er geen strengere regels hoeven te komen voor winst in de zorg. Volgens haar zorgt ondernemerschap ervoor dat zorgaanbieders slimmer werken, minder geld verspillen en met nieuwe ideeën komen. Wel moet misbruik van geld worden voorkomen. “We moeten de voordelen gebruiken en de risico’s beperken. De regels die we nu hebben, zijn genoeg”, zegt ze.
Over ongecontracteerde zorg zegt Saskia dat het belangrijk is dat mensen zelf kunnen kiezen naar welke zorgaanbieder ze gaan. Nieuwe klinieken moeten volgens haar wel echt willen samenwerken met zorgverzekeraars. Op dit moment gaat ongeveer 0,5% van alle zorg om ongecontracteerde zorg. “We moeten goed kijken naar hoe zorg betaald wordt, zeker als we de zorg anders willen organiseren. Bijvoorbeeld om genoeg personeel op te leiden. Dit om ervoor te zorgen dat er altijd mensen beschikbaar zijn voor acute zorg”, zegt ze.
Samenwerking
“Om de zorg toegankelijk te houden is het fundamenteel dat zorgaanbieders samenwerken en samen optrekken. En dit gebeurt ook al volop in de praktijk. Deze samenwerking is essentieel: een gezamenlijke uitdaging vraagt om een gezamenlijke oplossing en inzet van iedereen. We staan samen aan de lat om ervoor te zorgen dat iedereen die het nodig heeft de juiste zorg krijgt,”, aldus de ZKN aan. “Het is een gezamenlijke uitdaging; hiervoor moeten we niet tegenover elkaar gaan staan maar juist naast elkaar.” De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen rekent op de steun van minister Bruijn in hun poging de bijdrage van klinieken aan een toegankelijke zorg te vergroten.
