Wie vanaf de drukke markt de Grote Kerk in Breda binnenstapt, laat het geluid van de stad direct achter zich. Het wordt stiller, koeler en rustiger. Tussen de oude stenen hangt een 35 meter lang wandkleed dat meteen de aandacht grijpt: een oase van kleuren, figuren en verhalen die zich langzaam laten lezen. Het gigantische wandkleed werpt een nieuw licht op het slavernijverleden van Noord-Brabant en laat zien hoe dat verleden ook in Breda doorwerkt. Kunstenaar en ontwerper Victor Sonna licht het toe:

“Het koloniale verleden is niet verdwenen, maar blijft op verschillende manieren altijd aanwezig in onze samenleving”

Het werk maakt deel uit van Draden van ons Nederlandse slavernijverleden, een landelijk project waarin per provincie een wandkleed wordt gemaakt. Het Brabantse deel werd ontworpen door Eindhovense kunstenaar Victor Sonna (Kameroen,1977) en in een paar maanden tijd gemaakt door honderden vrijwilligers. In heel Brabant werkten mensen mee met technieken als borduren, tuften en quilten. “Het is niet alleen een kunstwerk,” zegt Charlotte, curator van de Grote Kerk Breda. “Dit is het bijproduct, het echte product zijn de gesprekken.”

Aantrekkingskracht en ongemak

Op het kleed verschijnt onder anderen Tula, de Curaçaose verzetsleider die in 1795 in opstand kwam tegen de slavernij. Hij staat afgebeeld in de mond van een monster, afkomstig uit een schilderij van een navolger van de Brabantse schilder Jeroen Bosch. Rond zijn figuur liggen schaduwbeelden: een plattegrond van een slavenschip, fragmenten van routes en losse draden die niet allemaal direct te plaatsen zijn. “Tula was een van de weinigen die niet alleen een stem had, maar ook een gezicht,” vertelt Charlotte. Sonna koos bewust voor dit kleurrijke palet: “Op afstand zie je de schoonheid, pas dichterbij ontdek je de pijnlijke verhalen. Die spanning tussen aantrekkingskracht en ongemak nodigt uit om langer na te denken.”

Niet alleen de grote geschiedenis, maar ook Breda zelf is onderdeel van het verhaal. In de 18e eeuw werden in de Grote Kerk Anna en Laloupe gedoopt, twee tot slaaf gemaakten die daarmee officieel werden ingeschreven in de Bredase samenleving. Hun namen zijn terug te vinden in een origineel doopboek dat naast het wandkleed ligt. “Grote systemen werken altijd door in individuele levens,” licht Sonna toe. “Zulke lokale verhalen maken zichtbaar hoe dichtbij en tastbaar die werkelijkheid hier werkelijk was.”

Niet alleen de grote geschiedenis, maar ook Breda zelf is onderdeel van het verhaal. In de 18e eeuw werden in de Grote Kerk Anna en Laloupe gedoopt, twee tot slaaf gemaakten die daarmee officieel werden ingeschreven in de Bredase samenleving. Hun namen zijn terug te vinden in een origineel doopboek dat naast het wandkleed ligt. “Grote systemen werken altijd door in individuele levens,” licht Sonna toe. “Zulke lokale verhalen maken zichtbaar hoe dichtbij en tastbaar die werkelijkheid hier werkelijk was.”

Blik op de toekomst

Een bezoekster uit Rotterdam blijft lang staan bij het werk. Ze zoekt naar sporen van haar eigen familiegeschiedenis. “Ik ben daar al jaren mee bezig,” zegt ze. “En hier voelt het alsof iets terugkomt wat nooit echt verteld is.” Ze kijkt nog eens naar het kleed. “Het raakt me meer dan verwacht.”

Sonna hoopt dat meer bezoekers met dat gevoel de kerk verlaten. “Als mensen weggaan met meer nieuwsgierigheid en de bereidheid om naar andere perspectieven te luisteren, dan heeft het werk zijn doel bereikt,” zegt de kunstenaar. Volgens hem gaat de tentoonstelling dan ook niet over herinneringen die achter ons liggen, maar over de vraag hoe we nu met elkaar verdergaan. “Niet om in het verleden te blijven hangen, maar om beter te begrijpen hoe we samen de toekomst vormgeven.”