Spotify Wrapped staat weer bijna voor de deur. Voor de één is het een jaarlijks hoogtepunt, voor de ander een irritante stortvloed aan Instagram-stories. Toch kijken miljoenen mensen elk jaar vol verwachting uit naar hun persoonlijke muziekoverzicht. Wat maakt Spotify Wrapped eigenlijk zo leuk? En waarom willen we zó graag zien wat we allemaal hebben geluisterd?
“Muziek speelt voor veel mensen een belangrijke rol in hun identiteit,” vertelt Julian Schaap, universitair docent sociologie van muziek aan de Erasmus Universiteit Amsterdam. Met name tijdens de puberteit creëren we onze identiteit met muziek of gebruiken we muziek om die identiteit vorm te geven. “Muziek is een manier om te laten zien dat je een goede smaak hebt. Dus dat je goede keuzes maakt en cool en tof bent. Het speelt ook een belangrijke rol om naar buiten toe te laten zien wie je bent.” Wrapped is een soort reflectiemoment en dus een manier om aan anderen te laten zien wat voor persoon je bent of hoe je je onderscheidt van de rest.
“Muzieksmaak kan ook werken als sociale status,” legt Schaap uit. “Veel mensen vinden het belangrijk om hun Wrapped te delen op sociale media en eigenlijk te laten zien: kijk eens. Net zoals sommige mensen een dure auto of dure kleding showen, kan muziek datzelfde effect hebben.” Zeker jonge mensen weten volgens hem wat ‘hip’ is. Of ze hun luistergedrag aanpassen omdat ze weten dat Spotify Wrapped eraan komt? “Dat zal niet zo’n hele grote groep zijn. Maar er zijn zeker wel mensen die dat doen.”
Ook vinden veel mensen het interessant om de lijstjes van anderen te zien. Volgens Schaap komt dat vooral doordat we het leuk vinden om muzieksmaak te vergelijken. “Met name bij mensen die je kent en die je leuk vindt, maar misschien ook juist bij mensen die je niet leuk vindt. Zo kan je zien: gelukkig luisteren ze niet dezelfde artiesten, of ik luister meer naar die artiesten dan zij.” Volgens hem is muzieksmaak een belangrijke manier waarop we elkaar beoordelen. “Kijk maar eens naar First Dates. Hoeveel mensen op basis van iemands muzieksmaak een behoorlijk sterk oordeel hebben over of die persoon wel of niet bij ze past. Dat zegt in feite al genoeg.”
Vorig jaar waren veel mensen teleurgesteld over de inhoud van Wrapped, en dat heeft volgens Schaap waarschijnlijk te maken met de grote ontslagronde bij Spotify. Een groot deel van de mensen die aan Wrapped werkte, verdween, vooral omdat het allemaal erg duur is. Spotify maakte pas sinds vorig jaar winst, en de manier waarop het bedrijf opereert is daardoor flink veranderd: “De focus ligt nu veel meer op geld verdienen.” Schaap verwacht dat er dit keer gebruikgemaakt zal worden van AI. “Spotify is heel enthousiast geworden over AI-toepassingen, veel meer dan andere platforms. Ik verwacht dat we dat bij de Wrapped ook terug gaan zien.”
