Een nieuw bevel van Donald Trump zet de internationale rechtsorde onder druk. De Amerikaanse president kondigde een algemene blokkade aan van Venezolaanse olietankers, maar volgens experts ontbreekt een duidelijke juridische basis voor zo’n ingrijpende maatregel.

In een bericht op Truth Socials verwijt Trump Venezuela ervan “grond, olie en andere eigendommen” te hebben gestolen. Daarnaast noemt hij de Venezolaanse regering een “buitenlandse terroristische organisatie” in handen van President Maduro, vanwege vermeende betrokkenheid bij terrorisme, drugshandel en mensenhandel. Maar zonder toestemming van de staat of de VN, is Trumps bevel onrechtmatig. Dit beaamt hoogleraar internationaal publiekrecht Fred Soons: “Als er geen toestemming is van de vlaggenstaat of de VN, dan is er op dit moment geen rechtsgrond voor de Verenigde Staten om dit te doen.”

In het uitzonderlijke geval dat een schip geen vlaggenstaat representeert of vaart buiten de eerste twaalf zeemijlen vanuit haar havens, zouden de Amerikanen terecht hebben gehandeld. Of dit vorige week het geval is geweest met de aanhouding van de olietanker, is onduidelijk.

De olie uit Venezuela wordt voornamelijk gehandeld in Azië met onder andere China. In de jaren zeventig nationaliseerde het land de olie sector, waarna Amerikaanse bedrijven zich geleidelijk het land uit trokken. Olie is een van de belangrijkste inkomstenbronnen. De gevolgen van Trumps besluit raken Venezuela diep. Soons: “men wordt steeds voorzichtiger met schaduwvloten. Het treft natuurlijk Venezuela behoorlijk. De kans is groot dat door deze Amerikaanse actie de komende tijd gewoon geen schepen meer volgeladen met olie Venezuela verlaten.”

Of het vertoon van de VS wordt vervolgd is volgens Soons onwaarschijnlijk: “Hier is een prachtig voorbeeld van Amerika dat het buitenlands beleid passeren gebaseerd op dwang.” Maduro vindt Trumps bevel een “groteske bedreiging” en ziet de blokkade als “volstrekt irrationeel”. Sinds de onderschepping vorige week, komen volle tankers niet in beweging om verdere acties te voorkomen. Volgens NRC is de uitvoer van olie is al gedaald.