Nieuwe uitbraken van vogelgriep zorgen voor grote druk op de Nederlandse pluimveesector. Tienduizenden kippen worden geruimd, vervoersverboden leggen delen van de keten stil en experts waarschuwen voor mogelijke tekorten aan eieren en kippenvlees. Ook consumenten kunnen de gevolgen gaan voelen in de supermarkt.

De impact van de uitbraken is groot. Nederland is een van Europa’s grootste producenten van eieren, waarvan een groot deel wordt geëxporteerd. Viroloog Bert Niesters legt uit dat zelfs een productiedaling van twintig procent al tot tekorten kan leiden. Door vervoersverboden rond besmette bedrijven kunnen kippen soms niet naar slachterijen, waardoor hele productieketens tijdelijk stilvallen.

Als de productie blijft dalen, kunnen prijzen voor eieren en kippenvlees in supermarkten stijgen. Volgens Anne Hilhorst van Wakker Dier “kan het nog even duren voordat je dat merkt”, maar de kans op schaarste groeit als uitbraken zich blijven uitbreiden. In de Verenigde Staten leidde een vergelijkbare situatie eerder tot lege schappen en torenhoge prijzen, een scenario dat Nederland niet kan uitsluiten.

Tienduizenden kippen geruimd bij nieuwe uitbraken

De nieuwe besmettingen verspreiden zich snel. Bedrijven in Holwierde, Barneveld en in het grensgebied van Noord-Brabant moesten duizenden dieren laten ruimen. In Groningen ging het om 48.000 kuikens, in Terschuur om 28.000 leghennen. Voor boeren betekent dat niet alleen financiële klappen, maar ook emotionele impact. Voorzitter Kees de Jong van LTO Pluimveehouderij zegt dat het “zeer” doet wanneer dieren moeten worden afgemaakt, en dat ze ondanks strenge bioveiligheidsmaatregelen nooit zeker weten of hun bedrijven veilig zijn.

Winter kan uitbraken verder aanwakkeren

Wat de situatie dit jaar extra zorgelijk maakt, is dat het virus niet alleen in het winterseizoen circuleert, maar het hele jaar door aanwezig is onder wilde vogels.  Het virus zit diep in de populatie en reist mee met trekvogels. Besmetting kan plaatsvinden via ontlasting, via water en zelfs via luchtstromen die stallen binnenkomen. Daardoor duiken uitbraken op in gebieden die ver uit elkaar liggen, iets wat boeren nauwelijks kunnen voorkomen, zelfs niet met een landelijke ophokplicht. 

Met de winter in aantocht trekken grote groepen vogels naar Nederland, waardoor het virus zich sneller kan verspreiden. Deskundigen vrezen dat de besmettingen de komende maanden verder kunnen toenemen.

Hoewel de kans klein is dat mensen vogelgriep oplopen, is besmetting mogelijk. Daniella van Gennep van Stichting DierenLot waarschuwt dat mensen griepachtige klachten en oogontstekingen kunnen krijgen als ze zelf vogelgriep oplopen. Daarom adviseren instanties om dode of zieke vogels niet aan te raken en honden weg te houden bij kadavers.