Waar blijft de vrouwelijke Frank Snoeks of Sierd de Vos? ‘Zo lukt het niet’

Publicatiedatum:

Vrouwen rukken op in het voetbal op televisie. Als analist, als interviewer en presentator van
programma’s. En op de radio geeft Suse van Kleef inmiddels live commentaar bij wedstrijden
voor NOS Langs de Lijn. Maar waar blijft de vrouwelijke Frank Snoeks, Jeroen Grueter, Leo
Driessen of Sierd de Vos? De NOS, Ziggo, Viaplay, ESPN, RTL en Veronica zenden allemaal live
voetbal uit, maar een vrouw als commentator is er niet.

Bijvoorbeeld in Engeland is dat anders. Pien Meulensteen (26) doet daar wekelijks voor de
BBC en Sky Sports live verslag van drie voetbalwedstrijden: van de Premier League voor
mannen tot de Champions League voor vrouwen. De dochter van de Nederlandse trainer
René Meulensteen woont al sinds haar vierde in Engeland. Haar Nederlands is soms wat
roestig, haar Engels perfect. “Als mijn Nederlands beter zou zijn, had ik het fantastisch
gevonden om er te werken”, zegt Meulensteen vanuit haar appartement in Manchester.

Barrière voor vrouwen in Engeland doorbroken
Ze vertelt hoe er in Engeland al jaren vanuit mediaorganisaties stemmen opgingen om
vrouwen in de commentaarpositie te krijgen. “Ik ben ook niet uit de lucht komen vallen”,
zegt ze. “Er wordt hier heel erg gepusht om vrouwen in die posities te krijgen. Jacqui Oatley
was de eerste vrouw ooit die in Match of the Day te horen was. Ze hebben er zoveel energie
en tijd ingestoken om van haar een voetbalcommentator en voetbalpresentator te maken.
Zij heeft de barrière voor vrouwen in Engeland doorbroken. Als je het als organisatie echt
wil, dan krijg je vrouwen op die plek.”

In Nederland plaatste NOS Sport begin dit jaar voor het eerst in twintig jaar een externe
vacature voor de functie commentator. De hoop was dat zich ook talentvolle vrouwen
zouden melden. Maar tussen de 66 aanmeldingen zaten drie vrouwen, die niet het niveau
hadden waarop chef commentatoren Arno Vermeulen en zijn collega’s hadden gehoopt. “Als
je vrouw bent en je denkt dat dit je ligt, is het opvallend dat je niet op zo’n vacature
reageert.

Van de andere kant snap ik wel dat er een hindernis is, want we hebben in de eisen
staan dat we iemand zoeken met drie jaar werkervaring”, zegt Vermeulen over de vacature.
Die eis roept vragen op bij Van Kleef, sinds twee jaar een vast geluid bij Langs de lijn. “Die
vrouwen met drie jaar ervaring bestaan niet. Ik kom ze in ieder geval niet tegen. Ik heb zelf
niet eens drie jaar ervaring. Dan gaat het dus al mis bij het opstellen van die vacature.” De
meeste vrouwen reageren niet op een vacature als ze niet aan de eisen voldoen, vervolgt ze.
“En dat is toch ook logisch, waar zijn die eisen anders voor? Het is niet verrassend dat er dan
maar drie solliciteren.”

De werkervaring wordt niet zonder reden gevraagd, stelt Vermeulen. Volgens hem had NOS
Sport anders honderden reacties gekregen, ook van mensen zonder enige kwaliteiten.
Vermeulen verwerpt de vraag of het door de ophef na het artikel in de Volkskrant over
grensoverschrijdend gedrag en een machocultuur bij NOS Sport nog moeilijker is geworden
voor vrouwen om een stap naar de sportredactie te wagen. “Ik geloof daar niks van. Voor die
ophef was het ook uitermate moeilijk om aan vrouwelijke voetbalcommentatoren te komen.
Als er nu een getalenteerde vrouw bij ons zou willen werken, zal ze zich denk ik niet laten
weerhouden door wat er de afgelopen maanden aan publiciteit rondom NOS Sport is
geweest”, aldus Vermeulen.

Hoe doorbreek je die mannencultuur? De commotie over NOS Sport kan wel de aanleiding
zijn tot verdere cultuurverandering, denkt Jacco van Sterkenburg. Hij is bijzonder hoogleraar
sport, media en diversiteit. Hij pleit voor meer diversiteit en meer vrouwelijke
commentatoren.

‘Excuus voor zenderbazen’
Volgens hem doen mediaorganisaties en zendgemachtigden er te weinig aan om vrouwen in
de commentaarpositie te krijgen. “We weten uit onderzoek dat de mening van het publiek
belangrijk is, maar dit kan ook als excuus worden gebruikt door zenderbazen. Zo van: het
publiek wil liever een mannelijke commentator horen. Maar als je daar niemand anders
neerzet, wen je er ook nooit aan.”

Het aanbod aan vrouwen lijkt nog gering. Van Kleef – deze zomer mede-presentator van het
NOS-programma rond het WK voetbal voor vrouwen – heeft naar eigen zeggen ‘geen
enorme ambitie’ om de stap naar tv-commentator te maken. Enkele jaren terug namen
Dieuwke Wynia en Hugo Borst het initiatief om via een tv-programma vrouwen op te leiden
tot voetbalanalist of commentator. Het kwam niet van de grond.

Rond het EK voor vrouwen in 2017 organiseerde NPO Radio 1 een talentenjacht. Chantal
Derksen uit Brummen won de eretitel ‘beste vrouwelijke voetbalcommentator van
Nederland’. Ze had volgens de jury op de beste manier commentaar gegeven bij het
fragment van de legendarische kopgoal van Robin van Persie tegen Spanje, op het WK van
2014.

Derksen, nu: “Het is zonde dat er na mijn verkiezing niks van de grond is gekomen. Er was de
nodige ophef omdat een vrouwelijke voetbalcommentator ontbrak. En dan wordt er
aandacht aan besteed, maar daarna zakt het weer compleet in. Hoe graag willen we dan
echt dat er een vrouwelijke voetbalcommentator komt?”

Actief beleid bij de ARD
In Engeland lukte het dus wel, en in Duitsland ook. Claudia Neumann was bij de ZDF een
pionier en in 2015 vond sportcoördinator Axel Balkausky van de ARD het ook tijd voor
verandering. Hij ging actief op zoek naar vrouwen. Stephanie Baczyk kwam daar als eerste
uit, later werd Christine Graf de tweede vrouwelijke commentator bij de ARD. Vanuit haar
kantoor zegt Baczyk dat ze niet kan geloven dat er in Nederland geen vrouw te vinden is.
“Een casting zoals bij de ARD zou een idee zijn, maar er moeten vrouwen zijn die het
ambiëren. Je moet als zenderbaas echt op zoek gaan.”

Vermeulen van de NOS: “Misschien is het een idee om gestopte vrouwelijke voetballers te
benaderen voor die baan en een soort klasje te beginnen. Kijken of het iets oplevert. Maar
we moeten er altijd voor zorgen dat we de absolute top in huis hebben.”
ESPN, rechtenhouder van live-uitzendingen van het Nederlandse voetbal, wilde geen vragen
beantwoorden voor dit artikel.

Dit artikel is op 26 mei 2023 gepubliceerd op Trouw.nl

Willem Pijnenburg
+ berichten

Geselecteerd door de redactie

Deel dit bericht

Lees verder

Hockeyclub Oranje-Rood tevreden met inbreng wedstrijdbegeleider na incidenten met scheidsrechters

Het inbrengen van een wedstrijdbegeleider is een goed plan...

Muziekfestivals zijn voor bedrijven een groot marketing evenement

Bedrijven en merken gebruiken festivals om hun producten te...

Politie heeft steeds meer last van agressieve jongeren

De politie meldt dat zij dit jaar in het...

Jongeren ervaren studiekeuzestress na de middelbare school

Over een maand is het weer zover, de jaarlijkse...