Op Prinsjesdag werd duidelijk dat vliegen vanaf 2027 een stuk duurder gaat worden. De reden is simpel: de luchtvaart stoot veel CO₂ uit en dat moet omlaag. Nu betaal je nog een vaste belasting van €29,40 per ticket, maar straks hangt het bedrag af van de afstand die je vliegt. Voor reizigers betekent dit dat vakanties tientallen tot honderden euro’s extra kunnen kosten. En afhankelijk van de verkiezingsuitslag kan dat verschil nóg groter worden: sommige partijen willen vliegen verder belasten, terwijl andere juist van plan zijn de verhoging terug te draaien.

Hoeveel duurder wordt vliegen?

Voor iedere vlucht betaal je sowieso €29,40 belasting. Daarbovenop komt een extra bedrag dat afhankelijk is van de lengte van je vlucht. Hoe verder je reist, hoe meer je betaalt:

• Korte vluchten (bijv. Parijs): €29,40 (blijft gelijk)
• Middellange vluchten (bijv. Barcelona): €47,24 → bijna €18 duurder per ticket
• Lange vluchten (bijv. New York): €70,86 → ruim €40 duurder per ticket

Ga je met vier man naar Barcelona, dan kost dat je straks €72 extra. Naar New York? €168 extra. Best pittig als je student bent of gewoon met een krap budget zit. “Voor studenten zoals ik telt de prijs, maar nog belangrijker is of je makkelijk en snel ergens kan komen,” zegt Leon (23), een student die regelmatig reist. “Met een goed treinaanbod zou ik sneller voor de trein kiezen.”

Politieke keuzes

De politiek denkt hier heel verschillend over. GroenLinks-PvdA wil vliegen nog veel duurder maken, met btw op tickets, accijns op kerosine en extra belasting afhankelijk van de milieu-impact. Ook korte vluchten waarvoor een trein is moeten verdwijnen, net als nachtvluchten.

De VVD wil juist dat vliegen betaalbaar blijft en wil de verhoging in 2027 terugdraaien. Lelystad Airport moet open en Schiphol mag groeien, zolang de overlast beperkt blijft.

D66 zit meer aan de kant van GroenLinks-PvdA: overstappers moeten gaan betalen en korte vluchten moeten weg als er een treinalternatief is. PVV daarentegen is net als de VVD fel tegen. Volgens hen mogen “gewone gezinnen niet de dupe worden van klimaatrekeningen.”

Die tegenstelling speelt ook door in de samenleving. Waar de één extra betalen logisch vindt, ziet de ander vakantieplezier in gevaar komen. “Voor mij is dit vooral een goed motief: vliegen duurder maken om het klimaat te sparen,” zegt Rik (55), een vaste vakantieganger die D66 stemt. “Ik kan het betalen en zie het als een stap in de goede richting. Maar mijn stemgedrag verandert hierdoor niet. Er zijn genoeg andere thema’s waar ik het met D66 en andere linkse partijen over eens ben.”

Wat zeggen experts en de sector?

Hoogleraar Erik Verhoef (Vrije Universiteit) noemt extra belasting “een goed instrument”, maar verwacht niet dat mensen daardoor massaal minder gaan vliegen. KLM-baas Marjan Rintel waarschuwt juist dat Nederland zo “het duurste vliegland van Europa” wordt. Volgens haar zullen Nederlanders daardoor vaker in de auto stappen naar Brussel of Düsseldorf om vanaf daar een goedkoper ticket te pakken.

Annemieke (38), moeder van drie en vaste vakantievlieger, ziet dat scenario al voor zich: “Als tickets hier zoveel duurder worden, pak ik gewoon de auto naar Düsseldorf of Brussel. Daar zijn de prijzen vaak lager en dat scheelt ons gezin honderden euro’s. Een vakantie met het vliegtuig wordt anders gewoon onbetaalbaar.”

‘Vliegen is nu asociaal’

Volgens jurist Jan van de Venis, waarnemend Ombudspersoon Toekomstige Generaties, is het verhogen van de vliegtaks een logische stap, maar zeker niet genoeg. “We zijn eigenlijk al te laat. De keuzes die we nu maken zijn vooral gericht op het gemak van de huidige generatie, terwijl we juist ook aan de volgende zouden moeten denken,” zegt hij.

Van de Venis vindt vliegen simpelweg te goedkoop en noemt het zelfs asociaal. “Wie vaker vliegt, vaak mensen met een grotere portemonnee, zou veel meer moeten betalen dan gezinnen die hooguit één keer per jaar vliegen. Dat zou een eerlijker systeem zijn.”

Belasting heffen kan volgens hem werken, maar alleen als die wordt gekoppeld aan investeringen in schoner vliegen. “Nu gebeurt dat nauwelijks, omdat luchtvaartmaatschappijen er niet toe verplicht worden. Zolang dat niet verandert, schuiven we de ellende alleen maar door.”

De waarschuwing van KLM dat Nederland “het duurste vliegland van Europa” dreigt te worden, wijst hij van de hand. “Dat is een angstargument. Natuurlijk zullen sommige mensen uitwijken naar Duitsland of België, maar dat verlegt het probleem alleen. De oplossing zit in schoner vliegen, niet in nóg meer goedkope vluchten.”

Ook het idee dat Nederland economisch zwaar geraakt wordt, noemt Van de Venis misleidend. “Bijna een derde van alle vluchten op Schiphol zijn overstappers. Die mensen komen hier niet eens om te verblijven en leveren de Nederlandse economie nauwelijks iets op, terwijl ze wel zorgen voor extra vervuiling en overlast.”

Straks nadenken voor je boekt

De vliegtaks verdeelt politiek Den Haag, maar ook de reizigers zelf. Waar de één het ziet als een noodzakelijke stap voor het klimaat, ervaart de ander het vooral als een bedreiging voor betaalbare vakanties. Duidelijk is in ieder geval dat vliegen vanaf 2027 niet meer zo vanzelfsprekend goedkoop zal zijn – en dat veel Nederlanders zich zullen moeten afvragen: blijven we vliegen, of kiezen we voor een ander pad?