De Deense regering heeft een speciaal fonds aangekondigd voor Groenlandse vrouwen die in de vorige eeuw gedwongen anticonceptie kregen. Premier Mette Frederiksen reist woensdag af naar Groenland om daar excuses aan te bieden. De overheid voerde tussen de jaren zestig en negentig een beleid dat duizenden vrouwen trof en dat nu pas echt erkenning krijgt.

duizenden vrouwen getroffen

Volgens cijfers van de Deense autoriteiten werden ongeveer 4500 Inuit-vrouwen in die periode tegen hun wil behandeld. Ongeveer de helft van hen was in de vruchtbare leeftijd. Het doel van de overheid was om het geboortecijfer onder de Groenlanders te verlagen. Veel vrouwen werden hierdoor onvruchtbaar en kregen lichamelijke en psychische problemen.

Henk van der Liet, hoogleraar Scandinavische taal en cultuur  vertelt dat het beleid al in de jaren vijftig werd voorbereid, toen Groenland volledig onderdeel werd van Denemarken. “De Denen wilden de bevolking centraliseren om onderwijs en zorg beter te regelen. Maar daardoor groeide de bevolking juist heel snel, terwijl er weinig banen waren. Dat werd als een probleem gezien.”

Spriraaltjes als ‘oplossing‘

In diezelfde tijd verschenen de eerste spiraaltjes op de markt. Deze werden gebruikt om de bevolkingsgroei in te dammen. “Een hele generatie vrouwen kreeg zo’n spiraaltje ingebracht, vaak zonder dat ze dat wisten of begrepen wat er aan de hand was. Die eerste spiraaltjes waren nog maar net uit en ook nog eens super onbetrouwbaar en veroorzaakten veel medische problemen.” Vertelt van der Liet

Ook benadrukt hij dat de vrouwen zelf nooit inspraak kregen. “Het beleid werd gewoon uitgerold. Ze moesten het maar slikken. Hun verhalen verdwenen jarenlang onder het tapijt gegooid, pas de afgelopen vijf, zes jaar zijn die echt naar buiten gekomen.”

Excuses

Dat de Deense premier nu excuses aanbiedt en compensatie regelt, is volgens Van der Liet een belangrijke stap. “Voor veel vrouwen is dit een levenslang trauma geweest. Ze konden geen kinderen krijgen en wisten vaak niet eens waardoor dat kwam. Het feit dat de overheid nu erkent wat er is gebeurd, geeft hen eindelijk een stem.”

Het fonds is niet alleen bedoeld voor de getroffen vrouwen, maar ook voor andere Groenlanders die gediscrimineerd zijn vanwege hun afkomst.  “We kunnen niet veranderen wat er is gebeurd, maar we kunnen wel verantwoordelijkheid nemen en de voorwaarden scheppen voor verzoening.” Aldus Premier Frederiksen