Burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom noemt de uitspraak van de rechtbank in Amsterdam over Meta “een duidelijke stap vooruit”. Meta moet binnen twee weken de tijdlijnen op Facebook en Instagram aanpassen, zodat gebruikers eenvoudiger kunnen kiezen tussen een algoritmische en een chronologische feed. Het bedrijf heeft aan de NOS laten weten het fundamenteel oneens te zijn met de uitspraak en in beroep te gaan.

Achtergrond van de zaak

Bits of Freedom had Meta voor de rechter gedaagd omdat het bedrijf volgens de organisatie de Europese Digital Services Act (DSA) niet naleeft. De wet verplicht grote online platforms om gebruikers de mogelijkheid te geven hun tijdlijn te bekijken zonder dat die is beïnvloed door profilering.

Duidelijk onderscheid

“Meta moet de tijdlijnen op haar platform aanpassen, zodat je als gebruiker duidelijk kunt kiezen tussen verschillende soorten tijdlijnen,” legt woordvoerder Maartje Knaap uit. “Het ging ons heel erg om die profilerende feed van Meta, de standaardsfeed. Daarvan wil Meta natuurlijk dat je daarop blijft, maar ze moeten ook een alternatief aanbieden: de tijdlijn op chronologische volgorde. Ze moeten nu duidelijker dat verschil aanduiden en ervoor zorgen dat je meteen naar die andere tijdlijn kunt navigeren.”

Twee weken voor aanpassing

De rechter bepaalde dat Meta de aanpassingen binnen twee weken moet doorvoeren. Of dat lukt, weet Bits of Freedom niet. “Wij hebben bij de rechtbank experts betrokken die hebben aangegeven dat Meta dit moet kunnen in twee weken,” zegt Knaap.

Vervolg en betekenis

Knaap verwacht dat Meta de uitspraak aanvecht, maar ziet de uitspraak als een belangrijke stap. “Voor nu is dit natuurlijk een overwinning, maar het is ook een stap in de strijd tegen Big Tech. We hopen dat dit anderen, organisaties, individuen en toezichthouders, inspireert om ook op te komen voor digitale rechten. Deze zaak laat zien dat de macht van grote platformen niet onbeperkt is.”

Belang voor verkiezingen

Volgens Knaap blijft het doel van de organisatie hetzelfde: gebruikers meer grip geven op hun informatievoorziening, zeker in verkiezingstijd. “Dat hopen we natuurlijk. Daarom zijn we deze rechtszaak gestart,” zegt ze.

Toezicht en vertrouwen

Bits of Freedom zal de uitvoering van de uitspraak nauwlettend volgen. “Dat is heel tastbaar, omdat Meta binnen twee weken die aanpassingen moet doorvoeren,” aldus Knaap. “Wij vinden de uitspraak van de rechter glashelder. Hij heeft heel duidelijk gezegd dat Meta zich hieraan moet houden, dus we hebben er ook vertrouwen in dat dat gaat gebeuren.”

Macht terug bij gebruiker

Wat Knaap vooral wil dat mensen meenemen uit de zaak, is dat verandering mogelijk is.

“Deze uitspraak laat zien dat je wel een vuist kunt vormen tegen de enorme macht van Big Tech-platformen,” zegt ze. “En dat je als gebruiker de controle kunt terugpakken over wat je te zien krijgt.”