Door: Jenny Wanders
Wanneer je de naam Monet hoort, denk je meestal aan zijn bekendste werken zoals De Waterlelies of Vrouw met parasol. Vanaf 18 december 2025 is de nieuwste tentoonstelling Oog in oog met Monet in het Van Abbemuseum in Eindhoven te zien waarin Claude Monets De Netten van Pourville het voortouw neemt. Het klassieke werk wordt tentoongesteld in combinatie met moderne kunstwerken van vier internationale kunstenaars: Yves Klein, Rineke Dijkstra, Zohra Opoku en Tori Wrånes.
De moderne werken bestaan uit Kleins bekende blauwe schilderij Monochrone bleu sans titre (1959), een foto van Dijkstra uit Polen (1992), een schilderij genaamd Hail to you great god, lord of the Two Truths (2022) van Opoku en beelden van Wrånes genaamd Mussel Tears (2021). De werken sluiten aan op verschillende thema’s zoals het leven aan zee, verbondenheid en de betekenis van de kleur blauw.
Het leven aan zee
Bezoekers kunnen vanaf de eerste beelden van Wrånes de duidelijke link met de zee al zien. De tranen in de beelden hebben een dubbele betekenis; ze verwijzen zowel naar menselijke tranen als naar traanvormige mosselen die de kunstenaar tijdens haar jeugd in Noorwegen regelmatig op het strand vond. Ze geeft ook aan dat de mosselen bijdragen aan de biodiversiteit.
Voor Monochrone blue heeft Klein een aparte tint blauw gebruikt dat volgens hem een kleur is zonder grenzen en de lucht en de zee symboliseert.
Centraal hangt het schilderij de Netten van Pourville van Claude Monet uit 1882 die afkomstig is uit het Kunstmuseum in Den Haag. Wat opvalt is dat Monet geen rustig stromend water vormgeeft, maar woeste golven en een net dat als het ware oprijst uit de zee.
Ook in Dijkstra’s werk is de link naar de zee terug te zien. Zo staan er twee jongvolwassene jongens afgebeeld op een strand in Polen. Dit is een van haar foto’s uit een fotoserie van 1992 – 1994 waarin ze kinderen uit de Verenigde Staten en Oost-Europa op de grens tussen de puberteit en volwassenheid heeft gefotografeerd.
De kleur blauw
Een van de andere thema’s, namelijk de kleur blauw, wekt een kalme en rustgevende indruk en biedt als het ware de focus op Claude Monets De Netten van Pourville. In dit werk valt de kleur op in de golven en de lucht waar je tussende wolken door blauwe tinten terugziet. Bij Klein is het juist zijn unieke blauwtint die opvalt en een krachtige,intense indruk achterlaat. In het werk van Dijkstra zien we een lichte blauwkleurige variant terug zowel in de zee als in de lucht. Opoku’s werk is gemaakt van indigo-gekleurd linnen en verrijkt met borduurwerk en zeefdruk. In haar werkt toont ze spiritualiteit, identiteit en de kracht van de kleur blauw in verschillende tinten en stoffen.
Kalm effect
In de zaal zijn de werken open en geordend opgehangen. Het lijkt alsof de ruimte het kalme effect dat water op ons heeft, weerspiegelt in de manier waarop de tentoonstelling is opgebouwd. Oog in oog met Monet geeft mooie voorbeelden van de verschillende emoties die water en de kleur blauw bij ons oproepen.
Zo raak je verwonderd door het werk van Klein door het gebruik van de kleur blauw die uiteindelijk in 1960 gepatenteerd werd als Yves Klein Blue (YKB). Het werk van Opoku kan zowel krachtige als melancholische emoties oproepen, door de invloed van het Dodenboek van de Egyptische Goden en de foto’s van haar zoon die daarin verwerkt is. De foto van Dijkstra neemt ons mee terug in de tijd en wekt nostalgische gevoelens door een realistische dag op het strand vast te leggen.
Oog in oog met Monet is t/m 15 februari te zien in het Van Abbemuseum in Eindhoven.
