Mensen met een lager inkomen en opleidingsniveau hebben een duidelijk slechter gebit dan mensen met hogere inkomens. Dat blijkt uit de nieuwe Monitor Mondgezondheid van het RIVM. Tandprotheticus Eric Engelbrecht ziet de verschillen dagelijks terug in zijn behandelkamer “angst en uitstelgedrag spelen mee, mensen komen soms pas als er pijn is en dan ben je vaak al te laat.”
Uitstelgedrag kan grote gevolgen hebben. Volgens de Eric leidt het niet alleen tot meer gaatjes, maar in ernstige gevallen tot ontstekingen in het tandvlees. Die kunnen zelfs leiden tot hartproblemen. “Ontstekingen kunnen in je bloed terechtkomen en daar schade aanrichten. Gisteren sprak ik nog iemand die daardoor een lekkende hartklep ontwikkelde.”
In Nederland heeft iedereen een basisverzekering, maar tandartszorg voor volwassenen valt daar grotendeels niet onder. Alleen kinderen tot 18 jaar en volwassenen die een kunstgebit nodig hebben, krijgen een deel van de kosten vergoed (75%). Voor alle andere behandelingen moeten volwassenen zelf betalen, wat voor veel mensen met een laag inkomen een flinke drempel vormt. “Je ziet veel mensen die hun bezoek uitstellen omdat het eigen risico te hoog is,” zegt Engelbrecht.
Het RIVM benadrukt dat achterstanden zich vaak al vroeg in het leven opstapelen. Een laag inkomen betekent niet alleen minder geld voor de tandarts, maar ook een grotere kans op ongezonde voeding, meer stress en een minder gezonde leefomgeving.
Het RIVM pleit voor meer aandacht voor preventie. Zo zijn er al programma’s op consultatiebureaus waarbij ouders advies krijgen over mondzorg en voeding. “Daar wordt de basis gelegd,” aldus het instituut. “Daarmee kunnen ongelijkheden op latere leeftijd worden verminderd.”
