Voor mensen met een handicap kan de gehandicaptenparkeerkaart (GPK) het verschil betekenen tussen wel of niet zelfstandig ergens naartoe kunnen. De prijs van de kaart hangt echter volledig af van waar je woont. In sommige gemeenten betaal je ruim €300 voor een kaart, terwijl je een paar kilometer verder de kaart gratis kunt aanvragen. Binnen dezelfde provincie kunnen de verschillen zo groot zijn dat twee mensen met dezelfde beperking andere drempels ervaren zich te verplaatsen.
De GPK kan aangevraagd worden door mensen met een handicap. Hiervoor moeten zij aan bepaalde voorwaarden voldoen, die door middel van een verplichte medische keuring worden getoetst. Hij is bijvoorbeeld bestemd voor mensen die minder dan 100 meter zelfstandig kunnen lopen. Wanneer de kaart wordt toegekend, kunnen zij gratis parkeren op de voor hen bestemde parkeerplaatsen.
Kosten lopen fors uiteen
De prijzen voor het aanvragen van de kaart verschillen sterk per gemeente. Uit een analyse van het ANP blijkt dat je in zestien gemeenten de kaart gratis kunt krijgen. In de Brabantse gemeente Altena betaal je het meest voor de parkeerkaart: €333. Ook in Buren, Waddinxveen en Hulst ben je ruim €300 kwijt. De prijzen zijn de afgelopen jaren ook fors gestegen. In 2026 kost een GPK gemiddeld €137,02, terwijl dat twee jaar eerder nog €122,40 was. Dat is een stijging van bijna 12 procent, aanzienlijk hoger dan de inflatie van 6,7 procent over dezelfde periode.
Het grootste deel van het bedrag bestaat uit de medische keuring die verplicht is bij de eerste aanvraag. Sommige gemeenten vergoeden deze keuring volledig, anderen leggen de kosten neer bij de aanvrager van de GPK. Dit leidt tot een systeem waarin mobiliteit afhankelijk wordt van je woonplaats.
In strijd met het VN-verdrag Handicap
Volgens deskundigen is dit in strijd met het VN-verdrag Handicap, dat schrijft dat mensen met een beperking gelijkwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. De praktijk laat volgens hen iets anders zien. “Het VN-verdrag Handicap is bedoeld om mensen gelijkwaardig mee te laten doen.” zegt Caroll Sastro, voorzitter van Platform Gehandicapten Zuidoost, gespecialiseerd in fysieke toegankelijkheid. “Als de ene gemeente moet betalen en de andere niet, is dat een obstakel. Mensen kunnen zich een gehandicaptenparkeerkaart soms simpelweg niet permitteren.” Ook belangenorganisatie voor mensen met een beperking, Ieder(in) laat tegenover ANP weten dat de uiteenlopende tarieven in strijd zijn met het VN-verdrag. “De hoge kosten voor een GPK vormen een belemmering voor personen met een beperking om zich zelfstandig van A naar B te verplaatsen.”
Financiële drempels raken mensen extra hard
Sastro benadrukt dat de financiële drempel mensen met een beperking extra hard raakt. “Mensen met een beperking hebben over het algemeen geen dikke portemonnee. Ze draaien overal voor op. De meesten hebben geen baan waar je goudgeld verdient. Alleen daarom al vind ik dat de maatschappij hun tegemoet moet komen.” Volgens Sastro zou de medische keuring altijd door de gemeente vergoed moeten worden. De keuring is geen keuze, maar een verplicht onderdeel van de aanvraag.
Het gebrek aan één landelijke regeling zorgt volgens haar voor verwarring en ongelijkheid. “Alles wat het VN-verdrag Handicap betreft zou landelijk geregeld moeten worden. Nu verschilt het per gemeente en dat zorgt voor ongelijkheid.” Ze ziet op het moment weinig politieke beweging om dat op korte termijn te veranderen. “Het nieuwe kabinet noemt mensen met een beperking opnieuw geen prioriteit. Ook op basis van eerdere kabinetten verwacht ik weinig verandering.” Ook Ieder(in) pleit voor een centrale regeling om zo de grote ongelijkheid tegen te gaan.
