Vanaf 25 november kleurt het gemeentehuis van Gilze-Rijen oranje. De verlichting is onderdeel van Orange the World, de internationale campagne voor geweld tegen vrouwen en meisjes. In 2025 is het thema van de campagne in Nederland ‘Gemeenten aan zet: veilig, overal en altijd’. Jeroen Leemans, woordvoerder van de gemeente, legt uit waarom Gilze-Rijen meedoet aan de campagne.

Bewustwording staat centraal

Volgens Leemans ontstond het initiatief in eerste instantie vanuit de gemeenteraad. Gilze-Rijen deed al mee aan de campagne, maar de raad diende een motie in om de bewustwording onder inwoners te vergroten. “We willen inwoners laten nadenken over hoe vaak geweld voorkomt, in allerlei vormen. Daarom tonen we niet alleen de oranje verlichting, maar geven we ook duidelijk aan waar je terecht kunt voor hulp”, vertelt hij. De gemeente maakte hiervoor een pagina op haar website met informatie en contactmogelijkheden, en verwijst actief door naar regionale hulpinstanties.

Meer dan symboliek

Hoewel de oranje verlichting een symbolische daad is, neemt de gemeente actie rondom het thema. Eerder dit jaar organiseerde Gilze-Rijen gesprekken in kleine groepen, waarin vrouwen hun ervaringen rondom onveiligheid konden delen. De aanleiding was de schokkende gebeurtenis rond de moord op Lisa in Duivendrecht, die in het hele land veel losmaakte. De bijeenkomsten bleken waardevol, vertelt Leemans. “Soms zaten we met vier vrouwen, soms met vijftien. Maar het draait niet om aantallen. Het gaat om het gevoel gehoord te worden.” De gemeente ontving daarnaast ook meerdere persoonlijke verhalen per e-mail van vrouwen die liever schriftelijk wilden reageren.

Aandacht voor een wereldwijd probleem

Orange the World is een jaarlijkse campagne en loopt van 25 november, de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, tot 10 december, de Internationale Mensenrechtendag. De dagen daartussen worden de ‘16 Dagen van Actie’ genoemd. Wereldwijd doen meer dan honderd landen mee. Overal worden gebouwen verlicht en worden er initiatieven georganiseerd om het thema bespreekbaar te maken: van debatten en tentoonstellingen tot demonstraties.

Oranje verwijst naar de zonsopgang als teken van een nieuwe wereld zonder geweld tegen vrouwen. Gilze-Rijen voelt een sterke verantwoordelijkheid om lokaal aandacht te besteden aan het wereldwijde probleem. “We vinden het belangrijk om niet alleen wereldwijd, maar ook binnen onze dorpen het gesprek aan te gaan”,  vertelt Leemans.

Samenwerking in de praktijk

Het gesprek over veiligheid staat niet op zichzelf. De gemeente werkt nauw samen met politie, scholen en andere organisaties. Zij bespreken regelmatig signalen en situaties in zogenoemde driehoeksoverleggen, waarin politie en burgemeester samen kijken wat er speelt en wat nodig is. “We praten niet alleen over fysieke veiligheid,” zegt Leemans, “maar ook over gedrag dat intimiderend of grensoverschrijdend kan zijn.”

Vooruitkijken naar verbeterpunten

Op basis van de gesprekken die de gemeente voerde, worden nu mogelijke verbeterpunten uitgewerkt. Die worden later bekendgemaakt. Voorlopig is het gemeentehuis het enige gebouw dat oranje kleurt in Gilze-Rijen, simpelweg omdat de verlichting daar geschikt voor is. Toch hoopt de gemeente dat anderen het voorbeeld zullen volgen. “We jagen het niet actief aan,” zegt Leemans, “maar als iemand meedoet, juichen we dat natuurlijk toe.”