Beeld en Geluid presenteerde afgelopen maandag een lespakket, gebaseerd op de Netflix-serie Adolescence. Het lespakket moet jongeren gaan helpen om kritisch te kijken naar hun online gedrag. Vooral om het gesprek te openen over de invloed van social media op hun leven.

“Het lesmateriaal neemt de serie als aanknopingspunt om in de klas te spreken over de kansen en risico’s van de online leefwereld. Leerlingen leren reflecteren op hun eigen gedrag, de invloed van rolmodellen en ontdekken hoe media hun blik op de wereld zowel kunnen verrijken als vervormen,” schrijft Beeld en Geluid op hun website. In het lespakket zitten onder andere video’s over social media, bijvoorbeeld dat er een naaktfoto wordt rondgestuurd. Hier kan dan een gesprek over gevoerd worden met de leerlingen. Zo zijn er nog veel video’s met zulke situaties, waardoor lastige situaties bespreekbaar worden.

Behoefte aan lesmateriaal

“Op school is er veel behoefte aan expliciet lesmateriaal over dit onderwerp,” zegt Van Overveld. Een groot deel van de docenten is namelijk helemaal niet thuis in de online wereld. “Elk pakket draagt (met behulp van een goede leraar) wel in meer of mindere mate bij aan kritisch nadenken,” aldus van Overveld.

Het idee van het lespakket kwam van Barbara Kathmann van GroenLinks/PvDA, want ze vond dat het meer legitimiteit nodig had. Daarna hebben docenten in samenwerking met Beeld en Geluid en Netflix een lespakket ontwikkeld. Ze hebben dit ook al uitgebreid getest op leerlingen. In het Verenigd Koninkrijk was dit pakket al eerder bekend.

Kwetsbare jongeren online

In de serie beïnvloedde de manosfeer de jongen: een online community voor mannen om vooral te praten over mannelijkheid. Dit kan soms zelfs lijden tot negativiteit richting vrouwen. Van Overveld duidt dat jongeren heel kwetsbaar kunnen zijn voor online culturen. “Voor de meeste jongeren is er geen verschil meer tussen online en offline werelden. Alles is één geworden”, zegt hij. Volgens hem kunnen mediapersoonlijkheden, zoals influencer Andrew Tate, ervoor zorgen dat sommige jongeren snel worden beïnvloed. Uit cijfers van het ‘Grote jongerenonderzoek 2024’ (Mediahuis) blijkt dat jongeren tussen de 15-21 jaar gemiddeld 4,3 uur per dag spenderen op social media.

Risico’s bespreekbaar maken

Van Overveld waarschuwt wel dat er ook risico’s kunnen zitten aan het bespreken van dit gevoelige onderwerp. Volgens hem kan er zonder een inhoudelijk sterke leraar een sfeer ontstaan, waarbij sommige jongeren stoer gaan doen of machogedrag gaan vertonen.

“Je hoopt dat het niet zo is, maar ik sluit niet uit dat sommige juist op de gedachte worden gebracht om het ook eens te doen,” zegt hij. Hij doelt hier op de soms heftige acties uit de serie.