Volgens recente cijfers van het CBS is er een duidelijke krimp te zien in het aantal Nederlandse veehouderijen. Dit verlicht de druk op de stikstofcrisis, maar kan ook economische gevolgen hebben voor Nederland. “Het houden van minder koeien betekent ook dat daardoor de prijs van zuivel steeds duurder gaat worden,” zegt Jeroen van Maanen van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV).

De omzet in de Nederlandse landbouwsector is de afgelopen jaren gegroeid: van 8 miljard euro in 2020 naar 11,2 miljard euro in 2024. Dit jaar lijkt die groei echter te stagneren. Volgens recente cijfers van het CBS gaat het vooral minder goed in de varkens- en rundveehouderij.

Een deel van die terugval hangt samen met het afnemen van het aantal veehouderijen. Boeren maken gebruik van overheidsregelingen om hun bedrijf te verkopen, terwijl anderen ervoor kiezen hun activiteiten te verplaatsen naar landen waar de regelgeving minder streng is. Hierdoor krimpt de veestapel in Nederland.

Het gevaar

Het inmiddels demissionaire kabinet is het afgelopen jaar hard op zoek geweest naar een oplossing om van het stikstofslot af te komen. Een van die oplossingen is het verkleinen van de veestapel. Tot nu toe hebben 1.567 bedrijven interesse om zich te laten uitkopen of dit al gedaan. Het gaat om 573 varkenshouderijen, 446 melkveehouderijen en 557 andere soorten veehouderijen.

Het verkopen van een bedrijf aan de overheid is daardoor aantrekkelijk. Volgens Van Maanen komt dat doordat boeren hun bedrijf voor 100 tot 110 procent van de waarde kunnen verkopen. “Voor veel mensen die om andere redenen twijfelen om te stoppen kan dat een zetje in de rug zijn.” De regeling lijkt succesvol, maar volgens Van Maanen zit daar ook een keerzijde aan.

“We willen allemaal blijven consumeren, maar produceren zelf wel minder producten,” zegt Van Maanen. Volgens cijfers van het CBS daalt het aantal veehouderijen in Nederland, terwijl de prijsmutatie laat zien dat rundveeproducten met 38 procent in kosten zullen stijgen. En dat is slecht nieuws voor de consument.

“We zullen zien of de sector aansterkt of alleen maar kleiner wordt. Dat ligt eraan of we in de komende jaren een keer honger gaan hebben met z’n allen.”