Op Nationale Buitenspeeldag draait alles om één ding: weer naar buiten. Voor Jeroen Hoogstraten uit Rotterdam is dat niets nieuws. Met zijn stichting Knikkergek, die hij samen met Edward Boele runt, probeert hij kinderen opnieuw enthousiast te maken voor iets wat ooit vanzelfsprekend was: knikkeren. Wat begon als een ‘uit de hand gelopen ouderactiviteit’ in de basisschooltijd van zijn kinderen, samen met Edward, groeide uit tot een stichting die inmiddels op allerlei plekken actief is.
Een werkplaats vol knikkers
In zijn werkplaats is meteen duidelijk waar die passie vandaan komt. De ruimte staat vol met zelfgebouwde banen, houten constructies en bakken vol knikkers in allerlei vormen en kleuren. “Ik ben half kunstenaar, half knikkergek,” zegt hij lachend. Die combinatie zie je overal terug. Hij bouwt niet alleen knikkerbanen, maar ook meubels en andere objecten. Alles draait om maken, ontdekken en spelen. Hoogstraten zelf komt daarbij over als een vriendelijke, enthousiaste verteller die moeiteloos anderen meeneemt in zijn fascinatie.
Het artikel gaat verder onder de foto‘s
Leren door te doen
Die speelsheid probeert hij ook door te geven. Hoogstraten gaat regelmatig langs scholen om kinderen zelf aan de slag te laten gaan. Niet alleen kijken, maar doen. “Daar zit zoveel in,” legt hij uit. Volgens hem leren kinderen niet alleen knikkeren, maar ook samenwerken, bouwen en creatief denken. Het knikkeren is daarbij vooral een middel. Zo geeft de stichting lessen waarin bijvoorbeeld het universum wordt uitgelegd aan de hand van knikkers, en organiseren ze workshops knikkerbanen bouwen. En die geven ze niet alleen aan basisscholen, maar ook op middelbare scholen en de TU Delft.
Het artikel gaat verder onder de foto‘s.
Verdwenen van het schoolplein
Toch is knikkeren minder vanzelfsprekend geworden. Waar het vroeger een vaste plek had op het schoolplein, hebben schermen die rol deels overgenomen. Hoogstraten denkt dat vooral iPads en mobiele telefoons ervoor hebben gezorgd dat kinderen minder buiten spelen.
Het artikel gaat verder onder de foto‘s.
Meer dan een spelletje
Zijn fascinatie voor knikkers gaat ver. In zijn werkplaats liggen dozen met WK-knikkers van een oude producent die ook betrokken was bij de bekende flippo’s, voordat het bedrijf failliet ging. Regelmatig komen mensen langs om oude knikkers te brengen die ze zelf niet meer willen. Juist die gebruikte exemplaren vindt Jeroen vaak nog mooier dan de gloednieuwe varianten.
Tijdens de coronaperiode ontwikkelde de stichting zelfs een digitaal knikkerspel. Dat sloeg zo goed aan dat er later ook een fysieke versie kwam, waarmee inmiddels toernooien worden georganiseerd. Zo stond er afgelopen woensdag nog een toernooi gepland in Kralingen, met negen bakken en een middag vol competitie.
Het artikel gaat verder onder de foto.
Buiten heeft hij een eigen knikkerpot ingegraven en als je langs zijn knikkermuseum loopt, zie je op flinke hoogte een hele rij knikkers in allerlei vormen en kleuren in het raamkozijn. Alsof je zelf weer op ooghoogte van een kind bent. Voor Hoogstraten is knikkeren meer dan nostalgie: het is een manier om kinderen te prikkelen, te laten ontdekken en vooral weer naar buiten te krijgen.
