De omstandigheden in opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen zijn zo slecht dat de menswaardigheid in gevaar komt. Dat stellen de Ombudsman en Kinderombudsman in een brief aan alle gemeentes in Nederland. Ze roepen de gemeentes op om direct in te grijpen. Ook Tilburg kent een opvanglocatie waar de omstandigheden gebrekkig zijn.
Ombudsman Reinier van Zutphen en kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer ontvangen veel klachten over de opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen. In hun brief stellen ze: “Bewoners hebben het zwaar door het langdurig verblijf in locaties die daarvoor niet geschikt zijn. Er is – zeker in omgebouwde kantoorpanden – onvoldoende privacy en ook het gedeeld gebruik van sanitaire- en kookvoorzieningen begint de mensen op te breken.’’
Aan de Ringbaan-Noord in Tilburg staat ook een omgebouwd kantoorpand dat tegenwoordig gebruikt wordt als opvanglocatie voor Oekraïners. De vluchtelingen die op deze locatie wonen bevestigen de problemen die in de brief naar voren komen.
Diana
De Oekraïense Diana is 29 jaar en woont inmiddels twee jaar in Nederland, waarvan bijna tien maanden in de opvang in Tilburg. Ze werkt als chef de partie in een restaurant in Gilze. Voor haar komst naar de opvanglocatie aan de Ringbaan Noord, verbleef ze in een opvang in Gilze. Diana vertelt dat ze het verblijf daar als heel prettig heeft ervaren: “Toen we (Diana en haar man) daar woonden, was het zo fijn. We hadden een eigen kamer, een keukentje en een badkamer.”
Uiteindelijk moest Diana verhuizen naar de opvang in Tilburg. Deze plek stond in schril contrast met de huisvesting in Gilze. Diana benadrukt vooral hoe klein de kamers aan de Ringbaan zijn. De vluchtelingen moeten met z’n tweeën een kamertje van 7 m2 delen. Hierin passen twee eenpersoonsbedden, een nachtkastje en twee kledingkastjes. Er is geen ruimte om te lopen. Ze vertelt dat het geestelijk heel zwaar is om zo’n klein plekje te delen en vindt dat er te veel mensen op deze opvanglocatie wonen.
Onmogelijk vies
Diana vertelt dat het niet schoon is in de opvanglocatie. Volgens haar komt dit door de verschillende mensen die er wonen, die allemaal een verschillende houding tegenover hygiëne en verzorging hebben. “We hebben mensen die werken, die veel voor zichzelf zorgen, maar we hebben hier ook mensen die het allemaal niks kan schelen. Uiteindelijk is het soms oké, maar soms is het onmogelijk. De badkamer en de keuken kunnen zó vies zijn.”
Diana vindt de situatie niet ideaal, maar is toch redelijk tevreden. “Wat we nu hebben is oké, het is goed. Natuurlijk is het niet wat we willen, want sommige mensen moeten in een kamer leven met een ander”. Ze is, ondanks de omstandigheden, toch dankbaar voor de opvang.
Om deze locatie te verbeteren vindt Diana dat de gemeente de bewoners meer ruimte moet geven: “Allereerst, geef mensen meer ruimte, want het is te zwaar voor mensen. […] Het is té klein, dit is niet om te wonen”.
Ivan
Ivan*(42) woont al 3 jaar in Nederland en verblijft daarvan al 1 jaar in de opvang. Hij is het eens met Diana: “Het is hier voor mensen niet geschikt om te wonen”. Hij werkt als machine operator in een fabriek, waar hij soms nachtdiensten moet draaien. Daarom is het voor hem moeilijk om zo’n kleine kamer met een ander te delen. Als hij terugkomt van een nachtdienst wekt hij vaak zijn kamergenoot. Zelf heeft hij ook last van slaapproblemen.
Ivan klaagt over de keukens en de andere voorzieningen: “Je kunt hier geen eten klaarmaken, want het is een kantoorpand. Hier wonen 300 mensen. Het toilet is ook slecht”.
De gemeente
De gemeente Tilburg is verantwoordelijk is voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen en laat in een reactie weten de signalen uit de brief te herkennen. De klachten van de Oekraïense vluchtelingen waren volgens de gemeente al bij hen bekend.
De gemeente zegt te werken aan plan om de leefbaarheid van de opvang te verbeteren. Naast meer opvanglocaties willen ze het sanitair verbeteren, de woonomgeving mooier maken en kijken of er meer sanitaire- en kookvoorzieningen mogelijk zijn. Daarnaast willen ze de communicatie met de bewoners verbeteren.
*Ivan is een gefingeerde naam. De Oekraïense man die aan het woord komt wil niet met zijn echte naam in dit artikel.
