Netcongestie is een groot probleem in Nederland, zo melden Netbeheer Nederland en TenneT. Netbeheer Nederland stelt dat warmtenetten beter zijn voor de situatie op ons net, omdat ze het elektriciteitsnet minder belasten. Uit onderzoek van Merosch blijkt dat deze aanname niet in alle gevallen klopt.

Onderzoek

Warmte netten zijn collectieve warmtepompen die een gemeente kunnen voorzien van warmte, inplaats van een individuele warmte pomp of cv-ketel. Volgens onderzoek door Ecorys een onderzoeks en adviesbureau, bieden warmtenetten aanzienlijke maatschappelijke meerwaarde voor het energiesysteem in Nederland. “Ze beperken de druk op het elektriciteitsnet”, Meldt Netbeheer Nederland 12 Mei 2025. Ook rijksoverheid stimuleert het de ontwikkeling van warmtenetten sterk, zo krijgt de burger die overstapt naar een warmtenet een ISDE-subsidie van 3.775 euro vanaf 1 januari 2024.

Merosch deedt zelf onderzoek naar hybride warmte pompmen en warmte netten, om deze te vergelijken. “De reden voor onze studie was dat er bij verschillende partijen, waaronder gemeente, netbeheerders en adviesbureaus, vaak een voorkeur is voor collectieve systemen (warmtenetten).” Aldus Anko Smit, adviseur duurzaamheid bij Merosch. “Het argument hierachter is in veel gevallen dat individuele warmtepompen zouden resulteren in een hogere netbelasting.” De onderbouwing hierachter ontbreekt in veel gevallen. De netbeheerders zijn niet transparant in de uitgangspunten die zij hanteren.” Volgens Anko Smit.

Warmtenet

Merosch deed onderzoek in 2024 en concludeerde het volgende: “Uit de studie komt naar voren dat individuele warmtepompen een aanzienlijk lagere netbelasting geeft dan nu in de regel wordt aangehouden.” Hierdoor wordt onnodig een te negatief beeld van de netbelasting van individuele warmtepompen ten opzichte van andere alternatieven. Dit betekent niet dat warmtenetten slecht zijn, deze netten kunnen dus een belangrijke ontwikkeling zijn naar een groenere samenleving, “Warmtenetten zullen we nodig hebben binnen de warmtetransitie.” Meldt Smit, “Ik pleit voor meer aandacht hiervoor zodat we kunnen zorgen dat die individuele warmtepompen met op een netbewuste manier worden ingepast.”

Warmte transitie

De deadline ligt op 2050, dan moet Nederland overgestapt zijn naar groene energie. Warmtenetten spelen een onderdeel in de warmte transitie, helaas is niet elk dorp of stad geschikt voor een warmte net, Nationaal Programma Lokale Warmte transitie (NPLW), legt uit dat de omgeving dichtbebouwd moet zijn met genoeg verbruikers in de buurt. De warmte transitie is dus geen ‘one size fits all’, hybride warmte pompen zijn dus een goed alternatief voor de consument die niet in aanmerking komen voor een warmte net.