Door het wegvallen van Amerikaanse financiering voor hiv-zorg worden in Uganda opnieuw baby’s met hiv geboren, dit bevestigt het Aidsfonds. Volgens de organisatie zijn al meer dan 60 klinieken in het land gesloten sinds de VS hun hulp heeft teruggeschroefd. Daardoor vallen testprogramma’s, medicatie-verstrekking en zwangerschapszorg weg.  

“We zien nu al kinderen met hiv geboren worden die dat anders nooit zouden zijn”, zegt een woordvoerder van het Aidsfonds in een gesprek. In één regio waar de overdracht van moeder op kind vrijwel geëlimineerd was, zijn de afgelopen maanden vijf baby’s met hiv ter wereld gekomen. Volgens Aidsfonds zijn dat nog voorlopige signalen, maar het is voor het eerst in jaren dat de organisatie weer een stijging ziet. 

De problemen zijn het grootst in Uganda. Daar sloten zeker 60 klinieken in afgelegen gebieden, waar de zorg al fragiel was. Door medicijntekorten kunnen vrouwen met hiv hun behandeling niet meer vervolgen, waardoor het risico op besmetting tijdens de zwangerschap of bevalling toeneemt. 

“De hulp uit de VS was jarenlang de ruggengraat van de hiv-bestrijding in Afrika.” Na een bezuinigingsronde en beleidswijzigingen bij de Amerikaanse overheid werd die steun dus grotendeels stilgelegd. Hierdoor zijn hiv-programma’s abrupt afgeschaald.  

Cijfers pas in 2026 volledig zichtbaar 

Definitieve data over de impact zijn er nog niet. Aidsfonds verwacht de eerste harde cijfers in 2026. De voorlopige signalen zijn volgens de organisatie echter zorgwekkend genoeg om nu al aan de bel te trekken.  

Wereldwijd leven er naar schatting 1,4 miljoen kinderen met hiv, van wie slechts 55% levensreddende behandeling krijgt, zo meldt het Aidsfonds. Volgens hun modellen zijn door het wegvallen van Amerikaanse hiv-hulp al tienduizenden extra sterfgevallen te verwachten.  

“Het internationale stelsel kraakt” 

De vraag is wie het financiële gat op korte termijn kan opvullen. Volgens Aidsfonds is dat geen verantwoordelijkheid van één land. “We moeten internationaal kijken hoe dit gat gedicht kan worden. Infecties stoppen niet bij de grens.” De organisatie wijst naar Europa en organisaties als de WHO en VN, maar waarschuwt dat veel landen de capaciteit niet hebben om dit zelfstandig op te vangen.  

Terwijl hulpinstanties de vooruitgang zagen groeien in de afgelopen twintig jaar, waarschuwen gezondheidsorganisaties nu dus oor en terugval naar de hiv-situatie.