De regering van de Amerikaanse president Donald Trump bevriest meer dan 10 miljard dollar aan federale fondsen voor kinderopvang en gezinsbijstand in vijf Democratisch bestuurde staten, waaronder Californië en New York. Volgens het ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken zijn er zorgen over fraude en misbruik. Het besluit leidt tot discussie over de grenzen van de presidentiële macht.

Sinds Trumps aantreden heeft zijn regering herhaaldelijk gedreigd federale subsidies voor organisaties en staten te schrappen. De aanleiding hiervoor varieerde van vermeende fraude in programma’s van Democratisch bestuurde staten tot diversiteitsbeleid en pro-Palestijnse studentenprotesten.

“Met Trump is er nooit een saai moment”, vertelt Jennifer Smits-Kilgus.
Volgens de oud-ambtenaar in de regering-Bush past de maatregel in Trumps bestuurlijke stijl. “Het verbaast me niet dat hij op deze manier ingrijpt”, vertelt ze. “Er is onvrede onder Republikeinen, omdat zijn beleid tot nu toe niet het economische succes heeft opgeleverd dat hij beloofde. In plaats van die kritiek serieus te nemen, kiest Trump ervoor om de confrontatie te zoeken.” Naarmate de onvrede onder zijn aanhangers groeit, grijpt hij vaker naar dit soort maatregelen. “Trumps achterban wil graag zien hoe hij de Democraten aanpakt.”

Democratische kritiek
De vijf staten die nu worden gekort, hebben allemaal een Democratische gouverneur. Democraten veroordeelden de bevriezing fel. “Onze staten mogen geen politieke speelbal zijn in een conflict dat Donald Trump lijkt te hebben met Democratische gouverneurs”, zei Kathy Hochul, gouverneur van New York. Zij noemde de maatregel “wraakzuchtig” en “wreed”.

Oud-ambtenaar Smits-Kilgus sluit zich bij deze kritiek aan. “De president mag dit eigenlijk helemaal niet doen”, legt ze uit. Federale fondsen worden beheerd door het Congres. “Het Congres zou officieel een heel proces moeten volgen om tot zo’n besluit te komen.” Dat is bij dit besluit niet het geval geweest. “Trump houdt zich keer op keer niet aan de regels en dat wordt mogelijk gemaakt door alle jaknikkers om hem heen.”

Gebrek aan tegendruk in het Congres
Het Congres zou een grotere rol moeten spelen in dit besluit. Dat gebeurt niet, doordat in Amerika de meerderheid aanzienlijk meer macht heeft en uiteindelijk beslist. “De Republikeinse meerderheid zit vol met mensen die niet tegen Trump in durven te gaan. Hierdoor zien we dat het Congres momenteel niet ingrijpt”, vertelt Smits-Kilgus. Ook in de situatie met Venezuela zien we dat er weinig tegendruk is vanuit de Amerikaanse politiek. “Het systeem werkt niet meer.”

Staten stappen naar de rechter
Kinderopvangfondsen horen eigenlijk überhaupt niet beheerd te worden door de landelijke politiek. “Het is allemaal per staat geregeld, waardoor het de beslissing van de gouverneur betreft, niet die van de president”, legt Smits-Kilgus uit. De betrokken staten gaan er daarom alles aan doen om dit niet zomaar te laten gebeuren. “Ze gaan het zonder twijfel aanvechten”, vertelt Smits-Kilgus. De vraag is alleen hoeveel zin dit heeft en wat Trumps volgende stap zal zijn. “Trump gaat opzettelijk overal naar binnen met een sloopkogel en verwoest alles.”