Het belangrijkste kernwapenverdrag tussen de Verenigde Staten en Rusland is verlopen. Het verdrag kon worden verlengd op donderdag 4 februari 2026. Hoewel dit slechts een handtekening op papier lijkt, zou dit toch een hele grote invloed kunnen hebben voor de hele wereld. Ook voor Nederland.

De afspraken op een rij

Het New START-verdrag werd in 2010 ondertekend. Dit verdrag beperkt de VS en Rusland kernwapensystemen met intercontinentaal bereik. Dit zijn systemen die vanuit een werelddeel zoals Europa in Amerika tot ontploffing zouden kunnen worden gebracht. Een land mag door dit verdrag 700 intercontinentale ballistische raketten, ingezette ballistische raketten die vanaf onderzeeërs kunnen worden gelanceerd en zware bommenwerpers die nucleaire bewapening kunnen dragen bezitten. Er mogen niet meer dan 1.550 kernkoppen op de raketten worden geplaatst. Een raket kan 1 kernkop hebben, maar ook meerdere kernkoppen bevatten. Tenslotte worden de landen beperkt tot 800 ingezette en niet ingezette lanceerinstallaties en bommenwerpers. Dus reserve lanceerinstallaties en zware bommenwerpers horen hier ook bij. Het verdrag zou dus het aantal kernwapens bij de landen beperken, waardoor alle landen evenveel kernwapens bezitten. Hoewel dit verdrag voor duidelijke afspraken, veiligheid en controle zorgde, is er toch een eind gekomen aan het verdrag. Wat voor invloed heeft dit op de veiligheid in Nederland?

Voorlopig geen gevaar

Volgens defensie-expert Jan Wind is onze veiligheid op korte termijn niet direct in gevaar. ‘‘Amerikanen blijven ons in de NAVO beschermen,’’ legt hij uit. ‘‘Op langere termijn betekent het dat er meer kernwapens in de wereld zouden kunnen komen, maar deze zijn er al heel veel.’’ Het arsenaal aan kernwapens is genoeg om de wereld meerdere keren te vernietigen. Hoewel andere landen niet meededen aan het verdrag, zou het opzeggen wel gevolgen kunnen hebben. Deze landen deden wel voorzichtiger met het bouwen van kernwapens, maar daar kan de rem afgaan. ‘‘Wat dat betreft wordt de wereld wat minder veilig.’’ zegt Jan Wind.

Veiligheid Nederland

Nederland hoeft zich voorlopig niet vreselijk veel zorgen te maken. ‘‘Kernwapens zijn er vooral om niet te gebruiken,’ aldus Jan Wind. Neem als voorbeeld de MAD-doctrine. Als het ene land de ander vernietigt, weet de ander ook zeker dat die vernietigd wordt. De nucleaire wapens worden niet zomaar ingezet, alleen maar als het echt niet anders kan, dan neem je dus een enorm risico. ‘‘De Russen hebben het ook niet aangedurfd om een bom te gooien op Kiev, het is een te groot risico dat ze dan zelf worden vernietigd.’’ Jan Wind vertelt wel dat Europa zich beter moet verdedigen tegen ballistische en kruisraketten die op ons afgevuurd worden. Dit zal wel een aantal jaren duren, maar daardoor worden wij wel iets veiliger. Tegen de tijd dat er echt met nucleaire wapens geschoten gaat worden, is niemand meer veilig. Als je er mee begint, het komt het einde van alles heel dichtbij.

Geen nieuwe overeenkomst in zicht

Zolang Donald Trump aan de macht is gaat er geen nieuw akkoord komen. Daarnaast ligt het eraan of het Trumpiaanse beleid wordt doorgezet. Anders komt er nog steeds geen nieuw verdrag. Ook vertelt Jan Wind dat het niet ondertekenen van het verdrag alleen maar de VS tegenwerkt. ‘‘Dit zal de Russen en Chinezen aanzetten om nog harder aan vernieuwing van hun kernwapens te werken. Dan moeten de Amerikanen ook weer mee doen en dan is de wapenwedloop van start gaan.’’