De Thaise en Cambodjaanse regeringen hebben al decennialang te maken met grensproblemen die teruggaan tot de Franse koloniale tijd. Het recente geweld in het omstreden grensgebied is het hevigst sinds veertien jaar: bijna een half miljoen mensen moest hun huis verlaten. Dit zijn de belangrijkste feiten over het conflict.

Waar gaat het eigenlijk conflict over?

“Het gaat om een oud conflict dat zijn oorsprong vindt in 1907”, zegt Kris Janssens, Zuidoost-Azië-correspondent voor onder meer de VPRO. In dat jaar tekenden Franse cartografen, namens het toenmalige koloniale Cambodja, een grenslijn tussen de twee landen die de Preah Vihear-tempel op Cambodjaans grondgebied plaatste. Thailand, destijds nog Siam, stemde daar stilzwijgend mee in, maar trok die acceptatie decennia later in twijfel.

“Thailand is zelf nooit gekoloniseerd”, legt Janssens uit. “Frankrijk heeft het verdrag opgesteld, waardoor de grens nooit volledig is vastgelegd.” Thailand is het daarom niet eens met de grens zoals die destijds werd getrokken en vindt dat de tempel binnen zijn grondgebied behoort te vallen.

In 1962 boog het Internationaal Gerechtshof zich al over het conflict en stelde Cambodja in het gelijk. Toch laait het geschil sindsdien met regelmaat weer op. “Het blijft een terugkerend welles-nietesconflict”, aldus Janssens.

Historisch conflict in de tegenwoordige tijd

Afgelopen juli liepen de spanningen tussen de 2 landen wederom op: tientallen mensen kwamen om tijdens militaire gevechten en honderdduizenden bewoners van het grensgebied sloegen op de vlucht. Na bemiddeling van onder meer Donald Trump gingen de partijen akkoord met een wapenstilstand. Dit staakt-het-vuren komt afgelopen november, één maand na de officiële bekrachtiging van de wapenstilstand, onder druk te staan.

Verloop van dit proces:

Zondag 26 oktober 2025:

• Thailand en Cambodja hebben een eerder overeengekomen wapenstilstand officieel bekrachtigd. De Cambodjaanse premier Hun Manet en zijn Thaise ambtgenoot Anutin Charnvirakul ondertekenen de overeenkomst in Kuala Lumpur, in het bijzijn van de Amerikaanse president Donald Trump en de Maleisische premier Anwar Ibrahim.

De VS hebben in het kader van de overeenkomst “een grote handelsdeal met Cambodja en een zeer belangrijke mineralenovereenkomst met Thailand” afgesloten, meldde Trump, zonder verdere details te verstrekken. De wapenstilstand voorziet ook in de vrijlating van achttien Cambodjaanse krijgsgevangenen. Waarnemers uit Zuidoost-Aziatische landen, waaronder Maleisië, zullen worden ingezet om het akkoord te handhaven.

Maandag 10 november 2025:

• Thailand heeft de uitvoering van het vredesakkoord met buurland Cambodja opgeschort. De aanleiding is een incident waarbij vier Thaise soldaten bij de grens gewond raakten door een landmijn.

De Thaise premier vertelt op een persconferentie dat zijn land dacht dat de veiligheidsdreiging was afgenomen, maar dat dit blijkbaar niet het geval is.

De Cambodjaanse autoriteiten reageren nog niet op de opschorting.

Dinsdag 11 november 2025:

• Thailand laat aan de Verenigde Staten weten dat het vredesakkoord met Cambodja niet verder wordt geïmplementeerd. Daarmee is de deal tussen de twee Zuidoost-Aziatische landen, voorlopig van de baan.

Cambodja laat, als reactie op de uitspraken van de Thaise premier, in een verklaring weten geen landmijnen te hebben geplaatst en toegewijd te blijven aan de deal die in oktober is gesloten. De Thaise minister van Buitenlandse Zaken noemde die uitleg “onvoldoende”.

Woensdag 12 november 2025:

• Thailand en Cambodja beschuldigen elkaar van een heropleving van geweld aan de grens. Cambodja zegt dat Thaise militairen het vuur hebben geopend, waarbij een dode en drie gewonden zijn gevallen.

Een Thaise legerwoordvoerder beweert dat Cambodjaanse militairen Thailand eerst beschoten en dat Thaise militairen waarschuwingsschoten losten. De spanningen tussen de landen lopen sinds deze week weer op.

“De waarheid in dit welles-nietes conflict, zal moeilijk achterhaald kunnen worden”, verklaart Kris Janssens.  “De landen zullen elkaar blijven beschuldigen”.

Vrijdag 14 november 2025:

• De Amerikaanse president Trump neemt contact op met Thailand en Cambodja na het oplaaien van het grensconflict tussen de buurlanden. “Het jongste geschil dreigt het door Trump bemiddelde vredesakkoord te doen mislukken”, aldus het Witte Huis.

Trump heeft telefonisch contact gehad met Thailand en Cambodja in een poging opnieuw te bemiddelen in het conflict. Hij heeft ook contact opgenomen met buurland Maleisië om te helpen een einde te maken aan het geweld, meldt de Amerikaanse regering.

Waarom is het oplossen van dit conflict zo belangrijk voor Trump?

“Trump wil graag laten zien dat hij acht verschillende conflicten in de wereld zelf op kan lossen”, vertelt Janssens. “Het conflict tussen Cambodja en Thailand is, net als het conflict tussen Rusland en Oekraïne, één van de conflicten die op zijn lijstje staan. Trump wil hiermee laten zien dat hij de man is, die het allemaal voor elkaar krijgt”, legt Kris uit. Niks blijkt echter minder waar:

Verdere verloop van het conflict:

Maandag 8 december 2025:

• Thailand voert luchtaanvallen uit langs de grens met Cambodja na gevechten waarbij een Thaise militair om het leven kwam en vier anderen gewond raakten. Beide landen beschuldigen elkaar er nog steeds van het geweld te hebben ontketend.

Bij deze luchtaanvallen in het grensgebied met Cambodja zijn vier Cambodjaanse burgers om het leven gekomen. Dat meldt Neth Pheaktra, de minister van Informatie van het land. Zeker negen andere burgers zouden gewond zijn geraakt. Volgens Pheaktra vonden de aanvallen plaats in de grensprovincies Oddar Meanchey en Preah Vihear.

Volgens de Thaise krant Khao Sod heeft Charnvirakul de vredesonderhandelingen tot nader order gestaakt. Ook zou Thailand de VS buiten die onderhandelingen houden, omdat het volgens Charnvirakul gaat om “een zaak tussen Thailand en andere landen”.

Dinsdag 9 december 2025:

• Cambodja heeft militair ingegrepen na diverse aanvallen van buurland Thailand. Dat meldt de Cambodjaanse senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op Facebook, nadat Cambodja eerder had ontkend dat het had gereageerd op beschietingen en luchtaanvallen vanuit Thailand.

“Na meer dan 24 uur geduldig te hebben gewacht om het staakt-het-vuren te respecteren en om mensen in veiligheid te brengen, hebben we gisteravond en vanochtend teruggeslagen”, aldus Hun Sen. “Wij moeten vechten op alle plekken waar de vijand ons heeft aangevallen.” Thailand beschuldigt Cambodja ervan raketten te hebben afgevuurd, die twee huizen zouden hebben beschadigd.

Volgens het Cambodjaanse ministerie van Defensie zijn inmiddels zeven burgers omgekomen tijdens het opgelaaide grensconflict. Twintig anderen zouden gewond zijn geraakt. Aan de Thaise kant zijn drie militairen omgekomen en raakten dertig anderen gewond.

• Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een rood reisadvies gegeven voor het grensgebied van Thailand en Cambodja. Het reisadvies geldt voor stroken van 20 kilometer vanaf de grens beide kanten op. “De situatie ter plekke is gevaarlijk en onvoorspelbaar”, meldt het ministerie. De grens tussen Thailand en Cambodja is gesloten voor buitenlanders. Nederlanders in beide landen krijgen van het ministerie het advies om in het grensgebied op de wegen en paden te blijven omdat er elders landmijnen kunnen liggen. Ook geldt dat zij altijd aanwijzingen van de lokale autoriteiten moeten opvolgen.

• De Verenigde Staten roepen Cambodja en Thailand op om de gevechten te staken. De landen moeten terugkeren naar de afspraken die ze gemaakt hebben in oktober, zegt minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio

De Amerikaanse president Donald Trump geeft aan dat hij woensdag de leiders van Cambodja en Thailand zal bellen. “Wie anders kan zeggen: ‘Ik ga een telefoontje plegen en een oorlog tussen twee zeer machtige landen stoppen’. We sluiten vrede door middel van kracht”, vertelt Trump.

Woensdag 10 december 2025:

• Meer dan honderdduizend Cambodjanen zijn geëvacueerd uit het grensgebied tussen Cambodja en Thailand. Ruim twintigduizend families zijn ondergebracht in schuilplekken of bij familieleden thuis, meldt het ministerie van Defensie aan de Cambodjaanse kant. Aan de Thaise kant zijn 400.000 mensen geëvacueerd, aldus het Thaise ministerie van Defensie.

Donderdag 11 december 2025:

• Thailand heeft voor het eerst bevestigd dat er burgerslachtoffers zijn gevallen in het opgelaaide grensconflict met Cambodja. Drie burgers aan Thaise zijde kwamen om bij de gevechten, aldus het ministerie van Defensie tegen de krant The Nation. Het aantal gedode Thaise soldaten is opgelopen tot negen.

Cambodja had eerder gemeld dat tien burgers waren gedood. De Cambodjaanse regering riep de VN-Veiligheidsraad op tussenbeide te komen.

• Ondertussen maakte de Thaise premier bekend te streven naar vervroegde verkiezingen om een einde te maken aan de binnenlandse politieke instabiliteit. De ontbinding van het parlement zou geen invloed hebben op de militaire operaties.

• Het rode gebied in het reisadvies voor het grensgebied van Thailand en Cambodja is door het ministerie van Buitenlandse Zaken uitgebreid. In plaats van een rood reisadvies voor stroken van 20 kilometer vanaf de grens beide kanten op, gaat het nu om 50 kilometer.

Vrijdag 12 december 2025:

• De Thaise premier Anutin Charnvirakul, die pas drie maanden in functie is, heeft het parlement ontbonden. Dit blijkt uit een koninklijk besluit, dat de weg vrijmaakt voor algemene verkiezingen.

Anutin, van de conservatieve Bhumjaithai-partij, werd in september premier van een minderheidsregering nadat zijn voorganger door de rechtbank was afgezet wegens een schending van de ethische code. Eerder dit jaar beloofde hij het lagerhuis te ontbinden en uiterlijk begin 2026 verkiezingen te houden.

Algemeen werd verwacht dat Anutin zou wachten tot na Kerstmis om het parlement te ontbinden. Maar “omdat de politieke situatie vol uitdagingen zit, kan de regering de staatszaken niet langer continu, efficiënt en stabiel besturen”, aldus Anutin.

Correspondent Kris Janssens verklaart hierover het volgende: “In het conflict staan ook verschillende politieke motieven centraal. Dit is daar een voorbeeld van.”

• Thailand en Cambodja hebben besloten hun opgelaaide strijd over omstreden grensgebied te stoppen. Volgens de bemiddelende Amerikaanse president Trump zijn de Aziatische buurlanden overeengekomen een einde te maken aan de gevechten.

Trump had een telefoongesprek met de Thaise en met de Cambodjaanse leider. “Beide landen zijn klaar voor vrede en voortzetting van de handel met de Verenigde Staten van Amerika”, schreef de president op zijn spreekbuis Truth Social. De twee landen zouden zich weer willen houden aan een eerder overeengekomen vredesverdrag, dat door toedoen van Trump tot stand kwam.

Zaterdag 13 december 2025:

• Thaise troepen, waaronder gevechtsvliegtuigen, hebben zaterdagochtend plaatselijke tijd aanvallen op het betwiste grensgebied met Cambodja uitgevoerd, dat meldt het Cambodjaanse ministerie van Informatie.

Thailand heeft soortgelijke beschuldigingen tegen Cambodja geuit. Het Cambodjaanse leger zou burgerdoelen onder vuur hebben genomen en landmijnen hebben gelegd.

Trump verklaarde vrijdag na overleg met beide landen dat Thailand en Cambodja een wapenstilstand hadden afgesproken. De buurlanden ontkennen echter dat er een akkoord is gesloten.

• Cambodja sluit tot nader order alle grenzen met Thailand vanwege de oplopende conflicten met dat land in de grensregio. Dat meldt het Cambodjaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Zondag 14 december 2025:

• Thailand heeft een avondklok aangekondigd in de zuidoostelijke provincie Trat vanwege de aanhoudende beschietingen over en weer met Cambodja. De provincie strekt zich uit langs de Golf van Thailand en beslaat enkele tientallen kilometers smal landsdeel langs de grens met Cambodja. De avondklok geldt voor districten grenzend aan de Cambodjaanse stad Koh Kong. Voor de provincie Sa Kaew, die eveneens grenst aan Cambodja en waar herhaaldelijk wederzijdse beschietingen plaatsvonden, gold al een avondklok. Die blijft van kracht.

Maandag 15 december 2025:

• Volgens Cambodja heeft het Thaise leger bombardementen uitgevoerd tot “diep” in het Cambodjaanse grondgebied. Daarbij zou ook de provincie Siem Reap getroffen zijn, de regio waar het eeuwenoude tempelcomplex Angkor Wat ligt. Dat is met afstand de belangrijkste toeristische trekpleister van Cambodja.

Nu is volgens Cambodja het district Srei Snam aangevallen. Dat ligt op zo’n 50 kilometer van Angkor Wat. Dat complex staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en trekt volgens de krant Khmer Times zo’n 2,6 miljoen toeristen per jaar.

“Thailand bombardeert dit gebied waarschijnlijk om een signaal af te geven aan Cambodja”, vertelt Janssens. “Het conflict gaat immers om de tempels.”

Wat is de verwachting voor het verdere verloop van dit conflict?

“Het geweld is nu erger dan ooit”, legt Kris uit. “Ik verwacht dat de terreur nog een flinke tijd aan zal houden, tenzij er een bemiddeling komt”. Thailand zal waarschijnlijk niet helemaal openstaan voor zo’n bemiddeling, maar met China als potentiële bemiddelaar, ziet Kris een mogelijkheid: “China en Thailand hebben het afgelopen jaar veel (handels)afspraken gemaakt met elkaar”, vertelt Janssens. “De Thaise koning is het afgelopen jaar voor het eerst sinds 1975, op staatsbezoek geweest in China.”