Een historische verkiezingsuitslag. Zo wordt de overwinning van Nigel Farage in de lokale verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk genoemd. De partij van Farage, Reform UK, wist te winnen op gebieden waar normaal de Labourpartij van premier Keir Starmer sterk staat. Maar wat houdt deze verschuiving in de politiek van het Verenigd Koninkrijk in voor Nederland of voor de NAVO?

“De meest directe impact voor Nederland zou de immigratie aanpak van het Verenigd Koninkrijk zijn,” stelt hoogleraar International Studies and Global Politics Sarah Wolff. Zij verwacht een hardere koers in de aanpak van illegale immigratie naar het Verenigd Koninkrijk. Bijvoorbeeld door het versneld uitzetten van mensen zonder verblijfsvergunning. “Dit is in lijn met een algemene trend, geïllustreerd door de plannen voor ‘return hubs’  binnen de Europese Unie.” Deze return hubs is een voorgestelde aanpak gesteund door de Europese commissie waar migranten zonder verblijfsvergunning naartoe worden gestuurd. Daar wachten ze op de terugkeer naar hun land van herkomst.

De invloed van brexit

Vanwege de brexit is mobiliteit tussen de Europese Unie en het VK al een hele opgave. Premier Keir Starmer had een hechtere relatie met de EU beloofd, maar dat is tot dusver nog niet gerealiseerd. “De verschuiving naar rechts laat zien dat de brexit nog steeds zijn invloed uitoefent op het stemgedrag in het Verenigd Koninkrijk en daarmee zouden initiatieven vanuit de Europese Unie nog moeilijker kunnen worden.”

Hoe de toekomst tussen het VK en de EU er uit gaat zien moet zich nog uitwijzen, maar een mogelijk premierschap van Farage zou kunnen betekenen dat EU-leiders minder gaan zoeken naar de reset in een relatie tussen het VK en de EU.

Farage en de NAVO

Wolff stelt dat in de huidige geopolitieke context we nog steeds het belang van samenwerking tussen de EU en het VK zien, zeker op strategisch vlak. “Europese Unie- en Britse leiders hebben beseft dat ze moeten samenwerken om onafhankelijker te worden van de Verenigde Staten en China.” Hoe Reform UK zich verhoudt tegenover Oekraïne en eventuele toetreding tot de NAVO is nog onduidelijk.

Wel duidelijk is dat Reform UK een ‘Armed Forces Justice Bill’ wil introduceren. Het doel van dit voorstel is het beschermen van militairen tegen het burgerlijk recht en mensenrechtenadvocaten. Daarmee worden volgens Wollf, ‘militairen in gewapende conflicten buiten internationaal recht gesteld.’

Het succes van Reform UK

Hoe Farage en Reform UK zo groot zijn geworden, is volgens Wolff te wijten aan het feit dat de Labourpartij van Starmer beloftes niet is nagekomen. Op gebieden als sociale ongelijkheid, minimumloon, huisvesting en klimaat heeft de Labourpartij nog geen doorslaggevende beslissingen genomen. Het gevolg, grote onvrede in het VK. Daarnaast is er nog een blijvende impact van de brexit voelbaar, “Kiezers hebben nog steeds het gevoel dat ze in globalisering achterop raken en zien immigratie als een bedreiging voor hun manier van leven.”