We leven in een tijd van meerdere oorlogen en conflicten. Onder andere die reden heeft er voor gezorgd dat we op 21 september de Internationale Dag van de Vrede vieren. Ondanks de naam gaat de dag ook verder dan het woord ‘vrede’. De dag staat voor veiligheid, waardigheid, kansen en samenwerking in ons dagelijks leven.
Door de hele wereld hangen mensen vlaggen uit en houden ze om 12 uur ’s middags 1 minuut stilte. In Nederland organiseert men op die dag een vredesloop. Sinds 2013 gaan er vanuit heel Nederland hardlopers een route rennen rondom het Vredespaleis van Den Haag. Tijdens het evenement liep er zelfs een “vredesduif” rond als mascotte.
De dag van de vrede is in 1981 door de Verenigde Naties uitgeroepen. Die dag werd toen uitgeroepen om volken, vijanden en individuen een dag vrede te laten ervaren. Volgens PAX, de grootste vredesorganisatie in Nederland, is deze dag nu belangrijker dan ooit te voren. ‘Oorlog en bewapening zijn anno 2026 aan de orde van de dag. Al jaren neemt het aantal gewapende conflicten wereldwijd toe. Afgelopen jaar waren dat er maar liefst 65, met zeker 244.600 doden’, vertelt kernwapen expert Jip van Dort.
We leven in een tijd waar spanningen hoog oplopen, oorlog risico toe neemt en defensiebudgetten de pan uit schieten. Wereldwijd wordt daar nu 2887 miljard dollar aan uitgegeven. Van Dort verwacht dat dit bedrag nog verder zal gaan stijgen. ‘Gezien de toename van oorlog zou het mooi zijn als er dit jaar extra aandacht naar deze dag gaat, vooral ook naar de bedoeling erachter’.
Volgens PAX is kunstmatige intelligentie (AI) een van de nieuwere grote dreigingen. ‘PAX vindt dat een machine geen beslissingen mag nemen over leven en dood. Die keuze kan niet door een algoritme worden gemaakt, maar moet door de mens genomen worden’. Generatieve AI kan namelijk worden gebruikt bij het selecteren van doelwitten. ‘Ook de ontwikkeling van steeds meer zelfstandig (‘autonoom’) opererende wapensystemen (bijv. drones) is een groot gevaar’, vertelt Van Dort.
PAX vindt het de hoogste tijd voor een nieuw balans tussen defensie en diplomatie, internationale solidariteit en de andere instrumenten voor vrede. ‘Als de vredesdag eraan kan bijdragen dat stappen worden gezet tegen deze onbalans, dan is dat heel mooi’.






