Deze week is in het Verenigd Koninkrijk een verbod ingegaan op junkfoodreclames. De reclames mogen niet meer op tv uitgezonden worden tot negen uur ‘s avonds. Hiermee wil de regering het aantal jongeren met overgewicht verminderen.  

Nederland loopt achter

In Nederland wordt al langer gesproken over een soortgelijke wet. Het overgewicht onder jongeren en kinderen blijft al lange tijd gestaag stijgen. Volgens Juke Fluitsma, campaigner bij Foodwatch, de voedselwaakhond van Nederland, is het probleem dat deze wet in Nederland maar niet tot stand komt. “In 2022 werd al gezegd door staatssecretaris Van Ooijen dat ze aan een wet gingen werken.” Daarna kwam er in 2024 een eerste startnotitie met voorstellen om de warenwet en de mediawet aan te passen. “Deze startnotitie was best veelbelovend.” volgens Fluitsma. In 2025 kwam er een nieuwe notitie, waarbij er een hoop van de voorstellen waren aangepast of weggehaald. “En toen bleek het dus van alles uitgekleed te zijn.” Foodwatch wacht nog steeds op antwoorden via een WOO-verzoek over waarom de wet zoveel minder regelgeving bevat in de tweede notities. 

Huidige wetgeving

Momenteel worden de regels rondom reclame voor kinderen geregeld door de reclamecodecommissie. Zij bekijken of reclames wel aan de regels voldoen. Zo mogen reclames geen kinderidolen bevatten om op deze manier niet gericht op kinderen onder de dertien te marketen. Als Foodwatch constateert dat een reclame niet aan deze regels voldoet, kunnen zij een verzoek indienen bij de reclamecodecommissie om deze reclame te verbieden. Volgens Fluitsma is een van de grote nadelen hiervan dat het veel tijd in beslag neemt en dat daardoor de reclame het gewenste effect toch al heeft. “Vaak is het product of de aanbieding er op dat moment niet eens meer.” Ook zijn er over het algemeen geen sancties voor bedrijven die deze regels overtreden, vaak is het alleen een waarschuwing waardoor bedrijven niet echt gestraft worden. 

Grijs gebied

Een van de lastige dingen van de huidige wetgeving is dat het voor een groot grijs gebied zorgt. Hoe wordt nou bepaald of een reclame gericht is op kinderen die ouder zijn dan dertien en hoe weten ze dat de reclame niet ook effect kan hebben op kinderen onder de dertien. Volgens Fluitsma: “Dan heb je een heel groot grijsgebied waar bedrijven in principe vrij zijn om die marketing toch naar kinderen te pushen. Terwijl ze dan kunnen zeggen: ja maar dit is bedoeld voor mensen boven de dertien.” Foodwatch pleit dan ook om de regelgeving bij dit soort reclames te veranderen naar boven de achttien. Hierdoor verdwijnt het grijze gebied waarbij bedrijven kunnen claimen te marketen aan kinderen boven de dertien, terwijl de reclames ook effect hebben op kinderen onder de dertien jaar oud. 

Mogelijke verbeteringen

Volgens Foodwatch is er niet één oplossing. Fluitsma zegt “Je hebt eigenlijk een pakket nodig om de hele voedselomgeving gezonder te maken.” Zo’n pakket zou dan niet alleen gaan om een soortgelijk verbod op kindermarketing, maar bijvoorbeeld ook het verbieden van bulkaanbiedingen zoals 2-halen-1-betalen op ongezonde producten. Het liefst ziet Foodwatch ook een compleet verbod op de reclames voor ongezond eten: “Als we reclame voor ongezond voedsel schrappen, heb je het hele debat niet meer.”