VILNIUS (Litouwen) – Litouwen heeft de nationale noodsituatie uitgeroepen vanwege smokkelballonnen die vanuit Belarus richting het land kwamen. Dat meldt de Litouwse overheid. Deze ballonnen leiden tot problemen voor de luchtvaart en ook voor de mensen in Litouwen. Litouwen beschuldigt Belarus ervan dat het criminelen er niet van weerhoudt om met weerballonnen illegaal sigaretten over de grens te smokkelen. Deze noodsituatie geeft de krijgsmacht meer flexibiliteit om op te treden, in samenwerking met de politie of onafhankelijk.

“De noodtoestand is niet alleen afgekondigd vanwege de verstoring van de burgerluchtvaart, maar ook in het belang van de nationale veiligheid”

Litouwse minister van Binnenlandse Zaken Vladislav Kondratovič tijdens kabinetsoverleg

Noodsituatie Vliegveld Litouwen

De Litouwse minister van Binnenlandse Zaken Vladislav Kondratovič zei in een kabinetsoverleg dat de noodtoestand niet alleen afgekondigd is vanwege de verstoring van de burgerluchtvaart, maar ook in het belang van de nationale veiligheid. Verder zijn daar nog onduidelijkheden over. Hij zei er namelijk niet bij welke bevoegdheden de krijgsmacht er precies bij krijgt. Ook is niet bekend hoelang deze noodsituatie gaat duren.

Situatie onhoudbaar

Het opdoemen van deze ballonnen heeft al herhaaldelijk geleid tot tijdelijke sluitingen van de luchthaven in Vilnius, die op een kleine twintig kilometer van de grens met Belarus ligt. Volgens de Litouwse publieke omroep zijn dit jaar al zo’n zeshonderd ballonnen en onbekende drones in het luchtruim gesignaleerd. Bijna vijftigduizend passagiers raakten daardoor gedupeerd en meer dan driehonderd vliegtuigen zijn gecanceld. En deze sluitingen hebben een grote impact op het land. Zo schetste een expert bij Ey!Daily eerder al dat de impact van deze smokkelaarsballonnen heel groot is: “Mensen missen hun bussen en overstappen, moeten dure lastminutetaxi’s regelen of komen ’s nachts vast te zitten. Voor veel Belarussen en Russen is er geen betaalbaar alternatief. Vliegen via Istanbul of de Kaukasus is vele malen duurder en is onrealistisch voor gezinnen.” Deze luchthaven is ook meer dan een luchthaven volgens Ilya: “Het is een van de laatste toegankelijke corridors voor gewone Belarussen en Russen die hun familie proberen te bereiken. Een eventuele afsluiting treft eerst de gewone burger, niet de overheid.”

Maatregelen nu en in de toekomst

Eerder sloot Litouwen door aanhoudende problemen met de ballonnen de grensovergang met Belarus. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft de ballonnen eerder een ‘hybride aanval’ genoemd. Expert Ilya Shcharbitski gaf eerder aan wat hij denkt dat de toekomstplannen zijn voor dit vliegveld. Ook denkt hij dat Litouwen in de toekomst waarschijnlijk meer technologie van NAVO-kwaliteit zal integreren, betere radars, AI-patroonherkenning en misschien ook drone-gebaseerde afluistersystemen. Vooral sinds de komst van gezamenlijke oefeningen van Rusland en Belarus zapad 2025 in september, waar ’toevallige’ dronevluchten naar Polen al een precedent scheppen. Deze noodsituatie is al een stap in de goede richting. In de toekomst moet blijken of er aanvullende maatregelen nodig zijn.

Belarussische president Loekasjenko

De Belarussische president Aleksandr Loekasjenko zei dinsdag dat Litouwen de dreiging van de weerballonnen overdreef en benadrukte dat Belarus geen oorlog wil met zijn buurland. “Willen ze echt vechten?” “We hebben geen oorlog nodig”, zou Loekasjenko hebben gezegd. Eerder noemde Loekasjenko de grenssluitingen al ‘een gekke zwendel’. Ilya Shcharbitski schetste eerder dat dit een ‘propagandacampagne’ is van Loekasjenko en dat hij alles zou ‘ontkennen’.

“Ik hoop wel dat de grens open blijft voor gewone burgers. Zeker rond kerst en oud en nieuw.”

Expert Ilya Shcharbitski vertelt in een schriftelijke reactie aan Ey!Daily hoe hij denkt over deze noodsituatie

Effectiviteit noodsituatie

Hoe kijkt Ilya Shcharbitski naar deze nieuwe ontwikkeling. Waarom nu deze maatregel en wat wilt Litouwen er precies mee bereiken? Ilya verwacht dat deze noodsituatie effect kan hebben op dit het probleem met de ballonnen: “De noodsituatie geeft de Litouwse regering meer macht om snel op te treden, voor politie, grenswacht en leger. Hierdoor kunnen ze gericht en zonder vertraging reageren. Deze noodsituatie is ook niet nieuw. “Zo hebben we de afgelopen vijf jaar al meerdere keren een noodsituatie gezien, onder andere tijdens de migrantencrisis.”

Maar waarom nu en niet eerder? Volgens Ilya kiest Litouwen daar nu voor omdat ze hiermee extra aandacht geven aan de situatie en de middelen krijgen om deze situatie beter te kunnen bestrijden. Wel heeft Ilya nog een oproep aan Litouwen. “Ik hoop wel dat de grens open blijft voor gewone burgers. Zeker rond kerst en Oud en Nieuw, wanneer veel mensen naar huis gaan en afhankelijk zijn van dit vliegveld.”

“We lijden allemaal onder deze situatie”

Onder post van LRT over vliegveld

Reacties Facebook situatie vliegveld Vilnius

Mensen zijn op zijn zachts gezegd niet blij met de situatie op Vilnius. Zo staan er onder een post van de Litouwse nieuwszender LRT veel boze reacties van mensen. Zo schrijft iemand: “Naar Vilnius vliegen is als een loterij. Diegene die vaak vliegen proberen het al niet meer om gebruik te maken van dit vliegveld. Als dit zo doorgaat zullen we een luchtvaartmuseum in Vilnius krijgen, in plaats van een vliegveld.”

Ook schrijft een vrouw: “We lijden allemaal onder deze situatie bij het vliegveld in Vilnius.”