Hoofddoeken zijn sinds september verboden op Oostenrijkse scholen voor kinderen onder de 14 jaar. Hoewel het Ministerie van Onderwijs beloofde dat deze nieuwe wet geen gevolgen zou hebben voor kinderen, merken meisjes nu toch de consequenties. “Meisjes die hun hoofddoek niet willen afdoen moeten lang buiten het schoollokaal wachten of worden naar huis gestuurd.”
Islamitische koepelorganisatie voor Oostenrijkse moslims IGGÖ maakt zich zorgen over deze nieuwe ontwikkelingen. “Deze wet is ingesteld voor het welzijn van het kind, maar deze zet nu juist druk op hen”, stelt persvoorlichter Edina Husović. Volgens Husović worden meisjes herhaaldelijk gestopt in de wandelgangen, waarbij ze op de consequenties voor hun ouders worden gewezen. Ook moeten ze lang wachten buiten het kantoor van de rector.
Ouders van kinderen die hoofddoeken blijven dragen kunnen boetes ontvangen tot 800 euro. “Psychologen waarschuwen dat het hoofddoekverbod kan leiden tot loyaliteitsconflicten bij meisjes, die vast komen te zitten tussen de verwachtingen van hun ouders en die van de school”, stelt Husović.
Bovendien gaat deze nieuwe wet tegen de belofte van het ministerie in. Bij de invoering stelde het Oostenrijkse Ministerie van Onderwijs expliciet dat het verbod geen consequenties voor het kind zou hebben. Het kind zou pedagogisch en respectvol worden begeleid en de sancties zijn gericht op de ouders. Volgens Husović worden deze beloftes niet waargemaakt.
Kritiek op hoofddoekverbod
De moslimgemeenschap is aangeslagen door de nieuwe wet. Husović beschrijft de nieuwe wet als symbolische politiek ten koste van kinderen en democratie. “Dit is geen legitieme manier om kinderen de vrijheid te geven zelf keuzes te maken. Het welzijn van het kind wordt als argument gebruikt, zonder dat concreet wordt aangetoond dat die kinderen daadwerkelijk bescherming nodig hebben.”
Volgens Husović biedt de bestaande wetgeving voor kinder- en jeugdzorg al voldoende mogelijkheden om kinderen te beschermen tegen dwang of misbruik. Een vergelijkbaar hoofddoekverbod werd in 2020 al door het Grondwettelijk Hof vernietigd, omdat het alleen op moslimmeisjes was gericht. Ook de nieuwe wet verwijst expliciet alleen naar de islamitische hoofddoek.
Er klinkt dan ook vanuit meerdere kanten kritiek. “Religieuze gemeenschappen, docenten en Amnesty International bestempelen deze ban als discriminatorisch en een schending van de vrijheid van godsdienst”, stelt Husović.
Islamofobie in Europa
Volgens Maurits Berger, Hoogleraar Islam en het Westen, zijn politici die deze voorstellen doen bang dat de Islam dominant wordt. “Een manier om dat tegen te gaan is om de zichtbaarheid te verkleinen. Het is pure gelegenheidspolitiek.” Dit is tevens een trend die, met de opkomst van meer rechtse partijen, zich zou kunnen doorzetten richting de rest van Europa en ook in Nederland. “Het is voor politici een heel makkelijk punt om op te scoren.”
Het is volgens Berger nog niet zeker of er een beroep gedaan kan worden op het internationaal recht. “Er is wel vrijheid van godsdienst, maar dit is niet absoluut. Er zijn manieren waarop je die kunt beperken.” Of Oostenrijk genoeg legitieme redenen heeft om deze vorm van vrijheid van godsdienst te beperken, is volgens Berger nog een lopend vraagstuk.
