TILBURG – Het 20-puntenvredesplan van president Donald Trump ligt ter beoordeling bij Hamas, dat binnen enkele dagen een reactie moet geven. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft aangegeven mee te willen werken aan het vredesplan, maar de opmerking “Israel will finish the job,” roept vragen op. Ondanks het plan blijft de toekomst van Gaza onzeker. “Dit plan barst van de vaagheden, contradicties en rommelige formuleringen,” zegt Midden-Oostendeskundige en voormalig universitair docent internationale betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam Paul Aarts.

Het vredesplan bevat twintig punten die het conflict in Gaza zou moeten oplossen. Israël wil eraan meewerken, maar toch zijn er onduidelijkheden voor Gaza. Hamas moet nog reageren, en de opmerking van Netanyahu maakt de toekomst niet per se meer rooskleurig. Als Hamas weigert, is Aarts bang voor een “carte blanche,” die gesteund wordt door Trump. “Dan krijgt Netanyahu van Trump volledig de vrije hand om de klus af te maken. Dat wil zeggen: genocide voortzetten en proberen Hamas volledig uit te schakelen. Dat is een plausibel scenario.”

Maar ook als Hamas instemt, blijft de toekomst onzeker. “Het plan is zo vaag geformuleerd, met zoveel mitsen en maren, dat er tijdens de uitvoering van alles mis kan gaan,” vertelt Aarts. Zodra het fout gaat, zou Netanyahu de schuld bij de Palestijnen leggen. “Dan zegt hij: Kijk, de Palestijnen, Hamas of andere betrokkenen houden zich niet aan de gemaakte afspraken, dus we moeten wel weer met militaire hand orde op zaken stellen.” Op deze manier zijn we weer terug bij af, vertelt Aarts. “Dan gaat de genocide alsnog door. Ook als het plan aanvaard zou zijn.”

Contradicties

In het plan staat dat er na bepaalde hervormingen een kans bestaat dat de Palestijnse Autoriteit een rol mag krijgen in het besturen van Gaza. Hoe deze hervormingen er exact uitzien, is nog niet bekend. Tot die tijd blijft er een ander bestuur, dat is The Board of Peace, onder leiding van Trump en voormalig Brits premier Tony Blair. Wat Netanyahu zegt, staat haaks op het idee van het vredesplan. “Als je het aan Netanyahu vraagt, zal er nooit plek zijn voor de Palestijnse Autoriteit,” zo heeft hij meermaals laten weten.

Westelijke Jordaanoever

Over de Westelijke Jordaanoever wordt niets gezegd, terwijl daar het grootste deel van de Palestijnse bevolking woont. “De plek waar de meeste Palestijnen wonen, meer dan drie miljoen, komt totaal niet voor in het twintigpuntenplan. Het feit dat de Westbank niet eens genoemd wordt, zegt wel wat.” Volgens Aarts is de Palestijnse Autoriteit nog steeds de hoogste gezagvoerder op de Westelijke Jordaanoever. Zij handelt doorgaans “in nauw overleg met Israël,” vertelt Aarts. “Veel Palestijnen zien het daarom als een soort verlengstuk van de Israëlische bezetting,”

De prijs die betaald wordt

Voor de Palestijnen in Gaza zou het stopzetten van bombardementen en het herstel van toegang tot voedsel, water en energie een enorme opluchting zijn. Toch waarschuwt Aarts voor de politieke gevolgen van het vredesplan. “De prijs die men daarvoor betaalt, is een situatie die je het beste kunt beschrijven als een bestendiging van de bezetting,” zegt hij. Volgens Aarts biedt het plan “geen enkel, maar dan ook geen enkel zicht op een eigen, soevereine Palestijnse staat.” Acceptatie zou volgens hem neerkomen op het definitieve einde van dat streven. “Dan hebben de Palestijnen hiermee het doodvonnis getekend van de aspiratie op een eigen, onafhankelijke Palestijnse staat.”