Zes Officieren van Justitie stoppen bij de Department of Justice, het ministerie van justitie en veiligheid in Nederland. Dit doen ze nadat ze te horen hebben gekregen dat ze niet mogen bijstaan in het onderzoek naar de dood van Renee Good. Dat is vrouw die dood is geschoten door een agent van ICE in Minneapolis 7 januari.

Onderzoek

Binnen de Civil Rights Department (CRD), de burgerrecht afdeling van de Department of Justice (DOJ), werd al eerder verteld dat ze niet mochten helpen bij het onderzoek. Deze afdeling voert civiele en strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen uit wanneer er vermoedens zijn van schendingen van federale burgerrechtelijke wetten. Zoals het recht op gelijkheid of tegen discriminatie. Dit kunnen ook onderzoeken naar politiegeweld zijn, waarbij mogelijk iemands grondwettelijke rechten zijn geschonden. “Dit is zeer ongebruikelijk”, vertelt Vanita Gupta. Zij was het hoofd was van de Civil Rights Department onder oud-president Obama. “Deze officieren van Justitie doen dit werk al jaren lang en zijn de experts op dit vakgebied in het land.” Aldus Kristen Clark, hoofd van de CRD onder oud-president Biden.

Het gebeurt vaker dat de FBI in dit soort onderzoeken de bevindingen van het CRD niet meeneemt in de eindbeslissing. Dat ze helemaal niet mee doen aan het onderzoek is uitzonderlijk. Het is één keer eerder gebeurt, in een andere vorm. Dit was de zaak rondom de vermoordde George Floyd. Het Department of Justice heeft signalen afgegeven dat het de regels omtrent politiegeweld wilt intrekken. Deze waren sinds de moord op Floyd aangescherpt. Hoewel dit niet hetzelfde is als het compleet terugtrekken uit een schiet onderzoek, is de situatie wel vergelijkbaar. “Dit is zorgwekkend, dit is bijna letterlijk hun baan en ze hebben er gewoon ‘nee’ tegen gezegd.” Vertelt Leo, student Liberale Wetenschappen uit Washington. “Ik maak me hier zorgen om, sterker nog, ik voel me bang met waar dit allemaal heen gaat.” Het heroverwegen van deze keuze is lastig, aangezien de partij die hierover gaat de Department of Justice zelf is. “Leden van Congress of het publiek zou eventueel druk uit kunnen oefenen, maar het DOJ gaat er over of hier iets mee gedaan wordt.” Voegt Clark toe.

Het zit dit in Nederland?

In Nederland kan volgens een expert zo iets nooit gebeuren, “een onafhankelijke onderzoeksdienst die onder het Openbaar Ministerie valt voert dit uit en moet onafhankelijk opereren van de politie om belangenverstrengeling te voorkomen.” Vertelt Nederlands advocaat Meyer. Dat een partij ‘overgeslagen’ wordt is hier nog nooit gebeurt. Dit komt omdat dit soort gevallen, waarin iemand wordt dood geschoten, vallen onder artikel 2: recht op leven. Deze gaat van kracht wanneer iets invloed heeft op mensenrechten en de rechtsstaat. “Er bestaat een wettelijke procedure die hier altijd gevolgd moet worden.” Aldus de advocaat.

In Nederland bestaat wel een toetsingsmechanisme om beslissingen te heroverwegen. Dit is de rechterlijke toetsing, bij vervolgingsbeslissingen van het OM kan in rechte worden opgekomen. Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld betrokkenen of nabestaanden; via een strafklacht of door te procederen over de rechtmatigheid van het besluit. Daarnaast heb je nog onafhankelijke klachten- en toezichthouders: De Nationale Ombudsman. Deze kan onderzoeken of er sprake is van wanbeleid door overheid of politie; dit kan ook publiek vertrouwen beïnvloeden. Tenslotte is er het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Deze treedt op bij schending van EVRM-rechten, bijvoorbeeld artikel 2 op recht op leven, kan een zaak uiteindelijk aan het Europees Hof worden voorgelegd.

Woke Ideologieën

Volgens The Independent Sinds Harmeet Dhillon de leiding heeft gekregen over de Civil Rights Department zouden al meer dan 400 advocaten hun ontslag genomen hebben. “We willen niet dat mensen in de overheid denken dat dit soort politiezaken kunnen overnemen.” Vertelde ze in april vorig jaar tijdens een podcast, “hun baan is om de wet door te voeren wanneer nodig niet hun ‘woke ideologieën’.”