Vrouwen én mannen in Zuid-Limburg zijn minder vaak economisch zelfstandig dan in de rest van Nederland. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Volgens hoogleraar toegepaste economie Barbara Baarsma is het verschil zorgwekkend: “Er is simpelweg te weinig werk dat goed betaalt. Zonder structurele verandering loopt de regio verder achterop.”
Vooral in de gemeenten Heerlen, Vaals en Kerkrade vallen de cijfers op. Daar is slechts 63 procent van de vrouwen economisch zelfstandig, tegenover ruim 70 procent landelijk. Ook mannen blijven achter: in Heerlen redt slechts 70,4 procent het op eigen kracht, terwijl dat in de rest van Nederland 83 procent is.
“De verschillen zijn regionaal opvallend”, zegt Mark de Vries, woordvoerder van het CBS. “Zuid-Limburg mist een sterkere arbeidsmarktstructuur. Er zijn minder banen in goedbetaalde sectoren zoals techniek of ICT, en relatief veel werk in zorg en detailhandel. Dat zijn sectoren met meer deeltijdcontracten en lagere lonen.” Volgens Barbara Baarsma (Universiteit van Amsterdam) zit het probleem dieper. “De regio vergrijst, en veel jongeren en hoogopgeleiden trekken weg. Daardoor blijft de arbeidsmarkt hangen in sectoren met weinig doorgroeimogelijkheden”, zegt ze. “Dat raakt vooral vrouwen, omdat zij vaker in deeltijd werken en minder kans hebben om financieel onafhankelijk te worden.”
Het verschil met de Randstad is groot. In steden als Haarlem en Amsterdam ligt het aandeel economisch zelfstandige vrouwen op meer dan 73 procent. “In de Randstad ontstaan voortdurend nieuwe banen in kennis- en groeisectoren”, legt Baarsma uit. “Zuid-Limburg heeft die motor niet.” Volgens het CBS speelt ook de arbeidsdeelname van vrouwen een rol. “In Zuid-Limburg werken vrouwen gemiddeld minder uren”, zegt De Vries. “Dat kan een bewuste keuze zijn, maar het vergroot wel de economische kwetsbaarheid. Mannen verdienen er ook minder dan elders, waardoor het verschil tussen regio’s steeds groter wordt.”
Baarsma pleit voor een gerichte aanpak: “Om de economische zelfstandigheid te versterken, moet Zuid-Limburg inzetten op scholing, innovatie en ondernemerschap. Er is potentie in duurzaamheid en zorgtechnologie, maar dat vraagt visie én investeringen.” Het CBS benadrukt dat economische zelfstandigheid meer betekent dan geld. “Wie financieel onafhankelijk is, heeft ook meer vrijheid om eigen keuzes te maken”, zegt de Vries. “Dat maakt dit niet alleen een economisch, maar ook een maatschappelijk probleem.”
