Woensdag 10 september is politiek activist Charlie Kirk vermoord tijdens een presentatie op een universiteit in Utah. De beelden overspoelden vliegensvlug allerlei sociale media zoals TikTok. Dit heeft ook veel kinderen bereikt die hier helemaal niet op zaten te wachten.
Jeugd- en Media onderzoeker, Hellen Vossen vertelt dat we nog niet zoveel informatie hebben over sociale media specifiek. Wel hebben we informatie vanuit onderzoeken over heftige beelden op televisie. Daaruit weten we dat sommige kinderen zulke beelden als normaal ervaren. Ze weten het niet in context te plaatsen omdat ze simpelweg minder informatie hebben. Die ervaren dan ook geen negatieve effecten. Dit geldt alleen niet voor alle kinderen.
Er zijn kinderen die sommige beelden als schokkend ervaren en in zo’n geval kunnen er effecten zijn. Zo kunnen kinderen nachtmerries krijgen of angstig worden. Over de beelden van Kirk vertelt ze het volgende: “Het kan zeker schadelijk zijn en kinderen kunnen er bang van worden. Wel ligt het heel erg aan het kind en de achtergrond of wat een kind heeft meegemaakt.”
Verspreiding
Beelden zoals die van Kirk kunnen op sociale media mega snel verspreid worden. Veel kinderen hebben dan ook niet door dat als ze iets delen dat ze met iets slechts bezig kunnen zijn. Voor hen lijkt het onschuldig. In de gebruiksvoorwaarden staat vaak dat het doorsturen van dit soort berichten niet gewenst is. Toch sturen kinderen het door op TikTok of delen ze het met vrienden op WhatsApp.
Oplossing
Volgens Hellen Vossen kunnen ouders hun kinderen wel beschermen. “Ouders kunnen regels stellen. Zeker op een platform als TikTok waar je makkelijker in aanraking komt met schadelijke inhoud. Ouders kunnen bijvoorbeeld zeggen dat hun kind van onder de 15 geen TikTokaccount mag.” Verder zou ze aan ouders adviseren om met hun kinderen het gesprek aan te gaan.
Een andere oplossing zou zijn om de content te verwijderen. Dat is alleen lastiger dan je denkt. Volgens kennisnet.nl is het bij WhatsApp bijvoorbeeld lastig omdat berichten, die gebruikers naar elkaar sturen, end-to-end versleuteld zijn. Dit houdt in dat het moederbedrijf Meta ook niet weet wat er in de berichten staat.
Sociale mediabedrijven kunnen zelf wel berichten offline halen als deze in strijd zijn met de gebruiksvoorwaarden. Zo beweert TikTok tussen januari en maart dit jaar ruim 200 miljoen video’s te hebben verwijderd. Ook beweren ze dat 94% van de posts die niet op TikTok horen binnen 24 uur verwijderd worden. Hellen vossen denkt wel dat bedrijven niet echt hun best doen. “Het is ook een stukje business want heftige of schokkende beelden houden nou eenmaal langer je aandacht vast.”
Het zien van heftige beelden zoals de moord op Kirk heeft dus niet op elk kind hetzelfde effect. Sommige kinderen hebben er meer last van dan anderen. Een ding is duidelijk: Het kan schadelijk zijn voor kinderen als ze er te veel aan worden blootgesteld. Kinderen moeten hier dus voor worden beschermd. Mediabedrijven hebben echter nog geen haast om het hard aan te pakken. Voor nu ligt die bescherming bij de ouders en hun kind.
