Ongeveer 60 procent van verhaalt maximaal 5.000 euro per nieuwbouwwoning aan een projectontwikkelaar. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Stec groep en het Radboud universiteit. Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat gemeenten vaak ook het overzicht kwijt zijn op de kosten die zij verhalen.
Daling in dekking
Het onderzoek toont aan dat meer gemeente tussen de 1 en 5.000 euro verhalen van een projectontwikkelaar in 2025 dan in 2020, toen was dat nog maar 30 procent van de gemeenten. Het zorgwekkende is dat gemeenten in 2020 nog meer kosten verhaalde tussen de 5.000 en 10.000 euro. De hoeveelheid kosten die een gemeente dus per nieuwbouwwoning ontvang daalt. Volgens het onderzoek komt die ontwikkeling ook door de stijgende kosten van bouwmateriaal en focus op meer betaalbare woningen zorgen ervoor dat gemeenten ook minder ruimte hebben om kosten op te vragen bij woningbouwontwikkelaars. Het onderzoek toont ook duidelijk aan dat er geen definitieve oorzaak voor de ontwikkeling is vastgelegd.
Beleid van groot belang
Gemeenten die specifiek beleid hebben opgesteld voor het verhalen van kosten, lijken beter in staat om die kosten daadwerkelijk te verhalen. Zij verhalen een mediaan bedrag van ongeveer 4.000 euro per woning. Bij gemeenten zonder kostenverhaalsbeleid ligt dat bedrag op ongeveer 3.000 euro. Ook hebben gemeenten met beleid meer inzicht in de kosten en de mate waarin deze worden gedekt. Het verschil is ook zichtbaar in de kennis over de kostendekking. Ongeveer 60 procent van de gemeenten met beleid weet wat de dekkingspercentages zijn. Bij gemeenten zonder beleid is dat slechts 15 procent.
Gemeenten moeten scherper kijken
De cijfers laten zien dat gemeenten steeds vaker genoegen nemen met een lager bedrag per nieuwbouwwoning. Tegelijkertijd heeft een groot deel van de gemeenten onvoldoende zicht op hoeveel van de gemaakte kosten daadwerkelijk wordt verhaald. Vooral gemeenten zonder duidelijk kostenverhaalsbeleid lijken hierin achter te blijven. De onderzoekers pleiten daarom voor meer inzicht en duidelijker beleid. De vraag is daarmee niet alleen hoeveel woningen gemeenten kunnen bouwen, maar ook of zij daarbij voldoende zicht houden op de kosten die zij maken.
