Vandaag is Nederland weer massaal naar de stembussen getrokken om te stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. De afgelopen weken zijn de partijen druk bezig geweest met campagnevoeren. Wat daarbij opvalt, is dat D66 en FVD voornamelijk hun landelijke fractievoorzitters inzetten, in tegenstelling tot de andere partijen, die juist hun lokale voormannen gebruiken. Hoogleraar politieke geschiedenis Harm Kaal weet waarom. “Dat heeft ook te maken met de timing van deze verkiezingen.”

Populariteit

Al weken pronken Lidewij de Vos (FVD) en Rob Jetten (D66) op de posters van hun partijen. Volgens hoogleraar politieke geschiedenis Harm Kaal is dat niet opvallend: “Dat heeft ook te maken met de timing van deze verkiezingen. Ze vallen dit keer dicht op de landelijke verkiezingen, waardoor het logisch is dat partijen die landelijke populariteit proberen te benutten tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.”

En populair waren De Vos en Jetten zeker tijdens de laatste verkiezingen. Onder leiding van Jetten werd D66 de grootste partij van Nederland en werd hij minister-president. Ook was er sprake van een ‘Lidewij de Vos-effect’: tijdens de laatste verkiezingen groeide FVD onder haar leiding van drie naar zeven zetels.

Groeien in de gemeente

Volgens Kaal is populariteit bij FVD niet de enige reden dat ze De Vos gebruiken tijdens deze campagne. “FVD is een relatief jonge en kleine partij in vergelijking met klassieke partijen zoals de VVD of het CDA. Bij een partij als FVD zijn er vaak geen diepe politieke wortels in de gemeente. Er is weinig herkenning, omdat er in veel gemeenten waarschijnlijk nog geen FVD-wethouder is geweest. Op deze manier zorgt FVD er toch voor dat kiezers iets herkenbaars zien.”

Landelijke partijen hebben bij de gemeenteraadsverkiezingen een duidelijke troef in handen: ze kunnen hun landelijke populariteit en herkenbare gezichten inzetten om lokale kiezers te overtuigen. Waar lokale partijen het moeten hebben van regionale bekendheid, profiteren FVD en D66 bijvoorbeeld van de zichtbaarheid van Lidewij de Vos of Rob Jetten op posters en billboards, een gok die zowel stemmen kan trekken als polariseren.

Graadmeter

Niet alleen zet FVD haar fractievoorzitter prominent op verkiezingsposters: de partij trekt ook haar landelijke standpunten onverminderd door in de gemeenteraads­campagne. Op grote borden langs de weg staan leuzen als ‘AZC? Nee. Stem FVD’. “Sommige partijen spelen bewust in op landelijke thema’s die voor kiezers óók bij deze gemeenteraadsverkiezingen zwaar meewegen”, aldus Kaal.

Volgens Kaal zijn deze verkiezingen ook vaak een graadmeter voor de landelijke verkiezingen. “Je kunt ze zien als een soort vroege campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen, al is dat dit jaar wel wat ingewikkelder, omdat die verkiezingen nog geen jaar geleden hebben plaatsgevonden.”

FVD wil inhoudelijk geen reactie geven en laat weten dat het de campagnestrategie intern houdt. D66 was niet bereikbaar voor een reactie.