Zijn lichaam lag twaalf dagen op de intensive care. Het 19-jarige jonge talent Naufal Takdir Al Bari vechtend om adem, om leven. Hij kwam te overlijden op 25 september 2025, na een tragisch ongeluk tijdens training in Penza, Rusland. Al Bari, een van grootste talenten van Indonesië, liep een ernstig nekletsel op toen hij bij een oefening in de gymnastiekhal van het hoge rek viel.

Dit ongeluk leidt naar een vraag die elke turnzaal bezighoudt: hoe ver kun je gaan en welke oefeningen zijn al verboden omdat een ongeluk in een klein hoekje zit?

De gevaren van de turnsport

Turnen is een sport van uitersten. Een combinatie van kracht, snelheid en lenigheid. Maar als één factor net even mist, kunnen de gevolgen dramatisch zijn. Spotters (de ‘opvangers’) en veilige toestellen helpen, maar zijn geen garantie op succes.

Zoals Al Bari: hij trainde al dagen mee in een trainingskamp met het oog op zowel het Wereldkampioenschap in Jakarta dat in oktober plaatsvindt, als de Olympische Spelen van 2028. Zijn val gebeurde op een moment dat hij een moeilijke oefening probeerde, volgens verklaringen van het Russische gymnastiekverbond. Wanneer zoiets misgaat voelt de hele turnwereld dit. Want dit soort incidenten dwingen de internationale turnbond, de FIG, om regels scherper te stellen.

Verboden oefeningen: wat mag niet meer?

De Federation Internationale de Gymnastique heeft in de huidige Code of Points, dat is het reglementenboek van de organisatie, diverse oefeningen verboden vanwege overduidelijk bewezen gevaar.

• Afsprongen met zijwaartse afzet of landing: sprongen waarbij de gymnast afzet of landt zijwaarts zijn expliciet verboden. Dit omdat de hoek en onzichtbaarheid op de landing het risico verhogen op nek- of hoofdletsels.
• Salto’s en afsprongen van de ongelijke brug: waarbij de gymnast met beide voeten van de hoge ligger afzet, omdat bij een misstap de controle weg kan zijn.
• Dans-elementen op de balk met een ‘cross-sit’ landing: sprongen of sprongen gevolgd door een zittende landing gekruist op de balk.
• Acro-elementen op de vloer die een zijwaartse afzet of landing hebben, of eindigen in een rol. Roll-out varianten zijn verboden of worden niet meer gewaardeerd.

Ook de bekendste, gevaarlijke manoeuvres zoals de Thomas salto, de Korbut flip, roll-outs en staande landingen van de hoge brug behoren tot de oefeningen die, mede door ongelukken in het verleden, van de wedstrijdvloer geheel zijn verbannen. Als deze oefeningen alsnog worden uitgevoerd, mag de FIG ze als ongeldig verklaren. Een turnster kan zelfs afgekeurd worden door het jurypanel waardoor zij niet meer mag doorturnen.

Ongelukken waardoor deze regels er zijn

De regels zijn niet zomaar opgesteld; ze zijn vaak een directe reactie op ernstige ongelukken in de sportgeschiedenis. Elena Mukhina in 1980 werd verlamd na een training met een salto die misging, een type sprong dat later verboden werd door de FIG. Ook Julissa Gomez verongelukte. De Amerikaanse turnster brak in 1988 haar nek tijdens een Yurchenko-sprong; zij overleed uiteindelijk meerdere jaren later aan de gevolgen hiervan. En natuurlijk de meest recente tragiek rondom Naufal Al Bari laat zien dat ook in 2025, met alle moderne veiligheidsvoorzieningen, de grens tussen ambitie voor het presteren en het gevaar dat daarbij komt kijken flinterdun blijft.

Ervaring uit de praktijk

Wie dagelijks in de turnzaal staat, weet hoe dun de lijn is tussen een vlekkeloze oefening en een blessure. Hoofdtrainster Anouk* ziet het keer op keer gebeuren. Zij traint topturnsters zoals Lieke en Sanne Wevers en Naomi Visser, die op het WK turnen in 2026 staat. “Het is niet per se een specifiek element dat spannend is, maar het moment waarop een oefening van de zachte kuil naar de harde vloer gaat. Dan wordt het echt, dan kunnen fouten ontstaan. Vooral blinde landingen en elementen waarbij je jezelf op rechte armen moet opvangen zijn risicovol. Dan liggen knie-, enkel- of elleboogblessures op de loer.”

“Wat turnen echt veiliger zou maken? Minder prestatiedruk op jonge leeftijd. Als trainers meer coachen op ontwikkeling in plaats van op resultaten, voorkom je dat kinderen te vroeg stappen maken naar harde situaties.”

Voor Anouk bestaat er geen vast ‘lijstje’ van verboden onderdelen in de training. Het is altijd maatwerk. “Het is nooit zwart-wit: wat voor de één haalbaar is, kan voor een ander te gevaarlijk zijn. Per turnster en per fase maak je opnieuw de afweging of een element de moeite waard is.” Daarom bouwt Anouk nieuwe elementen stap voor stap op, in veilige omstandigheden. “We bouwen elk element zorgvuldig op in veilige situaties, vaak in deelbewegingen. Zo leer je ook wat er gebeurt als je te hard of te zacht gaat. Als een sporter na een val bang wordt, gaan we terug naar die basisvormen en herhalen we die net zo lang tot ze weer vertrouwen voelt.”

“Het geschreeuw was intens. Sindsdien ben ik nóg strenger op het aanleren van oefeningen, al vanaf jonge leeftijd.”

De gevolgen van een ongeluk blijven vaak nog jaren hangen. Ze herinnert zich hoe in een andere groep een meisje haar elleboog uit de kom viel. Voor Anouk ligt de sleutel voor een veiligere sport uiteindelijk bij de mentaliteit waarmee jonge kinderen begeleid worden. “Wat turnen echt veiliger zou maken? Minder prestatiedruk op jonge leeftijd. Als trainers meer coachen op ontwikkeling in plaats van op resultaten, voorkom je dat kinderen te vroeg stappen maken naar harde situaties.”

Fysieke risico’s

Ook fysiek trainer Ton Leenders ziet dagelijks hoe groot de belasting in turnen kan zijn. Hij wijst vooral op de rol van training en voeding hierin. “Ongeveer zestig procent van de blessures verdwijnt al door goede krachttraining en voeding. Het zijn vaak jonge turnsters die door school, trainingen en verplichtingen te weinig herstellen en daardoor sneller geblesseerd raken.”

Zijn samenwerking met coaches is cruciaal om risico’s te beperken. “Ik werk nauw samen met de coaches, vooral met Vincent, dat is de vader van Lieke en Sanne Wevers en tevens senioren trainer. Hij hecht veel waarde aan het oordeel van de fysio, en dat is cruciaal om te bepalen of een element medisch verantwoord is of niet.” Volgens Leenders gaat herstel verder dan het lichaam alleen. “Beweging is de sleutel tot blessurepreventie. Maar herstel gaat niet alleen over het lichaam: het vertrouwen komt pas terug als je fysiek én mentaal begeleid wordt.”

* In verband met anonimiteit een andere naam. Echte naam is wel bekend bij de redactie.