Home Blog Pagina 3

Zee temperatuur stijgt: vette haring en dure zeetong

0

Volgens KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) is de Noordzee de afgelopen 40 jaar ongeveer 1,7 graad gestegen. Het warme zeewater heeft invloed op de biodiversiteit, zo heeft het lokale visbedrijf; Nico Smit afgelopen zomer de vetste haring verkocht. De prijs van de zeetong daarentegen gaat volgens hem nergens over.  

Wat een vette vis

In de uitzending van Vroege Vogels is te zien hoe plankton de basis is van de voedselketen onderwater. En dat is belangrijk voor de biodiversiteit. Doordat het zeewater steeds warmer wordt trekken diverse dieren naar het noordelijk halfrond. Maar ook in de Noordzee trekken vissen weg, aangezien het water steeds warmer wordt. Zo is de zeetong richting het Noorden getrokken. De haring vindt de warmte wel lekker. Visboer Pieter Smit van viswinkel Nico Smit in Tilburg vertelt in een interview dat de haring heel vet is. ”Als de haring vet is wil dat zeggen dat de temperatuur van het water hoog is. Dit komt omdat we een goede voorjaar en zomer hebben gehad.” Er was dus genoeg plankton in de zee voor de haring.

Visgeurige toekomst

Onder andere in NOS en Nu.nl wordt gemeld dat klimaatverandering in de zee grote gevolgen heeft voor de visserij. Maar nergens staat duidelijk vermeld wat de directe gevolgen zijn. Pieter Smit verteld dat hij nog niet veel merkt van klimaatverandering. ”Ik vind het moeilijk om te zeggen, of het over de algemene opwarming gaat. Want als wij een slecht voorjaar hadden met veel bewolking en regen, hadden wij waarschijnlijk niet zo’n vette haring gehad.” De afgelopen tijd heeft Pieter Smit nog geen aanpassingen moeten doen voor de menukaart van zijn restaurant, Smit vis aan de haven. Wel merkt hij een prijsstijging en dat is voor hem wel een doorslaggevende factor waardoor aanpassingen nodig zijn.  

”Vis wordt een luxeproduct. Dat vind ik heel lastig en jammer. ”Vaak denkt de gast dat het vel over zijn oren wordt getrokken, terwijl wij niet de marge halen die wij moeten halen.” Bijvoorbeeld de zeetong. ”Dat gaat nergens over, om de marges te halen in een restaurant voor een grote tong moet je echt wel 60 euro vragen. Dat is natuurlijk veel te veel!” Pieter heeft in dit geval al rekening gehouden met de prijs voor de consumenten, omdat hij er eigenlijk meer voor had moeten vragen. 

Worden we gecatfished?

”In mijn beleving zit dat hem in quotum.” Vraag en aanbod speelt hier een rol. Er mag namelijk maar een bepaalde hoeveelheid vis gevangen worden en dat staat soms niet representatief met de vraag. Waardoor de prijs dus stijgt. Voor nu heeft hij nog niet meegemaakt dat sommige vis niet beschikbaar is.  

Of de huidige status van de vismarkt nog meer belemmerd gaat worden door klimaatverandering is nog maar de vraag. Pieter Smit weet niet wie er op dit vlak de waarheid spreekt. ‘Wie spreekt de waarheid, de bioloog of de visser. Dat kan ik niet beoordelen.’ 

De gemeente Tilburg wil betaald parkeren bij Wagnerplein en Westermarkt

0

De gemeente Tilburg wil betaald parkeren invoeren bij Wagnerplein en de Westermarkt. Bezoekers moeten dan mogelijk betalen om hun auto te parkeren. Winkeliers vragen zich af wat dit gaat betekenen voor hun klanten en omzet. “Dan gaat 10% van onze klanten uitwijken naar de Heyhoef” vertelt Johan Kools voorzitter van de winkeliersvereniging op het Wagnerplein.

De gemeente wil buiten de twee ringbanen om de winkelcentra betaald parkeren maken. Zo willen ze ervoor zorgen dat er minder parkeeroverlast wordt veroorzaakt. Betaald parkeren zou zodra de parkeergarage bij de Westermarkt af zou zijn toegepast worden. Doordat de bouw van de parkeergarage is uitgesteld, zijn de plannen voor het betaald parkeren ook uitgesteld. De plannen zijn er nog wel, maar komen in 2029 opnieuw ter sprake. 

Johan Kools, eigenaar van ‘t Boeketje en voorzitter van de winkeliersvereniging was het niet eens met deze plannen. Hij vertelde in een interview dat het Wagnerplein meer dan voldoende ruimte heeft en dat er dus geen parkeeroverlast is. Wel vermeldt hij dat het alleen op de vrijdagen extreem druk kan zijn wegens de markt. Over de drukke vrijdagen zegt hij: “Als mensen een rondje maken, dan vinden ze echt wel een plaatsje.”

Ook vertelt hij dat als het doorgaat, het tot 11 uur ’s morgens gratis zou zijn en het eerste halfuur ook gratis zou blijven. “Bedragen die gepland zijn, zijn niet al te hoog.” Het zal ongeveer 50 eurocent per uur kosten.”

Waar hij wel twijfels over heeft, zijn de oudere mensen die het winkelcentrum bezoeken, die niet overweg kunnen met de betaalapps. Dat kan het parkeren namelijk lastig maken voor de mensen die hier minder handig mee zijn. 

De winkeliers van beide winkelcentra zijn tegen het plan. Niet per se tegen het betaald parkeren zelf, maar meer tegen de mogelijke gevolgen ervan. Volgens Johan zou dan ieder winkelcentrum betaald parkeren moeten invoeren en niet alleen het Wagnerplein en de Westermarkt. 

Er zijn veel vergaderingen geweest met de gemeente en de winkeliersvereniging over dit onderwerp en er gaan in de toekomst meer volgen. 

Belgische gevangenissen onder druk tijdens vijfdaagse staking

0

In België vindt momenteel een vijfdaagse staking plaats in de gevangenissen. De staking begon zondag 6 september om 22.00 uur en duurt tot vrijdag 11 september om 22.00 uur. Ongeveer 80 procent van het gevangenispersoneel staakt volgens de socialistische vakbond ACOD tegen de aanhoudende overbevolking, personeelstekorten en problemen met de veiligheid. Een nieuw rapport van het Europees Comité inzake de Voorkoming van Foltering (CPT) bevestigt dat de omstandigheden in de Belgische gevangenissen de afgelopen jaren sterk zijn verslechterd.

‘Die helpen ons achteruit’

Volgens ACOD-vakbondsman Robby De Kaey zijn de problemen in de gevangenissen niets nieuws. Pogingen om de situatie te verbeteren hebben volgens hem onvoldoende effect gehad. Hij is onder meer kritisch op maatregelen van de overheid. Die hebben het volgens hem moeilijker gemaakt om gedetineerden onder voorwaarden eerder vrij te laten, bijvoorbeeld met een elektronische enkelband. Volgens hem dragen de aangescherpte voorwaarden daardoor bij aan de overbevolking in de gevangenissen. “Die helpen ons achteruit”, zegt hij. “Er zat een gat in de boot en ze hebben er een gat bij gemaakt om het water te laten weglopen.”

De problemen versterken elkaar volgens De Kaey. “Als je de overbevolking eruit haalt, heb je al een veel betere situatie. Het is een domino.” Tegelijkertijd blijft volgens hem voldoende personeel nodig om de gevangenissen veilig te laten functioneren.

De vijfdaagse staking volgt op eerder overleg tussen de vakbonden, het kabinet van Verlinden en het Gevangeniswezen. Dat overleg leverde volgens de bonden geen concrete oplossingen op. Met de staking willen de vakbonden druk zetten op de regering om opnieuw in gesprek te gaan en afspraken te maken over de problemen in de gevangenissen.

CPT ziet verslechtering sinds 2017

Dat de problemen in de Belgische gevangenissen niet nieuw zijn, blijkt ook uit een nieuw rapport van het CPT, dat op 8 september werd gepubliceerd. Het comité bezocht in mei 2025 vijf Belgische gevangenissen en twee forensisch-psychiatrische centra.

Volgens het CPT zijn de omstandigheden sinds het vorige bezoek in 2017 aanzienlijk verslechterd. De gevangenispopulatie is sindsdien met 4 procent gestegen en het aantal gedetineerden dat op de grond moet slapen is meer dan verdubbeld. Veel gevangenen beschikken volgens het comité over minder dan vier vierkante meter persoonlijke ruimte.

De overbevolking zorgt volgens het CPT voor meer spanningen tussen gedetineerden en personeel. Ook komt de toegang tot gezondheidszorg en hulp bij mentale problemen onder druk te staan. Door personeelstekorten kan de wettelijk verplichte minimale dienstverlening niet altijd worden gegarandeerd.

Structurele maatregelen kosten tijd

Het kabinet van minister van Justitie Annelies Verlinden zegt ondertussen dat er wel degelijk aan oplossingen wordt gewerkt. In een reactie tegenover HLN wijst het kabinet onder meer op een sectorakkoord dat het beroep financieel aantrekkelijker moet maken en de veiligheid en het welzijn van het personeel moet verbeteren. Een deel van die maatregelen gaat vanaf 1 oktober in.

Daarnaast wil de regering de overbevolking structureel aanpakken met extra gevangeniscapaciteit en het terugsturen van gedetineerden zonder wettig verblijf. Volgens het kabinet gaat een groot deel van de extra middelen voor Justitie naar het gevangeniswezen.

Verlinden noemt de overbevolking, personeelstekorten en problemen met de infrastructuur prioriteiten, maar stelt dat er “geen magische oplossing” bestaat om een probleem dat al tientallen jaren speelt in anderhalf jaar volledig op te lossen.

Het Gevangeniswezen wilde geen interview geven, maar reageerde wel schriftelijk. Woordvoerder Valérie Callebaut laat weten dat de werkdruk in de gevangenissen hoog is. Toch was de situatie tijdens de tweede stakingsdag volgens haar “onder controle”. Volgens haar waren die dag in het hele land bijna zestig personeelsleden opgevorderd.

Nederlandse jeugd leest steeds slechter: Waarom het misgaat en wat we kunnen leren van andere landen.

0

Nederlandse jongeren lezen steeds slechter. Op de internationale PISA-ranglijst zakt ons land verder weg. Dat is zorgwekkend nieuws. Zeker omdat landen als Ierland en Singapore jaren geleden ook problemen hadden, maar door een slimme aanpak nu wél bij de top horen. Daan Beeke, specialist voortgezet onderwijs bij Stichting Lezen, legt uit waar het in Nederland volgens hem misging en hoe we het kunnen veranderen.

De lage score op de ranglijst is schrikken, al moeten we volgens Daan Beeke wel iets in ons achterhoofd houden. “PISA is in de basis een lijst voor wetenschappers. Het blijft lastig om landen met elkaar te vergelijken,” legt hij uit. ”Het Chinese schoolsysteem is bijvoorbeeld totaal anders.” Toch is de boodschap volgens de onderwijsspecialist helder: de daling in Nederlandse leesvaardigheid is een hard feit.

Een opstapeling van problemen

De oorzaken liggen volgens Beeke op meerdere vlakken. Investeringen in het onderwijs zijn te lang uitgebleven, waardoor de verschillen tussen arme en rijke buurten erg groot zijn geworden. Ook is het lesprogramma te lang hetzelfde gebleven en niet meegegaan met de tijd.

Daarnaast ging de digitalisering volgens hem te snel. Door het vele online zijn is de aandachtsboog van jongeren flink korter geworden. Dat heeft grote gevolgen. “Als je een langere tekst kunt lezen, kun je ook meer bereiken,” stelt hij. Het lezen van boeken helpt jongeren om hun hersenen en emoties te ontwikkelen. Ze leren daardoor meer empathie tonen en kunnen zichzelf beter uitdrukken zonder AI te gebruiken. Snelle filmpjes bieden die diepgang niet.

Ook in de klas zijn verkeerde keuzes gemaakt. Kinderen mochten te lang zelf kiezen wat ze wilden lezen, in plaats van te werken met verplichte leeslijsten. Ook werden teksten te veel aangepast op niveau. “Dat heeft een omgekeerd effect,” waarschuwt Beeke. “Kinderen kunnen dan bang worden van lange teksten.” Bovendien ontstond er op het vmbo een verkeerde aanname. Volgens Beeke is er een groep geweest die dacht dat deze leerlingen niet van lezen houden, waardoor de uitdaging daar grotendeels verdween.

Leren van Ierland en Singapore

In Ierland zagen ze de leesscores in 2011 al dalen en grepen ze meteen in. Ierland richt zich sterker op scholen die het moeilijker hebben. Volgens Beeke is dat een punt waar Nederland echt iets aan moet doen. Wel merkt hij op dat Ierland sterkere dorpsgevoelens kent en minder grote steden met ingewikkelde problemen, wat de aanpak daar wellicht makkelijker maakte. Wel is er daar heel gericht geïnvesteerd in scholen en lerarenopleidingen.

Ook Singapore geldt als een belangrijk voorbeeld. Daar zette men massaal in op strakke lerarenopleidingen en intensieve ouderbetrokkenheid. Nederland blijft op die punten achter. “Nederland is een rijk land en er wordt relatief veel geïnvesteerd in lezen,” vindt Beeke. Het is volgens hem dan ook apart dat het zo gaat en hij vraagt zich af of we wel genoeg investeren in de directe toepassing in het onderwijs.

Het betrekken van ouders is volgens hem cruciaal, net zoals in Ierland en Singapore gebeurt. Al erkent hij dat dit in Nederland niet altijd makkelijk is. “Er zijn hier mensen die heel kritisch zijn of er niet zo veel zin in hebben,” merkt hij op.

Terug naar papier en echte verhalen

Inmiddels verandert er in Nederland wel wat. “Begrijpend lezen gaat uit het schoolsysteem,” kondigt Beeke aan. “We gaan meer lange boeken lezen in plaats van korte teksten.”

Er ligt nu een plan in de Tweede Kamer voor schoolbibliotheken. Op die manier krijgen scholen minder schermen en laptops. Onderwijs met papier en boeken is volgens Beeke moderner en beter. “Samenwerking met de openbare bibliotheek is daarbij belangrijk,” legt hij uit, zodat ook scholen zonder eigen bieb boeken kunnen krijgen.

Ook de lerarenopleiding verandert. Toekomstige docenten krijgen nu speciale lessen waarin experts de klas in komen met boeken om er vol enthousiasme over te vertellen. Een verplichte lijst van dertig boeken komt er overigens niet meer. “Dertig boeken gaan we nooit meer halen,” zegt Beeke. Als een boek moet, voelt dat voor leerlingen als saai huiswerk. Het doel is nu om lezen ook buiten school weer leuk te maken.

Hersenarchitect in de wieg

Het allerbelangrijkste begint trouwens al thuis, lang voordat een kind naar school gaat. Stichting Lezen richt zich met programma’s zoals BoekStart al ongeveer 25 jaar op gezinnen met baby’s.

“In het eerste halfjaar van de baby ben je als ouder een ‘hersenarchitect’,” vertelt Beeke. Als je veel praat, zingt en voorleest, maakt een kind beter verbinding in de hersenen. De connectie met de ouders is daarin superbelangrijk. Die vroege aandacht bouwt het fundament. Alles wat daarna op school komt, noemt hij in feite gewoon ‘updates’. Dat geldt ook voor meertalige kinderen: vaardig zijn in de taal die je thuis spreekt, helpt om later beter te worden in het Nederlands.

Uiteindelijk ligt de sleutel voor het herstel van de Nederlandse leesvaardigheid dus niet alleen in het klaslokaal, maar al bij de allereerste verhaaltjes aan het bed.

Charlie Kirk: van omstreden activist naar martelaar en meme

0

Het is vandaag precies één jaar na de dood van de Amerikaanse conservatieve activist Charlie Kirk. En daar wordt vandaag op verschillende plekken in de Verenigde Staten bij stilgestaan. Ook op de campus van Utah Valley University, waar Kirk een jaar geleden werd doodgeschoten. Tegelijkertijd hebben studentenorganisaties demonstraties aangekondigd tegen de herdenking op de universiteit. De gebeurtenissen laten zien dat de dood van Kirk, een jaar later, nog altijd voor verdeeldheid zorgt in Amerika.

Charlie Kirk werd op 10 september 2025 doodgeschoten tijdens een evenement van Turning Point USA, de conservatieve jongerenorganisatie waarvan hij mede-oprichter was. Zijn dood schokte Amerika, en voor veel conservatieven groeide Kirk na zijn dood uit tot een politieke martelaar. President Donald Trump en andere prominente Republikeinen gebruikten zijn dood als symbool voor wat zij zien als de groeiende politieke verdeeldheid en het geweld tegen rechts.

Een jaar later is de beweging van Kirk nog altijd springlevend. Turning Point USA zet zijn werk voort en is sinds zijn dood alleen maar zichtbaarder geworden op Amerikaanse scholen en universiteiten. Zijn dood lijkt de organisatie daarmee eerder te hebben versterkt dan verzwakt.

Tegelijkertijd zorgt zijn nalatenschap nog altijd voor verdeeldheid. Terwijl zijn aanhangers hem herdenken, demonstreren andere studenten tegen de herdenking op de universiteit waar hij werd doodgeschoten. De moord op Kirk heeft daarmee de politieke tegenstelling tussen links en rechts verder zichtbaar gemaakt.

De rouw van Erika Kirk

Na de dood van haar man kreeg ook Erika Kirk een prominente rol binnen de beweging. Ze nam een belangrijke positie binnen Turning Point USA over en werd daarmee niet alleen weduwe, maar ook een van de gezichten van de politieke organisatie.

Haar publieke rouwproces kreeg veel aandacht. Erika sprak uitgebreid over het verlies van haar man en over de gevolgen daarvan voor haar gezin. Zo schreef ze vlak voor de eerste verjaardag van zijn dood opnieuw over haar verdriet en het leven zonder Charlie.

Tegelijkertijd ontstond er kritiek op haar manier van omgaan met de dood van haar man. Op sociale media en binnen conservatieve kringen werden vragen gesteld over haar snelle overgang van rouwende weduwe naar prominent politiek gezicht. 

Ook haar besluit om de vermoedelijke dader publiekelijk te vergeven leidde tot veel discussie. Tegelijkertijd kreeg Erika te maken met complottheorieën over de dood van haar man. Zo werd onder meer beweerd dat mensen binnen Turning Point USA bij de moord betrokken waren. Voor die theorieën is geen bewijs. 

Van martelaar naar meme

Misschien wel het opvallendste aan het afgelopen jaar is hoe de herinnering aan Kirk op internet is veranderd. Direct na zijn dood werd hij door een deel van rechts neergezet als martelaar. Een jaar later wordt zijn naam online minstens zo vaak gebruikt voor memes en grappen.

Op sociale media wordt de eerste sterfdag inmiddels door sommigen aangeduid als Kirkiversary of Kirkmas. Memes over zijn dood verspreiden zich onder vooral jonge internetgebruikers, waarbij zelfs audio van het moment waarop hij werd neergeschoten onderdeel is geworden van online grappen.

Dat staat haaks op het beeld dat zijn politieke aanhangers van hem proberen neer te zetten. Waar Kirk voor hen symbool staat voor een conservatieve beweging die na zijn dood verder moet gaan, is hij voor anderen veranderd in een echte meme.

Een blijvend symbool

In een jaar tijd veranderde de manier waarop Charlie Kirk wordt herinnerd. Van een omstreden rechtse activist, naar een voor veel conservatieven een politieke martelaar, naar een groot onderwerp van memes en grappen online. Zijn dood is daarmee meer geworden dan alleen het overlijden van een politiek activist maar gaat ook de Amerikaanse politieke geschiedenis in. Als een symbool van de verdeeldheid die het land nog altijd in zijn greep houdt.

Hoe betrouwbaar is het voedingsadvies dat jonge fitnessers krijgen?

0

Fitness wordt steeds populairder onder jongeren. Tegelijkertijd krijgen zij via sociale media verschillende voedingsadviezen, waarvan niet altijd duidelijk is welke informatie betrouwbaar is of niet, vooral als het gaat om supplementgebruik. Uit onderzoek van het RIVM blijkt bovendien dat meer dan een kwart van de 15- tot 24-jarige sporters die supplementen gebruiken, niet precies weten welke ingrediënten daar verder in zitten. 

Animo voor fitness

De groeiende interesse ziet Jorna, personal trainer van PTI Breda (fitness en personal-training studio) ook in de praktijk. Hij merkt dat steeds meer jongeren bewust bezig zijn met sporten en voeding. Volgens Jorna speelt sociale media daar een rol in. Jongeren komen online veel fitness- en voedingscontent tegen en raken daardoor volgens hem geïnteresseerd in een gezonde leefstijl. 

Misvattingen 

Maar die grote hoeveelheid aan informatie heeft ook een keerzijde. Voedingscoach Janneke Blok ziet sociale media als een bron waar jongeren kritisch mee om moeten gaan. Volgens haar zijn er ook veel voedingsadviezen die afkomstig zijn van gesponsorde influencers. Daardoor is het niet altijd duidelijk wat jongeren kunnen vertrouwen volgens haar. Het Voedingscentrum haakt hierop in: “wie of wat moet je geloven?”. 

Het aantal sporters die gezondheidsklachten ervaart bij het gebruik van sportprestatie verhogende middelen is bovendien toegenomen. Volgens het RIVM ervoer in 2016 vijf procent van deze gebruikers gezondheidsklachten. In 2026 is dat vijftien procent. Hierbij ziet Jorna dat jongeren veel vragen hebben over supplementen. Volgens hem weten jonge fitnessers niet altijd welke supplementen ze daadwerkelijk nodig hebben. Daarbij wordt volgens hem soms vergeten dat de basisvoeding het belangrijkst is en komen supplementen als laatste stap. “Wat de juiste voeding is, is voor iedereen anders en ontzettend lastig zelf te bepalen”, zegt het Centrum voor voeding en dieet Tilburg SMC. Cas (21), een fanatieke sporter neemt nooit zomaar iets aan online. Eerst probeert hij het graag zelf uit. Hij zegt: “ik vind het belangrijk dat wanneer je sport, je het leuk hebt en vooral dat je er goed bij voelt”.

Volgens Blok kan zoveel toegang tot informatie ook leiden tot misvattingen over sportvoeding. Ze noemt als voorbeeld producten waarin extra proteïne wordt toegevoegd. Volgens haar kunnen zulke producten veel extra toevoegingen bevatten die niet gezond zijn voor je lijf, terwijl een product zoals cottage cheese ook eiwitten bevat, zonder extra toegevoegde middelen. Blok stelt dat jongeren hier alert op moeten zijn, want als er proteïne in het product is toegevoegd maakt dit het niet automatisch beter. 

Gevolgen 

Jorna, personal trainer, stelt dat misbruik met supplementen niet heel snel gevaarlijk kan zijn. Wel zegt hij dat verkeerd gebruik kan leiden tot een onverwacht of ongewenst resultaat. Daarbij kan het dus ook zonde zijn van het geld dat in supplementen gestopt wordt door de gebruiker.

Het gebrek aan kennis kan ook ergere gevolgen hebben. Omdat meer dan een kwart van jongere supplementgebruikers niet weten welke ingrediënten daarin zitten, zijn de gevolgen ook onbekend. Als voorbeeld: het combineren van middelen wat risico’s kan opleveren. Het RIVM meldt dat sporters die sportsupplementen gebruiken regelmatig ook koffie of energydrank drinken. Wanneer middelen worden gecombineerd, kan je bijvoorbeeld te veel cafeïne binnenkrijgen, wat bij overmatig gebruik, lichamelijke maar ook mentale klachten met zich mee kan brengen.  

Supplementen kunnen bijvoorbeeld besmet zijn met schadelijke stoffen stelt FIT.nl. Daardoor is het niet vanzelfsprekend dat een supplement veilig is, omdat het vrij verkrijgbaar is. 

Waakzaam 

Zen (21), een jonge fitnesser zegt dat als hij informatie krijgt via sociale media en zelf wil uitproberen, hij het altijd in vergelijking legt met zijn betrouwbare, parate kennis van zijn Studie op Albeda en cursus bij Fit20. Voor jonge fitnessers ligt daarmee een uitdaging: niet alleen meer informatie zoeken, maar ook bepalen welke informatie betrouwbaar is en toepasselijk is voor eigen lijf. Sociale media kunnen jongeren enthousiast maken over fitness en voeding, maar ook informatie verspreiden waarvan de betrouwbaarheid niet altijd duidelijk is. Het ANP vermeld in een bericht dat ‘Onderzoekers benadrukken dat supplementgebruik sterk afhankelijk is van individuele factoren zoals leefstijl, voedingspatroon en trainingsintensiteit. In meerdere publicaties wordt daarom gewezen op het belang van goede voorlichting en bewust gebruik’.

Leesvaardigheid jongeren daalt, hoe krijgen we ze weer aan het lezen?

0

Het gaat weer steeds slechter met de leesvaardigheid onder jongeren. Dat blijkt uit het nieuwste PISA-onderzoek. Ook in 2022 scoorde Nederland al lager op leesvaardigheid dan in voorgaande jaren. Zo scoorde ze sinds 2018 al onder het Europees gemiddelde. En deze nieuwe resultaten laten zien dat de Nederlandse jongeren moeite blijven houden met lezen. De overheid probeert ondertussen met verschillende maatregelen en campagnes jongeren weer meer aan het lezen te krijgen, maar tonen deze maatregelen in de praktijk wel effect?

Om de leesvaardigheid te verbeteren onder de jongeren heeft de overheid de afgelopen jaren al verschillende campagnes georganiseerd. Zo vindt elk jaar de kinderboekenweek plaats, waarin er extra aandacht wordt besteed aan boeken en lezen onder jonge kinderen. Ook worden op sommige scholen voorleeswedstrijden georganiseerd, waarin jongeren uit het hele land het tegen elkaar opnemen om te zien wie het beste kan voorlezen. Of de Literatour, een tour waarin schrijvers op bezoek gaan bij scholen om te vertellen over hun boeken. 

Naast deze campagnes zijn er ook andere maatregelen genomen vanuit de overheid. Sinds eind 2022 kunnen basis-en-middelbare scholen subsidie aanvragen om leerlingen beter te leren lezen. Maar hebben de maatregelen van de overheid effect in de klas?

Ook docenten Nederlands op middelbare scholen merken dat de leesvaardigheid van leerlingen achteruit gaat. ‘’Over het algemeen denk ik wel dat het niveau gedaald is en dat dit vooral te maken heeft met de woordenschat van de leerlingen’’ vertelt Alyssa Verhees, docent Nederlands op het Stedelijk College Eindhoven. Zelf heeft deze school al maatregelen genomen om het leesplezier te verbeteren. Zo hebben ze dit jaar de eisen van de leeslijst verminderd. Hiermee hopen ze dat leerlingen meer plezier krijgen in lezen, omdat ze nu makkelijkere boeken mogen kiezen. Ook hebben ze de leesverslagen afgeschaft. Leerlingen moeten nu een gesprek houden over hun gelezen boek, in plaats van een verslag te schrijven. ‘’We hebben gemerkt dat ze dit serieuzer nemen en dat ze daardoor het boek ook met meer plezier lezen.’’

Vera van Bakel, docent Nederlands op het Stedelijk College Eindhoven, merkt ook dat het plezier voor het lezen van haar leerlingen achteruit gaat. ‘’De leerlingen nu, in mijn mavo en havo klassen, kiezen het liefst een zo dun mogelijk boek en bijna niemand vindt lezen leuk.’’ Daarnaast merkt ze dat het niveau van leerlingen omlaag is gegaan. ‘’Ik merk dat de taalverzorging vaak heel matig is. Er worden geen punten gezet tussen de zinnen en leerlingen gebruiken fout gespelde woorden, zoals; ‘zij’ in plaats van ‘zei’’’ 

Ze ervaart wel dat de overheid extra middelen geeft om de leesvaardigheid te verbeteren, zoals gratis toegang tot de bibliotheek voor leerlingen. Ondanks dat Vera ziet dat dit helpt, denkt ze dat kleine initiatieven het beste werken. ‘’Denk aan boekenkasten op straat en het praten over boeken door leuke mensen’’ 

De maatregelen van de overheid lijken dus deels effect te hebben, maar volgens Vera en Alyssa moeten ook scholen en docenten zelf initiatieven nemen om leerling enthousiast te maken. ‘’We willen leerlingen motiveren om meer lol te beleven aan lezen door ze bijvoorbeeld een brief aan de hoofdpersoon te laten schrijven of een boeken ‘kijkdoos’ te maken.’’ 

Agressie naar scheidsrechters bij amateurvoetbal: ‘Verantwoordelijkheid van club en scheidsrechters.’

0

Scheidsrechters zijn het middelpunt van het bewaken van de orde tijdens voetbalwedstrijden. Toch krijgen scheidsrechters steeds vaker te maken met agressie, voornamelijk vanaf de zijlijn.

Spelers kunnen zich vaak wel gedragen, maar langs de zijlijn wordt er vaak te veel met de wedstrijd bemoeid. “Dat is wel vaak het publiek zeg maar, dat is erger geworden. Maar op het veld, maak ik eigenlijk niet zoveel gedoe mee.” Aldus KNVB Scheidsrechter Eddy Harthoorn.

Spelregelboekje

Volgens de KNVB zijn er vorig seizoen 1200 zware tuchtzaken gemeld in 830,000 gespeelde wedstrijden, dit gaat over algemeen geweld dus niet alleen naar scheidsrechters. Dit zijn de zaken waar mensen voor langere tijd geschorst worden. Deze data is bij hen niet opgesplitst in of er een scheidsrechter betrokken is of niet, maar wel hebben ze een maatregel aangesteld, dat elk team dat fysiek of verbaal geweld pleegt tegenover een scheidsrechter automatisch twee weken uit de competitie wordt gehaald. Ook hebben ze een spelregelboekje ingevoerd.

Toen ik Eddy vroeg wat hij van deze maatregel vond zei hij het volgende: “Het spelregelbewijs, natuurlijk helpt het als je de spelregels een beetje begrijpt en toename van kennis zorgt er natuurlijk voor dat je op papier minder protesteert, maar zo werkt de geest niet. De meest simpele dingen dan denk ik: ja, weet je wel waarom je protesteert?” Wel vond hij dat de KNVB scheidsrechters die te maken krijgen met agressie goed worden ondersteund en dat je snel reactie krijgt als je een melding maakt.

Gezamenlijke verandwoordelijkheid

De KNVB vertelde wel dat ze vinden dat de verantwoordelijkheid voor de vermindering van agressie vooral begint bij de club. Vanuit Zeist kunnen zij regels opstellen en eventueel tuchtrechtelijke zaken afhandelen en risico verenigingen begeleiden, maar het belangrijkste is dat het bij de verenigingen zelf gebeurd. “Dus dat het een gezamenlijk onderwerp is en dat het een breed draagvlak heeft om de situatie te verbeteren.” Aldus de woordvoerder.

De vermindering van agressie wordt dus vooral bevorderd door kennis van de spelregels en een stapje op de plaats doen. En langs de zijlijn wat minder commentaar. Iets wat gebeurt tijdens samenwerking van scheids, spelers en publiek.

Supporters over de stille hervatting van FC Utrecht en Go Ahead Eagles

0

Zaterdagavond werd de wedstrijd tussen FC Utrecht en Go Ahead Eagles gestaakt door vuurwerk. De wedstrijd werd dinsdagmiddag hervat in het Galgenwaard, maar supporters waren niet meer welkom. We spraken enkele supporters die toch op het stadion afkwamen.