Home Blog Pagina 2

21 diner: leuke herinnering of prestatietest? 

0

“Je hebt het idee dat er een bepaalde standaard is en ook alles perfect moet zijn, de jurk, de tafel, eten, foto’s, alles eigenlijk,” vertelt Lieve Cuijpers. Over een week geeft de studente verpleegkunde haar 21 diner. Bij dit diner komt veel organisatie kijken. Lieve merkt nu een week van tevoren hoeveel er eigenlijk geregeld moet worden. Maar wanneer verandert de behoefte naar een leuk diner in een prestatiedruk? 

Het concept van 21 diners komt oorspronkelijk uit de Verenigde Staten. Daar is de legale leeftijd van alcohol drinken 21 jaar. Om dat goed te vieren geven jonge Amerikanen daarom een diner. Het geven van zo’n diner is nu al een paar jaar trending in Nederland. Het brengt veel geregel met zich mee: een dresscode, een mooi gedekte tafel, goed eten en voorbereide speeches. 

Het perfecte plaatje

Tegenwoordig plaatsen veel jongeren hun perfecte plaatjes van het diner op sociale media. Marit Lenkens, studente sociologie, heeft haar 21 diner deze zomer gehouden. “Iedereen plaatst zijn diners online, dit wilde ik natuurlijk ook doen, maar dan wil ik ook dat mijn diner er goed uitziet.” Ze heeft ook een stylist ingehuurd voor de tafel: “Ik dacht als ik de styliste inhuur, is alles hetzelfde en dan ziet alles er dus het mooiste uit voor mijn gevoel.”

Lieve Cuijpers, die haar 21 diner volgende week geeft, merkt ook de druk van de sociale media. “Ik zie op sociale media altijd het perfecte plaatje waar ik aan wil voldoen. Ik wil niemand teleurstellen.” Ze merkt dat ze zich vergelijkt met andere diners: “Ik wil niet onderdoen aan dat van een ander.”

Niet iedereen ervaart dezelfde druk. Mijs Zom, studente kunstacademie, heeft haar diner al achter de rug. Zij zegt minder last te hebben van de druk om te presteren op het diner. “Ik heb me eigenlijk niet vergeleken met anderen, ik wist wat ik wilde en dat heb ik gedaan,” aldus Mijs. Wel had ze ook de behoefte om het vooral goed te doen voor anderen. 

Styling

Roos Verhaag heeft een eigen bedrijf in tafelstyling. Zij ziet de groeiende behoefte van een styliste inhuren voor een diner in haar aanvragen. “Ja, het is vooral een trend. Bruiloften zijn elk jaar hetzelfde, daar verandert eigenlijk helemaal niks in. Maar 21 diners zijn echt een trend en gaan dus ook weer een keer voorbij denk ik.” Roos merkt in haar werk vooral de invloed van de sociale omgeving en groepsdruk bij het organiseren van een 21 diner. “Als de ene vriendin het heeft, wilt de andere vriendin het ook hebben.”

Waarom vergelijken we? 

Hoe kan het dat het geven van een 21 diner zoveel druk en sociale vergelijking met zich meebrengt? Psycholoog Vittorio Busato denkt dat het vooral te maken heeft met groepsdruk. “Meer 21-jarigen gaan het vieren, dan ontstaat er een soort druk in de omgeving van mensen die ook bijna 21 zijn.” Volgens Busato is het heel menselijk om je te vergelijken met iemand anders. “Het verschilt wel per mens in de mate waarin je je daardoor laat leiden.” De druk hoeft niet meteen zorgelijk te worden, maar het kan wel omslaan in prestatiedruk. “Dat kan altijd. Het is wel gezond om jezelf goede grenzen te stellen. Je moet altijd kunnen relativeren. Het is maar een getal 21,” aldus Busato. 

Uiteindelijk vertellen de studenten allemaal dat de grootste prioriteit is om zelf een leuke avond te hebben en dat iedereen het naar zijn zin heeft. Misschien ligt het succes dan ook in de mensen die aan de tafel zitten. 

foto’s door Marieke Schuurkes

AI in de televisiesector: kunstmatige intelligentie krijgt een nieuwe hoofdrol

0

Op maandagavond 31 augustus ging de nieuwe serie Beyond Wukong (Hou Xiyouji) in première. De serie is geïnspireerd op het klassieke boek De reis naar het westen. Alleen is de serie niet de doorsnee serie die je zou verwachten. De serie is namelijk grotendeels gemaakt met kunstmatige intelligentie (AI). Daarmee is Beyond Wukong een opvallend voorbeeld van de opkomst van AI in de televisiesector.

Volgens media-expert Taco Jelgersma gebeurt er met AI wel degelijk iets nieuws. “Ik denk wel dat er iets nieuws gebeurt. Ik denk dat er iets gebeurt wat ongeëvenaard is. Alleen ik denk dat we de exacte uitwerking nog niet kennen.”

In China zijn ze wel bekend met AI-filmpjes. Het is een groot ding daar. Volgens de New York Times werden in de eerste maanden van 2026 al bijna 130.000 video’s geüpload. Waarvan 95 procent AI-gegenereerd was. Daardoor valt er over de kwaliteit nog wel wat te zeggen.

Maar de nieuwe serie tilde dat maandagavond even naar een ander niveau. Beyond Wukong (Hou Xiyouji) ging die avond in première. De serie is de eerste grootschalige televisieserie die vrijwel volledig met AI is geproduceerd. Het eerste seizoen telt dertig afleveringen van ongeveer veertig minuten en vormt daarmee een wereldwijde primeur. Het was direct het best bekeken programma van alle regionale zenders in China op dat moment. Daardoor reageerden beleggers ook enthousiast, de beurskoers van productiebedrijf Mango TV schoot omhoog.

Beyond Wukong is een vervolgverhaal op het klassieke boek De reis naar het westen uit de Ming-dynastie (1368-1644), dat al talloze keren is verfilmd en gemoderniseerd. Nu gebeurt dat voor het eerst met een grote rol voor AI. Toch benadrukte de maker dat menselijke inbreng onmisbaar bleef. Mensen bedachten het idee, de personages en de grote verhaallijnen, terwijl AI vooral de beelden maakte en het verhaal verder optimaliseert. Ook de stemmen zijn door echte acteurs ingesproken.

De Hongkongse krant South China Morning Post schreef dat het slechts drie maanden duurde om de serie te maken nadat die was besteld. De afleveringen verderop in het seizoen zijn bovendien nog niet helemaal afgewerkt. Die worden aangepast op basis van feedback van kijkers.

De serie leidt tot verdeeldheid op sociale media, meldt het staatsblad Global Times. Sommigen prijzen de strakke beelden, terwijl anderen vrezen dat menselijke artistieke inbreng steeds meer verdwijnt en banen verloren gaan door AI.

Minder mensen nodig

Die zorgen zijn niet alleen gericht op Beyond Wukong. Volgens de Financial Times werken er alleen al in de Chinese short-drama-industrie zo’n 690.000 mensen. In de bredere Chinese radio-, televisie- en online-audiovisuele sector werken ruim 1,05 miljoen mensen.

De opkomst van AI kan volgens Radboud Ribbert, advocaat gespecialiseerd in entertainmentrecht, intellectueel eigendomsrecht en mediarecht, ervoor zorgen dat er minder mensen nodig zijn om films en televisieprogramma’s te maken. “Dus dat je minder mensen toe kunt om programma’s of films te maken. Het is ook minder kostbaar, misschien makkelijker films maken.”

Toch verwacht Ribbert niet dat dit automatisch betekent dat er uiteindelijk minder werk voor mensen zal zijn. Volgens hem kan AI juist zorgen voor een verschuiving op de arbeidsmarkt. “Door AI zijn allerlei banen verloren. Ja, dat klopt, maar er komen weer andere banen bij. Dus je hebt een verplaatsing van de arbeidsmarkt naar een andere plek. Dat is mijn gevoel.”

Jelgersma ziet die ontwikkeling op een vergelijkbare manier. Het verdwijnen van werk door nieuwe technologie is volgens hem niks nieuws. “Tot nog toe is het altijd zo geweest, dat veranderingen leiden tot ander werk. Niet tot stoppen met werken.”

Hij vergelijkt de huidige ontwikkeling met eerdere technologische veranderingen. Zo verdwenen door de komst van de trein veel banen voor mensen die met paarden en koetsen werkten. Ook in de media veranderde werk door de komst van nieuwe technieken en nieuwe vormen van media. Toch betekende dat niet dat iedereen zonder werk kwam te zitten. Mensen gingen ander werk doen.

Een nieuwe verschuiving op de arbeidsmarkt

Toch blijft de vraag of AI deze keer anders is. Jelgersma zegt daar zelf ook geen duidelijk antwoord op te hebben. “De vraag is, of dit de eerste verandering is, die echt leidt tot dat mensen stoppen met werken. In plaats van dat ze ander werk gaan doen. Dat is namelijk, tot nog toe is het altijd zo geweest.”

Of AI uiteindelijk vooral banen laat verdwijnen, of juist nieuw werk creëert, is volgens hem daarom nog niet duidelijk. Eén ding lijkt wel vast te staan. Het werk in de creatieve sector gaat veranderen.

Ribbert ziet daarbij nog een ander belangrijk verschil tussen de verschillende soorten media. Volgens hem moet er een duidelijke grens zijn tussen het gebruik van AI in nieuws en in entertainment. “Je hebt een aantal programma’s waar je nooit AI gebruikt zou mogen worden. Ik denk dat dat duidelijk is. Moet je denken aan nieuwsprogramma’s of serieuze informatieve programma’s.”

Bij films en televisieseries ligt dat volgens Ribbert anders. Daar kan het gebruik van AI volgens hem wel, zolang duidelijk wordt gemaakt dat AI is gebruikt.

De toekomst van AI in de televisie-industrie is daarmee nog onzeker. Beyond Wukong laat wel zien dat de technologie zich snel ontwikkelt. Minder mensen nodig, lagere productiekosten en snellere producties zijn mogelijkheden. Tegelijkertijd blijft de vraag hoeveel ruimte er in de toekomst overblijft voor menselijke makers. Het antwoord daarop moet de komende jaren duidelijk worden.

De bromance van Rusland en Noord-Korea breidt uit

0

De samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea breidt uit. Maandag is een brug geopend tussen de twee landen. Jakov Novitsjenko-autobrug moet het verkeer en handel bevorderen. Het staat ook symbool voor de vriendschap en samenwerking tussen Rusland en Noord-Korea. “De brug zal worden gebruikt voor handel en toerisme”, zegt de Russische premier Mishutin. 

De brug is één kilometer lang en heeft twee rijstroken en gaat over de Tumen-rivier. Afgelopen maandag reden de eerste vrachtwagens over de Jakov Novitsjenko-autobrug  met grote vlaggen van de landen. De brug moet namelijk symbool staan voor de vriendschap en samenwerking tussen de landen. Dagelijks moeten ongeveer 300 vervoermiddelen en 3000 personen over de brug moeten.

Wat levert de brug op?

Volgens de Russische premier Mishutin zal de brug voor meer banen moeten zorgen in beide landen. Het vermoeden is dat de brug niet alleen handel, toerisme en banen zal bevorderen. De verwachtingen zijn namelijk dat er ook militairen worden vervoerd via de brug. De brug zal hierdoor ook invloed hebben op Oekraïne, want er vechten veel Noord-Koreanen voor Rusland tegen Oekraïne. De brug kan ervoor zorgen dat er nog meer Noord-Koreanen zullen meevechten met Rusland.

Dit is niet de eerste verbinding tussen de twee landen. Hiervoor waren Rusland en Noord-Korea al verbonden door de luchtverbindingen en de spoorbruggen. Alleen zal de brug het vervoer van mensen versoepelen. Hoe meer verbindingen er tussen de landen zullen komen, hoe beter hun band wordt. 

Waarom zoeken de landen elkaar op?

Dat de landen Rusland en Noord-Korea samenwerken is geen nieuws. Dit heeft volgens Geopolitiek expert Tycho van der Hoog twee redenen. De eerste reden is dat heel weinig landen nog willen samenwerken met zowel Rusland als Noord-Korea. Ze zijn wederzijds afhankelijk van elkaar door de geopolitieke ontwikkelingen in de wereld.

“Een tweede reden is dat er historische banden bestaan tussen Rusland en het Noord-Koreaanse regime”, zegt Tycho van der Hoog. Daarnaast wordt Noord-Korea al sinds 1948 geregeerd door dezelfde familie. Het Noord-Koreaanse regime hecht veel waarde aan historische samenwerking. Ook zegt Tycho van der Hoog: “Noord-Korea is altijd afhankelijk geweest van Rusland of de Sovjet-Unie. Deze brug past dus in een langere lijn, los van de recente ontwikkelingen, waardoor beide landen in een geïsoleerde positie zijn terechtgekomen”.

De brug zal ervoor zorgen dat Rusland en Noord-Korea meer zullen samenwerken en dat de bereikbaarheid beter is geworden. De brug moet volgens de twee landen toerisme en handel stimuleren. Tegelijkertijd roept het vragen op over de militaire samenwerking tussen de landen. Hierdoor kan het mogelijk gevolgen hebben op Oekraïne.

Vijfentwintig jaar na 9/11: veiliger of privacy schending?

Op 11 september 2001 veranderde het beeld van veiligheid voorgoed. De aanslagen in de Verenigde Staten lieten zien dat een terroristische aanval ook kon plaatsvinden op plekken waar mensen zich veilig voelen. In de jaren daarna veranderde niet alleen de manier waarop overheden veiligheid organiseren, maar ook de manier waarop mensen veiligheid ervaren. 

Op luchthavens werden controles strenger, cameratoezicht werd normaler en veiligheidsdiensten kregen meer mogelijkheden om informatie te verzamelen. Tegelijkertijd ontstond een steeds grotere discussie over de vraag hoeveel privacy en vrijheid we willen opgeven voor veiligheid.

Van vanzelfsprekend naar voortdurend aanwezig

Voor 9/11 was veiligheid voor veel mensen iets waar ze nauwelijks over nadachten. Je stapte in een vliegtuig of liep een openbaar gebouw binnen zonder voortdurend stil te staan bij mogelijke dreigingen. Na 9/11 werd veiligheid veel zichtbaarder. Controles, beveiligers, camera’s en toegangscontroles werden onderdeel van het dagelijks leven.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert zegt er het volgende over: “9/11 was echt een gamechanger. Opeens bleek dat de luchtvaart echt een ‘high value target’ is, waar je heel veel mee kan bereiken. Dit heeft echt wereldwijd consequenties gehad.”

Op de luchthavens en in vliegtuigen zelf zie je duidelijk de impact die 9/11 heeft gehad op de veiligheid in de luchtvaart. “De meest zichtbare veranderingen zijn natuurlijk gewoon de meer geavanceerde scanners op luchthavens, een soort MRI-scanner,” aldus Melkert. “En natuurlijk de gepantserde cockpitdeur. Je komt de cockpit niet meer binnen.”

Toch betekent meer beveiliging niet automatisch dat mensen zich veiliger voelen. Zichtbare beveiliging kan geruststellen, maar kan mensen er ook juist aan herinneren dat er blijkbaar gevaar dreigt. Hierdoor ontstaat een paradox: meer beveiliging kan tegelijkertijd een veiliger én een onveiliger gevoel geven. Melkert ziet daarbij geen tegenstelling tussen daadwerkelijk veilig zijn en je veilig voelen: “Ik denk dat het allebei is. Het moet veilig zijn, maar het moet ook veilig voelen.”

Van fysieke beveiliging naar digitale controle

Sinds 9/11 is veiligheid bovendien steeds meer een digitale kwestie geworden. Informatie over personen, communicatie en online activiteiten speelt een belangrijke rol bij het opsporen en voorkomen van dreigingen. Ook Nederlandse inlichtingendiensten kregen ruimere mogelijkheden om informatie te verzamelen. Daar staan voorwaarden en toezicht tegenover. “Dat is natuurlijk een hele lastige grens. Je wilt natuurlijk wel zeker weten dat niemand met slechte bedoelingen naast je komt zitten. Het zal mij dan verder een worst wezen of zijn of haar privacy geschonden wordt, als ik maar veilig zit. Als je nou de persoon zelf bent, dan zeg je waarschijnlijk: ho, ho, ho, hij hoeft niet alles van mij te weten,” aldus Melkert.

Veiligheid versus privacy

Daarmee komen veiligheid en privacy soms tegenover elkaar te staan. Om dreigingen vroegtijdig te ontdekken, hebben veiligheidsdiensten informatie nodig. Maar hoe meer informatie wordt verzameld, hoe groter ook de mogelijke inbreuk op de privacy van burgers. De vraag is daarom: hoeveel privacy zijn we bereid op te geven voor een kleinere kans op een aanslag?

Het probleem is dat veiligheid moeilijk meetbaar is. Een aanslag die dankzij veiligheidsmaatregelen niet plaatsvindt, zien we immers niet. Daardoor is het lastig om te bepalen hoeveel controle en surveillance gerechtvaardigd zijn.

Hoe nu verder?

Meer dan twintig jaar na 9/11 zijn veel veiligheidsmaatregelen die ooit uitzonderlijk waren inmiddels normaal geworden. We denken nauwelijks nog na wanneer we door een scanner lopen, onze tas laten controleren of onze gegevens achterlaten.

Misschien is dat wel de grootste verandering: niet alleen onze veiligheid is veranderd, maar ook wat we normaal zijn gaan vinden in naam van veiligheid.

De discussie blijft daarom actueel. Hoeveel controle accepteren we? Wanneer voelt beveiliging geruststellend en wanneer voelt het als controle? En hoeveel privacy willen we behouden als daar mogelijk meer veiligheid tegenover staat?

Elektrische deelfiets in Tilburg: Hoe sterk werken de parkeerregels?

0

De opkomst van de elektrische deelfiets in Tilburg viert bijna zijn eerste verjaardag. Inmiddels hebben ze een flinke plek gekregen in het straatbeeld van de stad. Tegelijkertijd valt op straat op dat deelfietsen soms niet op de juiste manier geparkeerd staan. Hoe kijken de aanbieders en de gemeente naar dit beeld?

Begin november 2025 werden de deelfietsen van aanbieder Lime geplaatst in de stad. In totaal waren dat er eerst 300. Enkele maanden later bracht andere aanbieder Check er nog eens 300 bij. Daarmee verdubbelde het aantal deelfietsen in Tilburg in korte tijd naar 600. Sindsdien is op veel plekken wel zo’n groen-witte of paars-witte fiets te vinden. Lime ziet deze soort fiets als een belangrijke factor: “We zien deelmobiliteit niet als iets dat los staat van bus of trein, maar als de verbindende schakel die het laatste stukje van een reis oplost, bijvoorbeeld tussen Tilburg University of het station en de voordeur.”

Plattegrond van Tilburg in Lime App (met locaties beschikbare fietsen)

Aanleiding voor dit verhaal waren eigen observaties in Tilburg, waarbij verschillende deelfietsen niet op de daarvoor bestemde plekken stonden. In het midden van een grasveldje, aan de rand van de autoweg, midden op voetpaden of liggend op een willekeurige plek: het kwam allemaal wel een keer voorbij. Dat roept de vragen op of er een probleem is en hoe er word gehandhaafd.

Lime heeft bepaalde regels voor het parkeren. Zo mag je de fiets niet plaatsen op de weg, fietspaden of plekken waar voetgangers, kinderwagens en rolstoelen niet genoeg ruimte zouden hebben. Ook in de richting van muren van huizen is het niet toegestaan: “muren van huizen dienen als oriëntatie voor mensen met een visuele beperking”, vermeld hun website. Ter controle moeten gebruikers een foto sturen van de geparkeerde deelfiets. “Een AI-ondersteund systeem controleert de foto’s om te checken of de fiets geen stoep of geleide lijnen voor slechtzienden blokkeert. Staat een fiets toch verkeerd, dan is het Lime die de verantwoordelijkheid neemt om deze snel te verplaatsen.” Uit hun data blijkt dat Tilburgse gebruikers “zeer respectvol omgaan met de fietsen.” Exacte cijfers over verkeerd gestalde fietsen en klachten blijven echter uit. Aanbieder Check gaf op geen van de vragen reactie.

Volgens gemeente Tilburg valt het probleem wel mee. “We zien dat er recent veel minder overlast wordt gemeld. Uiteraard staat niet elke deeltweewielers altijd goed gestald, maar vanuit de AFAC (Algemene Fiets Afhandel Centrale) krijgen we mee dat de situatie onder controle is,” laten ze weten. “We zien dat deelvoertuigen die te lang op dezelfde plek staan het merendeel van de overlast veroorzaken.” Om overlast te voorkomen houden ze ieder kwartaal een evaluatiegesprek met de aanbieders: “We besteden in de gesprekken nadrukkelijk aandacht voor klachten.” De gemeente meld tevreden te zijn met de huidige inzet van het AFAC. Ze werken nauw samen en zorgen er zo voor dat er zo min mogelijk overlast van verkeerd gestalde (deel)fietsen in de stad ontstaan.

In andere groten steden zoals Amsterdam, Utrecht en Eindhoven zijn soortgelijke deelfietsen ook te vinden. In Amsterdam is het een groot dilemma, vertelt de Fietsersbond. De deelfiets word vaak niet goed neergezet en er wordt geworsteld met de ruimte. In Eindhoven en Utrecht lijkt het beter te gaan: “In Utrecht worden mensen wel gestimuleerd om ze op de goede plek te zetten.” Eindhoven is in tegenstelling tot Amsterdam een “stuk ruimer opgezet.”

Lime zelf is in ieder geval al tevreden over de eerste periode in kruikenstad. Tilburg is al aan het denken over de toekomst van de deelfiets. In 2027 start de gemeente met een regionale aanbesteding om tot een goed en betrouwbaar aanbod te komen voor deeltweewielers.

Zesde editie Democratie in Woord en Beeld

Tijdens de zesde editie van Democratie in Woord en Beeld zijn dinsdag in de Eerste Kamer prijzen uitgereikt voor de beste parlementaire journalistiek. De verkiezingsspecial van de podcast ‘Zo simpel is het niet’, fotograaf Robin Utrecht en schrijver Dik Verkuil gingen met de hoofdprijzen naar huis.

PrinsjesPodcastprijs

Dit jaar stonden de podcasts ‘Groundhog Day’ over Moerdijk, het dorp dat dreigt te verdwijnen, de verkiezingsspecial van ‘Zo Simpel is het niet’ en ‘de Jesse Fredrikshow’ over gasbevingen in Groningen op de shortlist. Uiteindelijk heeft de jury gekozen voor de verkiezingsspecial van ‘Zo simpel is het niet’. “De jury vindt het grote klasse om zo’n groot en belangrijk thema boeiend en toegankelijk neer te zetten en op verschillende manieren tegen licht te houden.” Zegt Juryvoorzitter Kees van der Staaij (SGP).

De podcast gemaakt door Marike Stellinga, Maarten Schinkel en Jeanne Geerken draait om analyseren van de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s om te kijken of de beloftes die gemaakt worden ook wel haalbaar zijn. De jury bestempelde de podcast als een must om te beluisteren voordat je naar het stemhokje gaat.

PrinsjesFotoprijs

Voor de fotoprijs is er gekozen uit drie foto’s die een beeld schetste over dit parlementaire jaar. Er stond een foto van Rob Jetten (D66) die breed glimlachte naar de camera, met Dilan Yeşilgöz (VVD) wazig op de voorgrond terwijl Henri Bontenbal (CDA) wazig op de achtergrond staat, gemaakt door Koen van Weel.

Een foto van Sybrand Buma, die schrikt van een fotograaf, gemaakt door Robin Utrecht. En een foto van Mona Keijzer die alleen op een stoel zit in de tweede kamer terwijl ze kijkt naar oud partijgenoten Femke Wiersma, Henk Vermeer en Caroline van der Plas (BBB). Bekijk de foto’s zelf hier.

”Wij hebben gekozen voor de foto die In de foto zelf de meest verschillende verhalen combineert” met deze uitspraak van juryvoorzitter Theo Bovens (CDA) won Robin Utrecht de prijs met zijn foto van Sybrand Buma,

PrinsjesBoekenprijs

Voor de boekenprijs stonden drie heel verschillende boeken op de shortlist. ‘De Belangrijkste machine ter wereld’ van Diederik Baazil en Cagan Koc over de internationale macht van ASML. ‘Een links verhaal’ van Coen van de Ven die vier jaar lang de hoofdrolspelers van de fusie van GroenLinks en de PvdA heft gevolgd.

Ook stond ‘De ongenaakbare Bolkestein’ op de shortlist. Een boek geschreven door Dik Verkuil over de voormalige VVD-politicus Frits Bolkestein die in de jaren 90 zich spraakmakend uitte over de multiculturele samenleving.

Dit bleek dan ook de winnaar te zijn. Juryvoorzitter Boris van der Ham zei “Een boek dat door het jarenlange onderzoek de meeste nieuwe inzichten geeft en door zijn grondigheid een blijvend monument is voor één van de meest bepalende politici van de afgelopen decennia.”

Prijs voor elk genre

Elk jaar voor Prinsjesdag, vindt de prijsuitreiking van drie prijzen plaats in de Eerste Kamer, de PrinsjesBoekenprijs, PrinsjesFotoprijs en PrinsjesPodcastprijs. Hiermee wil de stichting Democratie in Woord en Beeld de beste politieke journalistiek in de schijnwerpers zetten. De boekenprijs en de fotoprijs worden sinds 2013 overhandigd, in 2021 werd de podcastprijs hieraan toegevoegd en worden ze gezamenlijk overhandigd door Mei Li Vos (PRO) tijdens de prijsuitreiking in de Eerste Kamer. Elke winnaar gaat naar huis met een oorkonde en een cheque ter waarde van €2.500.

Highway to the danger zone: militaire oefening Falcon Leap

0

Het ministerie van Defensie meldt dat van 7 september tot en met 18 september Falcon Leap plaatsvindt. Een grote militaire oefening waarbij de Koninklijke Landmacht en Luchtmacht samen met tien andere Europese NAVO-landen op lage hoogte verschillende elementen beoefenen.

Airborne
Vliegbasis Eindhoven vormt het vertrekpunt voor Falcon Leap, de internationale airborne-oefening waaraan militairen uit 11 NAVO-landen deelnemen. Tijdens de oefening trainen militairen uit onder andere het VK, Duitsland, Frankrijk en Polen het droppen van parachutisten en materieel. De parachutisten springen uit de verschillende transportvliegtuigen vanuit een lage hoogte van 1000 ft (300m), dat is te vergelijken met drie voetbalvelden boven op elkaar. Bij andere oefeningen kan het zo zijn dat de vliegtuigen op een hoogte van slechts 300 ft (100m) gaan vliegen. Dit heeft te maken met het feit dat hoe lager vliegtuigen kunnen vliegen, hoe minder detecteerbaar ze zijn op de radar van de vijand.

Oefen dorp
In het noorden van Nederland gaan de oefeningen nog een stap verder. De 11 Luchtmobiele Brigade vertelt dat Marnewaard een plek wordt waar militairen uit onder andere Frankrijk en Polen met hun wapens uit de transport vliegtuigen worden gedropt en een oefendorp bevrijden van de ‘vijand’. Aan deze oefening doen in totaal 600 man mee.

Crosstraining
Een cruciaal onderdeel van Falcon Leap is crosstraining. Het houdt in dat de militairen met elkaars materiaal gaan oefenen. Ze komen dus in aanraking met verschillende (transport) vliegtuigen, verschillende wapens en verschillende procedures. Mochten ze in de toekomst daadwerkelijk worden ingezet, dan zijn ze al bekend met het materieel en de werkwijze van hun internationale partners. Volgens de 11 Luchtmobiele Brigade is crosstraining van extra belang voor een klein land zoals Nederland, want op materieel gebied heeft ons land minder aanwezigheid in de NAVO dan de grotere landen.

Brullende motoren
Voor omwonenden vertalen de oefeningen zich vooral in het geluid van brullende motoren die door de wolken heen zoemen. Een beeld dat voor de één spectaculairder zal zijn dan voor de ander.

“Wij zijn zeven dagen in de week open, dus wie er binnenkomt heeft gewoon een gratis concert van Triggerfinger”

0

Naar aanleiding van de release van het nieuwe album ‘Tarmac’, van de band Triggerfinger, die deze maand uitkomt, zal de Belgische band een mini-optreden geven in de muziekzaak Sounds, in Tilburg.

The Sounds of music

Op 26 september speelt de befaamde Vlaamse band Triggerfinger, een kort optreden in de muziekzaak Sounds, dat in het centrum van Tilburg ligt. Maar waarom komt de band nou in een winkel spelen? De eigenaar van de muziekzaak, Maarten Koehorst vertelt dat de band zelf de winkel heeft benaderd met de vraag of zij daar konden spelen. “Ze doen het als promotie voor hun nieuwe album wat uitkomt. Het is gewoon pure publiciteit. Ze komen bij mij en nog in Bergen op Zoom die dag.”

Bezoekers kunnen dit optreden gratis bijwonen. Hier kunnen zij ook de cd’s en vinylplaten van hun nieuwe album laten signeren door de band.

Over de band

Triggerfinger is een band afkomstig uit Lier (België). De band werd in 1998 opgericht en scoorde een grote hit toen zij in 2012 een cover speelden van het liedje “I Follow Rivers”.

In 2019 kondigde de band een pauze aan.

Jarenlang speelde Paul van Bruystegem als bassist van Triggerfinger naast Ruben Block en Mario Goossens. Maar na zijn overlijden in 2025 heeft Geoffrey Burton zijn plaats overgenomen.

Na hun terugkeer in 2025 en de release van hun single ‘Stars’, komt de Vlaamse rockband na jaren weer met hun nieuwe album, Tarmac. Die komt op 18 September uit.

Zee temperatuur stijgt: vette haring en dure zeetong

0

Volgens KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) is de Noordzee de afgelopen 40 jaar ongeveer 1,7 graad gestegen. Het warme zeewater heeft invloed op de biodiversiteit, zo heeft het lokale visbedrijf; Nico Smit afgelopen zomer de vetste haring verkocht. De prijs van de zeetong daarentegen gaat volgens hem nergens over.  

Wat een vette vis

In de uitzending van Vroege Vogels is te zien hoe plankton de basis is van de voedselketen onderwater. En dat is belangrijk voor de biodiversiteit. Doordat het zeewater steeds warmer wordt trekken diverse dieren naar het noordelijk halfrond. Maar ook in de Noordzee trekken vissen weg, aangezien het water steeds warmer wordt. Zo is de zeetong richting het Noorden getrokken. De haring vindt de warmte wel lekker. Visboer Pieter Smit van viswinkel Nico Smit in Tilburg vertelt in een interview dat de haring heel vet is. ”Als de haring vet is wil dat zeggen dat de temperatuur van het water hoog is. Dit komt omdat we een goede voorjaar en zomer hebben gehad.” Er was dus genoeg plankton in de zee voor de haring.

Visgeurige toekomst

Onder andere in NOS en Nu.nl wordt gemeld dat klimaatverandering in de zee grote gevolgen heeft voor de visserij. Maar nergens staat duidelijk vermeld wat de directe gevolgen zijn. Pieter Smit verteld dat hij nog niet veel merkt van klimaatverandering. ”Ik vind het moeilijk om te zeggen, of het over de algemene opwarming gaat. Want als wij een slecht voorjaar hadden met veel bewolking en regen, hadden wij waarschijnlijk niet zo’n vette haring gehad.” De afgelopen tijd heeft Pieter Smit nog geen aanpassingen moeten doen voor de menukaart van zijn restaurant, Smit vis aan de haven. Wel merkt hij een prijsstijging en dat is voor hem wel een doorslaggevende factor waardoor aanpassingen nodig zijn.  

”Vis wordt een luxeproduct. Dat vind ik heel lastig en jammer. ”Vaak denkt de gast dat het vel over zijn oren wordt getrokken, terwijl wij niet de marge halen die wij moeten halen.” Bijvoorbeeld de zeetong. ”Dat gaat nergens over, om de marges te halen in een restaurant voor een grote tong moet je echt wel 60 euro vragen. Dat is natuurlijk veel te veel!” Pieter heeft in dit geval al rekening gehouden met de prijs voor de consumenten, omdat hij er eigenlijk meer voor had moeten vragen. 

Worden we gecatfished?

”In mijn beleving zit dat hem in quotum.” Vraag en aanbod speelt hier een rol. Er mag namelijk maar een bepaalde hoeveelheid vis gevangen worden en dat staat soms niet representatief met de vraag. Waardoor de prijs dus stijgt. Voor nu heeft hij nog niet meegemaakt dat sommige vis niet beschikbaar is.  

Of de huidige status van de vismarkt nog meer belemmerd gaat worden door klimaatverandering is nog maar de vraag. Pieter Smit weet niet wie er op dit vlak de waarheid spreekt. ‘Wie spreekt de waarheid, de bioloog of de visser. Dat kan ik niet beoordelen.’ 

De gemeente Tilburg wil betaald parkeren bij Wagnerplein en Westermarkt

0

De gemeente Tilburg wil betaald parkeren invoeren bij Wagnerplein en de Westermarkt. Bezoekers moeten dan mogelijk betalen om hun auto te parkeren. Winkeliers vragen zich af wat dit gaat betekenen voor hun klanten en omzet. “Dan gaat 10% van onze klanten uitwijken naar de Heyhoef” vertelt Johan Kools voorzitter van de winkeliersvereniging op het Wagnerplein.

De gemeente wil buiten de twee ringbanen om de winkelcentra betaald parkeren maken. Zo willen ze ervoor zorgen dat er minder parkeeroverlast wordt veroorzaakt. Betaald parkeren zou zodra de parkeergarage bij de Westermarkt af zou zijn toegepast worden. Doordat de bouw van de parkeergarage is uitgesteld, zijn de plannen voor het betaald parkeren ook uitgesteld. De plannen zijn er nog wel, maar komen in 2029 opnieuw ter sprake. 

Johan Kools, eigenaar van ‘t Boeketje en voorzitter van de winkeliersvereniging was het niet eens met deze plannen. Hij vertelde in een interview dat het Wagnerplein meer dan voldoende ruimte heeft en dat er dus geen parkeeroverlast is. Wel vermeldt hij dat het alleen op de vrijdagen extreem druk kan zijn wegens de markt. Over de drukke vrijdagen zegt hij: “Als mensen een rondje maken, dan vinden ze echt wel een plaatsje.”

Ook vertelt hij dat als het doorgaat, het tot 11 uur ’s morgens gratis zou zijn en het eerste halfuur ook gratis zou blijven. “Bedragen die gepland zijn, zijn niet al te hoog.” Het zal ongeveer 50 eurocent per uur kosten.”

Waar hij wel twijfels over heeft, zijn de oudere mensen die het winkelcentrum bezoeken, die niet overweg kunnen met de betaalapps. Dat kan het parkeren namelijk lastig maken voor de mensen die hier minder handig mee zijn. 

De winkeliers van beide winkelcentra zijn tegen het plan. Niet per se tegen het betaald parkeren zelf, maar meer tegen de mogelijke gevolgen ervan. Volgens Johan zou dan ieder winkelcentrum betaald parkeren moeten invoeren en niet alleen het Wagnerplein en de Westermarkt. 

Er zijn veel vergaderingen geweest met de gemeente en de winkeliersvereniging over dit onderwerp en er gaan in de toekomst meer volgen.