De Amerikaanse Jane Doe* is twee jaar na dato naar de rechter gestapt voor een vermeende verkrachting door zeven schoolgenoten van de Cornell University in New York. In oktober 2024 zou Jane door de schoolgenoten zijn gedrogeerd en voor 7 uur zijn verkracht in een studentenhuis. De jongens, die aangeduid worden als ‘Cornell 7’, zijn wegens gebrek aan bewijs niet strafrechtelijk veroordeeld voor de vermeende verkrachting.

Heb jij seksueel geweld meegemaakt en wil je daarover praten? Centrum Seksueel Geweld biedt professionele hulp en is 24/7 bereikbaar via het telefoonnummer 0800 – 0188. Je kunt ook terecht bij Slachtofferhulp Nederland via 0900-0101.

*Jane Doe is een gefingeerde naam, haar identiteit wordt vanwege privacyredenen beschermd.

De zaak heeft, sinds de nieuwe ontwikkelingen, veel online aandacht gekregen. Vooral gezien het feit dat, volgens de advocaat van Doe, twee van de vermeende zeven daders, na melding bij de universiteit, werden geschorst. De vijf anderen kwamen weg met het schrijven van een essay en het volgen van workshops. Dit vinden talloze mensen online een te lage straf. De universiteit ontkent dat zij ‘slechts essays moesten schrijven.’ Veel mensen vinden dat Doe veel onrecht is aangedaan en nemen het voor haar op. Zo wordt bijvoorbeeld een poging gedaan haar identiteit te beschermen tegenover het grote publiek. Online zijn ook de namen en gezichten van de vermeende daders naar buiten gebracht.

New York vs. Nederland

Volgens strafrechtadvocaat Ivonne Leenhouwers zullen verkrachtingszaken altijd complexe zaken blijven. “Het lastige met het strafrecht is dat je wettelijk overtuigend bewijs moet hebben. Één enkele verklaring op zichzelf is niet genoeg.” In New York ligt dit zelfs nog een stukje complexer ten opzichte van de wetgeving in Nederland. Zo hoef je in Nederland alleen te bewijzen dat je seksueel contact hebt gehad, door een chatbericht of bepaalde lichamelijke gevolgen. Echter moet je in New York ook bewijzen dat je niet bekwaam was om toestemming te geven of dat het misbruik met dwang heeft plaatsgevonden. Leenhouwers stelt dat het erg lastig kan zijn om zulk bewijs aan te leveren. “Het gebeurt vaak wanneer er niemand anders bij is.”

Dit is ook wat de zaak van Doe lastig maakt. Er zijn verschillende bewijsstukken die de verkrachting aan kunnen tonen, maar het is nog de vraag of deze zullen leiden tot een vervolging. Zo zijn er screenshots van Snapchat gesprekken gelekt uit de groepsapp van de studentenvereniging Chi Phi. Waar de zeven vermeende daders ook in voorkomen. Hier worden verschillende teksten als ‘free pussy’ en ‘like, you can walk and whip it out.’ gedeeld, verwijzend naar Doe.

De kant van het slachtoffer

Wat nu als je hier geen gerechtigheid voor krijgt en je door moet met je leven? Sara Alaoui is Directeur van de Safe Space club en werkt dagelijks met slachtoffers. Ze geeft via schriftelijke reactie aan: “Dat kan ontzettend pijnlijk zijn. Iedereen reageert anders, wat we vaak zien is dat het gevoel van onrecht bijna een tweede laag bovenop het oorspronkelijke trauma kan worden.” 

Volgens Alaoui is een straf echter niet het enige wat de pijn voor een slachtoffer kan verzachten. “Het leed dat iemand is aangedaan, laat zich eigenlijk nauwelijks vertalen naar een aantal maanden of jaren gevangenisstraf. Het is daarom belangrijk om niet alleen te kijken naar uitkomst van een strafzaak, maar ook naar hoe iemand gedurende en na dat proces wordt geleid.” Dit blijkt ook uit het feit dat Jane Doe de Cornell University aanklaagde omdat ze vindt dat de school haar niet genoeg heeft begeleid en gesteund in het proces. “Een veroordeling kan ontzettend belangrijk zijn, maar erkenning moet ook van binnenuit kunnen ontstaan; weten dat wat jou is aangedaan niet oké was.”

Tekortkomingen in het systeem

Volgens Alaoui is het erg belangrijk dat de bewijslast in de rechtsstaat altijd hoog op de prioriteitenlijst blijft staan. Echter vindt zij ook dat het systeem op een aantal punten tekort komt. “We verwachten nog te vaak dat slachtoffers zich aanpassen aan het systeem, in plaats van dat het systeem voldoende rekening houdt met wat seksueel geweld en trauma met iemand kunnen doen. Hoe iemand tijdens of na seksueel geweld reageert, past lang niet altijd bij het beeld dat we hebben van hoe een ‘slachtoffer’ zich zou moeten gedragen. Iemand kan bevriezen, meewerken, fragmentarisch herinneren.” Ook wordt het proces van het naar de rechter stappen voor een verkrachtingszaak voor veel slachtoffers als erg belastend ervaren. “We moeten garanderen dat iemand die seksueel geweld heeft meegemaakt niet vervolgens ook nog hoeft te vechten om serieus genomen, goed geïnformeerd en goed geholpen te worden.” 

Het is nog niet bekend wanneer de uitspraak volgt in de zaak van Jane Doe.