In collegezalen, onderweg of thuis op de bank, studenten zitten tegenwoordig urenlang achter een scherm gebogen. Dit leidt steeds vaker tot pijnlijke nekken en vermoeide ruggen. De manier van zitten, scrollen en studeren speelt hierbij een grote rol. Met name de voorovergebogen houding blijkt de oorzaak van veel klachten. “Veel jongeren zitten ingezakt, en dat geeft hun nekspieren het extra zwaar te verduren.”

Voor veel jongeren is de voorovergebogen houding inmiddels de standaard. Ze brengen een groot deel van de dag door met hun hoofd richting een scherm. Uit een onderzoek van Mediawijsheid.nl uit 2025 blijkt dat Nederlanders gemiddeld bijna 9 uur per dag achter een scherm zitten. Dit langdurige zitten en kijken naar een telefoon of laptop zorgt ongemerkt voor een flinke belasting van de nek- en rugspieren. Oefen- en houdingtherapeuten zien daardoor steeds vaker jongeren met klachten binnenkomen. “Zeker bij jongeren zie ik veel rug- en nekklachten, vaak in combinatie met spierspanningshoofdpijn.” Vertelt oefentherapeut Janet Eversdijk. Volgens haar komt dat niet alleen door de hoeveelheid schermtijd, maar vooral door hoe jongeren hun scherm gebruiken. 

Houding en werkplek veroorzaken klachten

De grootste boosdoener is volgens Eversdijk de ingezakte houding die veel studenten aannemen. “Op het moment dat je ingezakt zit, belast je je rug- en nekspieren veel meer. Je hoofd komt naar voren te hangen en dat hoofd weegt zwaar. Dan krijgen die nekspieren het extra zwaar te verduren.” Studenten werken vaak op plekken die niet zijn ingericht om lang te zitten, een krukje op de campus, een laag tafeltje in de bibliotheek of op bed in je kamer. “De rol van telefoon- en laptopgebruik is groot”, zegt Eversdijk. “Het is bijna niet te doen om in zo’n setting langdurig een actieve, goede houding vol te houden.” 

Niet alleen jongeren zitten veel, Nederland is Europees kampioen zitten. Van de bevolking van 15 jaar en ouder zit 26 procent meer dan 8,5 uur per dag, meldt TNO in 2024. Dit is meer dan in welk Europees land dan ook. Dit langdurige zitten zorgt voor statische belasting van het lichaam, waardoor spieren sneller vermoeid raken en houdingen verslappen. 

Kleine aanpassingen die veel klachten kunnen voorkomen

Gelukkig zijn veel klachten te verminderen met lichte aanpassingen. “Eversdijk benadrukt dat sterke buik- en rugspieren helpen om langer rechtop te blijven zitten.” Als die sterk genoeg zijn, kun je een actieve houding beter volhouden.” Daarnaast helpt een betere werkplek. Een losse laptopstandaard, een extern toetsenbord of een kussen in je rug kan al verschil maken. “Investeer thuis in een los beeldscherm en een los toetsenbord, dat scheelt al heel veel.” 

Ook afwisseling is belangrijk. “Doe eigenlijk niks langer dan een half uur in dezelfde geforceerde houding. Dan moet je even wat anders doen, één of twee minuten. Dit noemen we micropauzes.” Tot slot geeft Janet Eversdijk nog een effectieve tip voor je telefoongebruik. “Ga eens op je buik liggen als je op bed op je telefoon kijkt. Je strekt je rug, traint je rugspieren en stopt sneller met doelloos scrollen omdat je het minder lang volhoudt.”

Hoewel rug- en nekklachten onder jongeren steeds vaker voorkomen, blijkt dat eenvoudige veranderingen in houding en werkgewoonten al veel kunnen schelen. Door bewuster met hun schermgebruik om te gaan, kunnen studenten hun lichaam beter beschermen tegen overbelasting.

Kleine aanpassingen die veel klachten kunnen voorkomen

Gelukkig zijn veel klachten te verminderen met lichte aanpassingen. “Eversdijk benadrukt dat sterke buik- en rugspieren helpen om langer rechtop te blijven zitten.” Als die sterk genoeg zijn, kun je een actieve houding beter volhouden.” Daarnaast helpt een betere werkplek. Een losse laptopstandaard, een extern toetsenbord of een kussen in je rug kan al verschil maken. “Investeer thuis in een los beeldscherm en een los toetsenbord, dat scheelt al heel veel.” 

Ook afwisseling is belangrijk. “Doe eigenlijk niks langer dan een half uur in dezelfde geforceerde houding. Dan moet je even wat anders doen, één of twee minuten. Dit noemen we micropauzes.” Tot slot geeft Janet Eversdijk nog een effectieve tip voor je telefoongebruik. “Ga eens op je buik liggen als je op bed op je telefoon kijkt. Je strekt je rug, traint je rugspieren en stopt sneller met doelloos scrollen omdat je het minder lang volhoudt.”

Hoewel rug- en nekklachten onder jongeren steeds vaker voorkomen, blijkt dat eenvoudige veranderingen in houding en werkgewoonten al veel kunnen schelen. Door bewuster met hun schermgebruik om te gaan, kunnen studenten hun lichaam beter beschermen tegen overbelasting.