De schrijversstakingen in Amerika zijn afgelopen, scenarioschrijvers van series en films zijn namelijk tot een akkoord gekomen met de streamingsdiensten. Robert Thijm, scenarioschrijver voor diverse Nederlandse series en films vertelt dat er ook in Nederland geen wetgeving is rondom inkomsten van scenarioschrijvers voor streamingsdiensten. “Bij een lineaire tv-uitzending moet de eindexploitant, zoals KPN, een deel van zijn omzet afdragen aan de makers voor de programma’s. Dat geldt nog niet voor streamingsdiensten” vertelt hij. 

Thijm pleit ook voor meer inzage in het gebruik van zijn werk en dat van andere schrijvers in Streamingprogramma’s. “Zo kunnen wij daar beter op inspelen” zegt hij. Onder andere hierom hebben Amerikaanse schrijvers ook gestaakt. Daardoor krijgen zij nu wel inzage in hun werk. “Dat zou voor ons ook in de wet moeten komen” zegt Thijm. In Amerika kan je alleen scenario’s schrijven als je lid bent van The Writers Guild. “Dat is een soort maatstaf van professionaliteit die wij niet hebben” vertelt de scenarist. Dat betekent dat staken niet zoveel zin heeft omdat er altijd vervangers kunnen komen die eigenlijk geen scenarioschrijvers zijn. Dat ziet hij als positief, zo is het namelijk veel toegankelijker om te schrijven voor films of series. “We kunnen daardoor wel staken maar we kunnen daarmee niet het hele systeem platleggen en dat kunnen ze in Amerika wel” zegt de schrijver. Al zou het wel goed zijn volgens hem dat de mogelijkheid er zou zijn.

Het verdelen van de opbrengst

In Nederland hadden wij in tegenstelling tot Amerika wel al licenties. Dat zijn delen van de opbrengst die gedeeld worden aan de makers. Zo ook de schrijvers. Alhoewel in de praktijk maakt een Nederlandse films nooit winst. Er wordt daardoor namelijk ook veel vergaderd over de verdeling van het geld over verschillende producties. Thijm ziet dit als het meest negatieve aspect van zijn werkomstandigheden omdat er niet veel zekerheid is en sommige scenario’s daardoor traag op gang komen. Anderzijds ervaart hij ook veel vrijheid en creatieve controle tijdens het schrijfproces. Dit ziet hij als het meest positieve aspect. Hierdoor kan hij namelijk zijn visie gemakkelijk overdragen zonder bang te hoeven zijn voor censuur.

Regels over het gebruik van AI

Tenslotte hebben ze in Amerika gestaakt omdat ze betere afspraken willen hebben over het gebruik van AI in filmscenario’s. Thijm stimuleert de samenwerking met AI maar steunt ook de Amerikanen en wil ook betere afspraken erover. “Op momenten dat je nieuwe technieken kan gebruiken om creatiever, origineler en veelzijdiger te worden is dat alleen maar leuk als je het op een goeie manier kan inzetten” vertelt hij. Al is hij ook van mening dat er wel goede afspraken over gemaakt moeten worden. Zelf gebruikt hij echter geen AI bij het schrijven, enkel om af en toe een afbeelding te genereren. 

“Ik vind mijn eigen AI al AI genoeg”

• Robert Thijm